తిరోగమిస్తున్న ఉద్యోగ కల్పన

దేశంలో ఉపాధి కల్పన సామర్థ్యం, వాస్తవిక ఉపాధి కల్పన, నిరుద్యోగం గురించి తాజాగా జాతీయ నమూనా సర్వే సంస్థ ఒక అధ్యయనం నిర్వహించింది.2007-2008 సంవత్సరాల కాలానికి గాను ఈ సర్వే జరిగింది. 2004-2005 తర్వాత ఇటువంటి సర్వే జరగటం ఇదే మొదటిసారి. ఈ సర్వే నిర్ధారణలు పరిగణనలోకి తీసుకొంటే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరోమారు ఉపాధి రహిత అభివృద్ధి దిశగా సాగు తున్నట్లు చెప్ప వచ్చు. ఈ సర్వే యుపిఎ1 పాలనా కాలంలోని మొదటి మూడు సంవత్సరాల్లో ఉపాధి స్థితిగతులను అధ్యయనం చేసింది. 64వ సర్వేగా పిలవబడుతున్న ఈ సర్వేలో అనేక విషయాలు వెలుగు చూశాయి. ఇందులో ఉపాధిరంగం తీరు తెన్నులు, ధోరణులు, రంగాలవారీ విస్తరణ వంటి విషయాలను సర్వే ప్రస్తావించింది.


ఈ విషయం లోతుగా పరిశీలించటానికి ముందు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉపాధి కల్పన తీరు తెన్నుల గురించి తెలుసుకుందాం. 1991 తర్వాత భారతదేశంలో శ్రమశక్తి మార్కెట్‌ విస్తరణ మందగించింది. అదేసమయంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి రేటు 4 శాతం నుండి 8 శాతానికి పెరిగింది. నిజానికి ఉద్యోగశ్రేణి సంఖ్య 9.3శాతం నుంచి 7.5 శాతానికి పడిపోయింది. అంటే ఈ కాలంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ తక్కువ మంది కార్మికులతో ఎక్కువ ఉత్పత్తి సాధించింది. దీన్నే ఆర్థిక వేత్తలు ఉత్పాదకత పెరుగుదల అంటున్నారు. ఈ ఉత్పాదకత పెరుగుదల, దాంతోపాటు లాభాల పెరుగుదల వల్ల దేశంలో శతకోటీశ్వరుల సంఖ్య పెరిగిందే తప్ప కార్మికవర్గానికి ఒరిగింది ఏమీ లేదు. సంస్కరణల తర్వాత కాలంలో ఉపాధికాలం నిడివి అస్థిరత, అభద్రతతో కూడుకున్న కాలంగా ఈ కాలాన్ని చెప్పుకోవచ్చు.అంటే ఈ కాలంలో మూకుమ్మడి తొలగింపులు జరిగాయి. కార్మిక హక్కులైన కనీస వేతనాలు, కలెక్టివ్‌ బార్గెయినింగ్‌, శాశ్వత ఉద్యోగాలు వంటి వాటి ఊసు లేదు. 80 దశకం వరకూ ఆర్థిక వ్యవస్థ కల్పిస్తూ వచ్చిన శాశ్వత ఉపాధి అవకాశాలకు, 90 దశకం చివర, 21వ శతాబ్దం మొదట్లో అందుబాటులోకి వచ్చిన అశాశ్వత ఉపాధి అవకాశాలకు మధ్య వ్యత్యాసం ఉంది. మొదటి దశలో కల్పించబడిన ఉపాధి అవకాశాలు దేశంలో నిలకడైన మధ్యతరగతివర్గం రూపొందటానికి దోహదం చేశాయి. ఈ మధ్యతరగతి వర్గం దేశవ్యాప్తంగా సమానపాళ్లలో అభివృద్ధిచెందటంతో ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది.

రెండో దశలో కూడా ఆర్థిక వ్యవస్థ ఐటి ఉద్యోగాల రూపంలో నూతన మధ్యతరగతిని సృష్టిస్తున్నా ఈ మధ్యతరగతి మనుగడకాలం నిలకడగా లేకపోవటంతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా పరిమిత కేంద్రాల్లో మాత్రమే ఈ వర్గం ఉనికిలోకి వచ్చింది. ఈ కాలంలోనే భారతదేశంలో వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక రంగాల్లో సాధించలేని ఉపాధి అవకాశాల కల్పన ఐసిటి, ఇన్ఫర్మేషన్‌ కమ్యూనికేషన్స్‌ మరియు టెక్నాలజీ రంగం సాధిస్తుందని ప్రభుత్వ ఆర్థిక వేత్తలు, సంస్కరణల మద్దతుదారులు సూత్రీకరణలు చేశారు. దాంతో మిగిలిన దేశాలు అనుసరించిన విధంగా పారిశ్రామికీకరణ ద్వారా ఆర్థికాభివృద్ధి సాధించాల్సిన అవసరంలేదని, సేవారంగం ఈ పాత్ర పోషించగదలన్న వాదనను పలువురు ఆర్థిక వేత్తలు ముందుకు తెచ్చారు. కానీ ఆచరణలో ఐసిటి రంగం, సేవారంగం ఆశించిన లక్ష్యాలు చేరలేకపోయిందని అనుభవం రుజువు చేస్తోంది. వ్యవసాయేతర రంగాల్లో ఈ ఉపాధి అవకాశాలు విస్తరించాయని ఈ అధ్యయ నం చెప్తోంది. ఎన్డీయే హయాంలో వ్యవసాయం కుదేలైన విషయం అందరికీ తెలిసిందే. వ్యవసాయరం గంలో ఉపాధి అవకావాలు స్థబ్దతకు లోనుగావటంతో ప్రజలు పెద్దఎత్తున పొట్ట చేతపట్టుకుని పట్టణాలకు వలస వచ్చారు. ఈ విధంగా వలస వచ్చిన వారందరూ పట్టణాల్లో అసంఘటితరంగంలో రోజువారీ కూలీలుగా చేరిపోయారు. ఈ పరిణామాన్నే ప్రభుత్వం వ్యవసాయేతర రంగాల్లో ఉపాధి విస్తరణ అని గౌరవంగా చెప్పుకొంటోంది.

ఇక 64వ రౌండ్‌ సర్వే ఫలితాలు చూద్దాం. 2005-2008 మధ్య కాలానికి గాను జరిగిన ఈ అధ్యయనంలో సంవత్సరానికి 0.8 మిలియన్లు మాత్రమే ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించగలిగినట్లు ఈ సర్వే అంచనా వేసింది. ఈ మూడేళ్ల కాలంలో దేశంలో మొత్తం అన్ని రకాల కార్మికుల సంఖ్య 457.9 మిలియన్ల నుండి 460. మిలియన్లకు చేరింది. అంటే వార్షిక పెరుగుదల రేటు 0.17 శాతం మాత్రమే. ఎన్డీయే హయాంలో వ్యవసాయ సంక్షోభంతో పట్టణ ప్రాంత అసంఘటితరంగంలో కార్మికుల సంఖ్య పెరిగితే యుపిఎ 1 హయాంలో జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం చలవతో గ్రామీణ ప్రాంతంలో 44 లక్షల ఉద్యోగాలు పెరిగాయి. అయితే ఈ కాలంలో స్థూల జాతీయాభివృద్ధి రేటు 7 శాతం నుండి 9 శాతం వరకూ పెరిగింది. అయినా కీలక రంగాల్లో ఉపాధి అవకాశాల విస్తరణ సాధ్యం కాలేదని సర్వే స్పష్టం చేసింది. అంటే దేశం ఉపాధిరహిత అభివృద్ధి దశలోకి ప్రవేశిస్తోందన్న ఆందోళన కలుగుతోంది.


ఈ వివరాలు పరిశీలిస్తే స్థూల జాతీయాభివృద్ధి రేటుకు, ఉపాధి కల్పనకు మధ్య ఉన్న సంబంధం గురించి చర్చ ముందుకు వస్తోంది. 2010 జూలైలో కేంద్ర కార్మికమంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం - వివరాలకు జూలై 28 బిజినెస్‌వాచ్‌ చూడండి- నేడున్న శ్రమశక్తిని తగిన రీతిలో వినియోగించుకో వాలంటే జిడిపి 10 శాతం వరకూ పెరగాల్సి ఉందని అంచనా వేసింది. అంటే జిడిపి పెరిగితే ఉపాధి పెరుగుతుందన్నది ప్రభుత్వం అంచనా. కానీ 64వ ఎన్‌ఎస్‌ ఎస్‌ఒ సర్వే ఫలితం, ఈ అంచనాకు భిన్నంగా ఉందని గణాంకాలతో రుజువు చేస్తోంది. సెప్టెంబరు 2010లో ఐక్యరాజ్యసమితి పరిధిలోని వాణిజ్య అభివృద్ధి మండలి విడుదల చేసిన నివేదిక కూడా ఈ విషయాన్ని నొక్కి చెప్తోంది. ఒక అధ్యా యానికి ఏకంగా సేవారంగం సాధించిన వృద్ధి రేటు ఉపాధి అవకాశాలపై ప్రభావం చూపుతుందా అన్న ప్రశ్నతో మొదలవుతోంది.

1991 తర్వాత భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అంగనిర్మాణంలో వచ్చిన మార్పులను విశ్లేషించిన ఈ నివేదిక '' భారతదేశం తొలి నాళ్లలో (1950-1980) అనుసరించిన అభివృద్ధి వ్యూహం దిగుమతులను అదుపుచేయటానికి వీలుగా దేశాన్ని పారిశ్రామికీకరిం చటం. ఈ విధానంతో కాస్తంత సంపద పంపిణీపై కూడా శ్రద్ధ ఉండేది. ఈ శ్రద్ధకు ఆ కాలంలో సమాజంలోని వివిధ వర్గాలు సాగించిన పోరాటాలు, వలసవాద వ్యతిరేక విముక్తి పోరాటాలు కారణం. అయితే కాలక్రమంలో బూర్జువా భూస్వామ్య వర్గాలు తమ సంఖ్యాబలానికి మించి పాలక పార్టీలను ప్రభావితం చేశాయి. దాంతో రాజ్యాంగయంత్రం అభివృద్ధితో పాటు సమానత్వాన్ని సాధించే వ్యూహాల నుండి వైదొలగింది. 1960,70 దశకాల్లో పాలక పార్టీ నినాదం పేదరిక నిర్మూలన అయినప్పటికీ ఈ నినాదం ప్రజాకర్షణ స్థాయిని మించి ముందుకు పోలేదు. దాంతో వస్తూత్పత్తి రంగం సమకాలీన తూర్పు ఆసియా దేశాల్లో పురోగతి సాధించినట్లుగా భారతదేశంలో పురోగతి సాధించలేకపోయింది.

గత రెండు దశాబ్దాలుగా విధాన ప్రాధాన్యతల్లో వచ్చిన మార్పులు వ్యవసాయం, వస్తూత్పత్తి రంగాలకంటే సేవారంగంపై దృష్టి కేంద్రీకరించాయి. దీనివలన స్థూల జాతీయోత్పత్తి పెరిగిన మాట నిజమే. అయితే కేవలం సేవారంగంలో ఆధిపత్యం సాధించటం ద్వారానే భారతదేశం మారుతున్న ప్రపంచ ఆర్థికరంగంలో తన స్థానాన్ని నిలుపుకోగలుగు తుందా అన్నది సందేహాస్పదమే. భారతదేశంలో ఉపాధి కల్పన వృద్ధి సాంప్రదాయక అభివృద్ధి ధోరణులను ప్రతిబింబించటం లేదు'' అని నిర్ధారించింది. చివరిగా సంస్కరణల కాలంలో పారిశ్రామిక రంగం ఉత్పాదకత పెరిగింది. కానీ ఈ ఉత్పాదకత శ్రమశక్తి పెరగటంతో సాధించిన ఉత్పాదకత కాదు. వెరసి ఎన్‌ఎస్‌ఎస్‌ఓ 64వ దఫా సర్వే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరోమారు ఉపాధి రహిత అభివృద్ధి దశలోకి ప్రవేశిస్తుందన్న సందేహాన్ని బలోపేతం చేస్తోంది.

కొండూరి వీరయ్య

దారి మళ్లిన ఉద్దీపన ఫలాలు

Published in PRajasakti Business Watch on 27th September 2010

* పెరిగిన అమెరికా కంపెనీల లాభాలు
* మాంద్యం అనంతరం రెండేళ్లలో తగ్గిన శ్రామికుల వేతనాలు

కార్మికుల సంఘటిత శక్తి బలంగా ఉన్నపుడు, ఆర్థికాభివృద్ధి ఫలాలు గణనీయగా కార్మికవర్గానికి దక్కాయి. దాంతో ఆర్థికాభివృద్దితో పాటు దేశాలు సమగ్ర సామాజిక అభివృద్ధి దిశగా నడకసాగించాయి. కార్మికుల సంఘటిత శక్తి బలహీనమైనపుడు ఆర్థికాభివృద్ధి మాత్రం జరుగుతూనే ఉంటుంది. కానీ ఈ అభివృద్ధి 50, 60 దశకాల్లో చూసినట్లు సార్వజనీక సమగ్రాభివృద్ధిగా మారదు. కేవలం ఆర్థికాభివృద్ధిగా మాత్రమే మిగిలిపోతోంది.... అందుకే కార్మికులకు, అమెరికాలోనైనా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నైనా....

సంఘం శరణం

గశ్చామి !


ప్రపంచ పెట్టుబడిదారీ విధానం సంక్షోభానికి లోనై రెండేళ్లు పూర్తయింది. ఈ కాలంలో వివిధ రంగాల్లో అనేక పరిణామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. అమెరికా రాజకీయ రంగంలో గతంలో ఉన్నంత దూకుడుగా వ్యవహరించలేకపోతోంది. యూరప్‌ జర్మనీ నాయకత్వంలో క్రియాశీలక పాత్ర పోషించేందుకు సిద్ధమవుతోంది. చైనా ప్రపంచ ఆర్థిక శక్తిగా ఎదిగిన విషయాన్ని తాజా సంక్షోభం తదనంతర పరిణామాలు రుజువు చేశాయి. ఈ రెండేళ్ల కాలంలో ప్రపంచ దేశాల ప్రభుత్వాలు ఏకాభిప్రాయంతో అమలు జరిపిన ఉద్దీపన పథకాలు సంక్షోభాన్ని మరింత విస్తరించకుండా కట్టడి చేశాయి. అయితే మూడు దశాబ్దాలుగా ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించటం, ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని పరిమితం చేయటం లక్ష్యాలుగా పని చేసిన నయా ఉదారవాద భావజాలం ఈ మార్పులను ఆహ్వానించలేకపోతోంది. దాంతో ఉద్దీపన పథకాలు వాటి వెన్నంటి వచ్చే ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని నియంత్రించాలన్న డిమాండ్‌ను ముందుకు తెస్తున్నాయి. 2008లో సంక్షోభం ప్రారంభమైన సమయంలో ఆత్మరక్షణ ధోరణితో ఉన్న కార్మికోద్యమం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఊపందుకొంటోంది.

భారతదేశంలో ఈ కాలంలోనే నాలుగు సార్లు రాజకీయ అంశాలపై కార్మికవర్గం జాతీయ స్థాయి ఆందోళనకు పూనుకొంది. ఈ ఆందోళనల్లో కార్మికులు, వివిధ వర్గాల ప్రజలు కోట్ల సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో బ్రిటిష్‌ ఎయిర్‌వేస్‌ కార్మికుల సమ్మె, ఫ్రాన్స్‌లో ఫించను ఉపసంహరణకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన సమ్మె, గ్రీస్‌లో సంస్థాగత సర్దుబాట్లకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన సుదీర్ఘ ఆందోళన వంటి పరిణామలు కార్మికవర్గంపై సంక్షోభ ప్రభావం గురించిన చర్చను ముందుకు తెస్తున్నాయి. ప్రత్యేకించి సంక్షోభానికి అమెరికా కేంద్ర స్థానంగా ఉంది కనుక అమెరికాలోనే ఈ రెండేళ్ల కాలంలో కార్మికవర్గంపై పడిన భారాల గురించి, ఉద్దీపన పథకాల వల్ల ఒరిగిన మేలు గురించి ఈ వ్యాసంలో చర్చిద్దాం.

ప్రపంచ దేశాలు ఉద్దీపనల పేరుతో 11.4 ట్రిలియన్‌ డాలర్ల నిధులు మార్కెట్‌లో కుమ్మరించాయి. 2008లో ఉద్దీపనల గురించి చర్చించినపుడు ఈ పథకాలు సంక్షోభం నేపథ్యంలో పెరిగే నిరుద్యోగాన్ని అదుపు చేయవచ్చని దేశాధినేతలు చెప్పారు. అంతేకాదు, పారిశ్రామికోత్పత్తి సంక్షోభ పూర్వపు స్థాయికి చేరుతుందని, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం నిలకడగా ఉంటుందని, తద్వారా ఉపాధి అవకాశాలను కాపాడుకోవచ్చన్నది ఉద్దీపనల సమయంలో ప్రభుత్వాలు, పలువురు ఆర్థిక వేత్తలు ముందుకు తెచ్చిన వాదనలు. అయితే ఈ వాదనల్లో చివరి రెండు, అంటే పారిశ్రామికోత్పత్తి, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో పతనాన్ని అదుపుచేయటంలో మాత్రం ఉద్దీపనలు జయప్రదం అయ్యాయి. కానీ, కార్మికులకు సంబంధించి ఉపాధి అవకాశాలను కాపాడటంలో గానీ, సామాజిక భద్రతను విస్తరించటంలో గానీ, కుటుంబ ఆదాయాన్ని పెంచటంలోగానీ ఈ ఉద్దీపనలు లక్ష్యాలను చేరలేదు. దీనికి ఉద్దీపన ఫలాలు అమెరికాలో పంపిణీ అయిన తీరే నిదర్శనం. ఉద్దీపన పథకాలు అమలు జరిగిన కాలంలో అమెరికాలో కార్పొరేట్‌ లాభాలు 57.2 కోట్ల డాలర్ల మేర పెరిగాయి. అంటే 2008 నాటి లాభాలతో పోల్చి చూస్తే 57 శాతం పెరుగుదల అన్న మాట. ఇదే కాలంలో కార్మికుల వేతనాలు మాత్రం 2008 నాటి స్థాయి కంటే రెండు శాతం తక్కువగా ఉన్నాయి. అంతేకాదు, బ్యాంకేతర ఆర్థిక సంస్థల చేతుల్లో 1.84 ట్రిలియన్ల నిధులు పోగుపడ్డాయి. అంటే మొత్తం ప్రపంచ దేశాలు కుమ్మరించిన ఉద్దీపన నిధుల్లో ఆరవ వంతు వీరి చేతుల్లోకి చేరాయి. కంపెనీల లాభాలు పెరిగినంత వేగంగా పారిశ్రామికోత్పత్తి గానీ, ఉపాధి అవకాశాలు గానీ, వేతనాలుగానీ పెరగలేదు.

నిజానికి 2007 ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి మూడు నెలల కాలంలో అమెరికా స్థూల జాతీయోత్పత్తి 13363 బిలియన్‌ డాలర్లు ఉండగా 2010 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి మూడునెల్ల కాలంలో ఇది 13139 బిలియన్‌ డాలర్లకు పడిపోయింది. అంటే -1.7 శాతం తక్కువ. కానీ నిరుద్యోగం మాత్రం 4.8 శాతం నుండి 10 శాతానికి పెరిగింది. ఉత్పత్తిలో పతనానికి, నిరుద్యోగంలో పతనానికి మధ్య ఎక్కువ తేడా ఉండటం అంటే ఉన్న కార్మికులే ఎక్కువ ఉత్పాదకత సాధిస్తున్నారన్న మాట. ఆ విధంగా వేతనాల్లో పతనం ఉన్నా కార్మికులు ఎక్కువ ఉత్పత్తి సృష్టిస్తున్నారు. దాంతో కంపెనీల లాభాలు యథాతథంగా ఉండటమే కాదు, పెరుగుతున్నాయి. 2008 ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి మూడు మాసాల్లో కంపెనీల నికర లాభాలు 995 బిలియన్‌ డాలర్లు ఉంటే 2010 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి మూడు నెల్లల్లో ఈ లాభాలు1567 బిలియన్‌ డాలర్లుకు పెరిగాయి. ఈ విధంగా తక్కువ శ్రమ శక్తితో ఎక్కువ ఉత్పాదకత సాధించటం ద్వారా అమెరికా కంపెనీలు సంక్షోభ కాలంలో ప్రభుత్వ వ్యయంపై ఆధారపడి తమ లాభాలు పెంచుకున్నాయి.

ఈ ధోరణి కేవలం ఈ ఒక్క సంక్షోభ కాలానికే పరిమితం కాలేదు. 1980లో తెరమీదకు వచ్చిన మదుపు ఖాతాల సంక్షోభం నుండీ ఈ ధోరణి కొనసాగుతోంది. మదుపు ఖాతాల సంక్షోభం నుండి బయటకు వచ్చేందుకు జరిగిన ప్రయత్నాల్లో కార్మికవర్గానికి రాయితీలు దక్కాయి. అప్పట్లో అనుసరించిన విధానాలు కారణంగా కార్పొరేట్‌ వర్గాల ఆదాయం 15 బిలియన్‌ డాలర్లు ఉండగా కార్మికుల దక్కిన వాటా 148 బిలియన్‌ డాలర్లుగా ఉంది. ఈ విధానానికి 1991 తర్వాత తెరపడింది. 1990-1991లో అమెరికా కార్పొరేట్‌ లాభాల రేటు తిరోగమనంలో ఉంది. ఈ కాలంలో కార్మికవర్గం దక్కించుకున్న వాటాలు కూడా 80తో పోల్చితే సగానికి సగం తక్కువ. 1991 తర్వాత సైద్ధాంతిక, రాజకీయ బలాలు పెట్టుబడిదారీ దోపిడీకి అనుకూలంగా మారాయి. దాంతో 2001 నాటికి అమెరికా కార్పొరేట్‌ లాభాలు 93 బిలియన్ల్‌కు చేరుకోగా కార్మికుల వేతనాలు 80 బిలియన్‌ డాలర్లకు పరిమితమయ్యాయి. 2007-2009 నాటికి ఈ మార్పు పెట్టుబడికి అనుకూలగా కార్మికవర్గానికి వ్యతిరేకంగా స్థిరీకరించబడింది. తాజా సంక్షోభ కాలంలో పన్నులకు ముందు కంపెనీల లాభాల్లో పెరుగుదల 388 బిలియన్‌ డాలర్లకు చేరుకోగా కార్మిక వేతనాల్లో పెరుగుదల మాత్రం 68 బిలియన్‌ డాలర్లకు పరిమితమయ్యింది. అంటే ఈ కాలంలో కంపెనీల ఆదాయం కార్మికుల ఆదాయం కంటే 85 శాతం అదనంగా పెరిగింది. ఈ మార్పుకు అమెరికాలో కార్మికవర్గ పొందికలో వచ్చిన మార్పు ప్రధానమైన కారణంగా కనిపిస్తోంది.

ప్రధానంగా అమెరికా కార్మికవర్గంలో సంఘ చైతన్యం లోపించటం ఇందుకు ముఖ్యమైన కారణం. 1955 నాటికి మొత్తం అమెరికాలోని కార్మికుల్లో మూడోవంతు మంది ఏదో ఒక విధమైన కార్మిక సంఘాల్లో సభ్యులు.

ప్రతి పరిశ్రమలోనూ, ప్రైవేటు ఆఫీసులోనూ కార్మిక సంఘాలుపని చేసేవి. కలెక్టివ్‌ బార్గెయినింగ్‌ అన్న సూత్రం ఆధారంగా యాజమాన్యం, కార్మికవర్గం మధ్య వివాదాలు పరిష్కృతం అవుతూ ఉండేవి. మహా మాంద్యం నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం అనుసరించిన ఆర్థిక విధనాలు కార్మికవర్గ ప్రయోజనాలను కూడా పాక్షికంగానైనా కాపాడేవిగా ఉండేవి. రీగన్‌ కాలంలో అమెరికా ప్రభుత్వం కార్మికవర్గ ప్రయోజనాలు పక్కన పెట్టి సంపూర్ణంగా పెట్టుబడిదారీ ప్రయోజనాలు కాపాడటానికి కంకణం కట్టుకోవటంతో కార్మికవర్గం దశాబ్దాల తరబడి పోరాటంతో సాధించుకున్న హక్కులన్నీ అటకెక్కాయి. దాంతో 1983 నాటికి కార్మిక సంఘాల సభ్యత్వం మొత్తం కార్మికవర్గంతో పోల్చినపుడు 20 శాతానికి పడిపోయింది. కోటి డెభ్బై లక్షలమంది కార్మికులు అమెరికాలో కార్మికసంఘాల్లో 1983 నాటికిసభ్యులుగా ఉండేవారు. 2009 నాటికి ఈ సభ్యత్వం కాస్తా కోటి యాభై లక్షలకు పడిపోయింది. మొత్తంగా ఉపాధి రహిత అభివృద్ధి నేపధ్యంలో మొత్తం అమెరికా శ్రమశక్తి మార్కెట్‌లో కేవలం 12.3 శాతం మాత్రమే కార్మిక సంఘాల్లో సభ్యత్వం కలిగి ఉన్నారు.గత మూడు దశాబ్దాలుగా తగ్గిపోతూ ఉన్న అమెరికా కార్మికుల సంఘటిత శక్తి, సంఘాల శక్తి పై గణాంకాల్లో కనిపిస్తోంది.

కార్మికుల సంఘటిత శక్తి తగ్గిపోవటం, చట్టపరమైన భద్రత లేకపోవటం, ఉపాధి అవకాశాల పతనం నేపథ్యంలో కలెక్టివ్‌ బార్గెయినింగ్‌ గురించిన చర్చే లేదు. ఈ పరిస్థితుల్లో తాజా సంక్షోభం నుండి బయట పడటానికి అమలు జరుగుతున్న చర్యల భారం ప్రధానంగా కార్మికవర్గంపై ఎక్కువగా ఉంటోంది. అందువల్లనే ఈ కాలంలో ఉద్దీపనల తర్వాత అమెరికా కంపెనీల లాభాల్లో 54 శాతం పెరుగుదల ఉంటే కార్మికుల వేతనాల్లో రెండు శాతం పతనం ఉంది. ఈ అనుభవాలు సంక్షోభాల సమయంలోనైనా, సానుకూల సమయంలోనైనా కార్మికులకు సంఘాలే బలం, సంఘటిత శక్తే కార్మికుల ప్రయోజనాలు కాపాడుతుందన్న విషయాన్ని రుజువు చేస్తున్నాయి. పైన ప్రస్తావించుకున్నట్లు కార్మికుల సంఘటిత శక్తి బలంగా ఉన్నపుడు, ఆర్థికాభివృద్ధి ఫలాలు గణనీయగా కార్మికవర్గానికి దక్కాయి. దాంతో ఆర్థికాభివృద్దితో పాటు దేశాలు సమగ్ర సామాజిక అభివృద్ధి దిశగా నడకసాగించాయి. కార్మికుల సంఘటిత శక్తి బలహీనమైనపుడు ఆర్థికాభివృద్ధి మాత్రం జరుగుతూనే ఉంటుంది. కానీ ఈ అభివృద్ధి 50, 60 దశకాల్లో చూసినట్లు సార్వజనీక సమగ్రాభివృద్ధిగా మారదు. కేవలం ఆర్థికాభివృద్ధిగా మాత్రమే మిగిలిపోతోంది.... అందుకే కార్మికులకు, అమెరికాలోనైనా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనైనా.... సంఘం శరణం గశ్చామి !

కొండూరి వీరయ్య

ఆర్థిక సంస్కరణల అమానవీయ ముఖం

published in Prajasakti Business Watch on Monday September 13th 2010


ప్రభుత్వాలు రూపొందించి, అమలు చేసే విధానాలన్నింటికీ ప్రజా సంక్షేమమే ప్రాతిపదిక అన్న భావన ఉండేది. సంక్షేమ రాజ్యంలో ఈ భావన మరింత హెచ్చు. కానీ ఎఫ్‌సిఐ గోదాముల్లో ముక్కిపోతున్న ఆహార ధాన్యాలను పేదలకు పంచే విషయమై ప్రధానమంత్రి చేసిన ప్రకటన, అంతకు ముందు పార్లమెంట్‌లో వ్యవసాయశాఖ మంత్రి శరద్‌ పవార్‌ చేసిన ప్రకటనలు ఈ భావనలను ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి. 2001 నుండి సుప్రీం కోర్టు ఆహార భద్రత హక్కు గురించి అనేక సందర్భాల్లో జోక్యం చేసుకున్నా ప్రభుత్వాలకు చలనం లేకపోయింది. చివరకు కోర్టే ప్రత్యక్షంగా కమిషనర్లను నియమించి, పరిస్థితిని అధ్యయనం చేయించి నివేదిక తెప్పించుకొంటోంది. దీనర్థం ప్రభుత్వం అంత చావ చచ్చిపోయి ఉందని కాదు. అవసరమైన అన్ని చోట్లా, అంటే మార్కెట్‌కు అవసరమైన అన్నిచోట్లా ప్రభుత్వం క్రియాశీలకంగానే పని చేస్తోంది. ఉద్దీపన పథకాలు, కార్పొరేట్లకు నాలుగు లక్షల కోట్లకుపైగా పన్ను రాయితీలు, ఎగుమతి ప్రోత్సాహకాలు, కార్మిక సంస్కరణలు, అమెరికాతో అణుఇంధన ఒప్పందం వంటి విషయాల్లో ప్రభుత్వం క్రియాశీలత స్పష్టంగానే కనిపిస్తోంది. మార్కెట్‌ సూత్రాల అమలు సాధ్యం కాని ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థ, ఆహార ధాన్యాల సేకరణ, ప్రజలకు, పిల్లలకు పౌష్టికాహారం అందుబాటులోకి తేవటం వంటి చోట్ల మాత్రం ప్రభుత్వం నామమాత్రపు ఆసక్తిని కూడా ప్రదర్శించటం లేదు. 1991-96 మధ్య దేశ ఆర్థిక మంత్రిగా ఉన్న మన్మోహన్‌సింగ్‌ 95 నుండి మానవీయ ముఖంతో కూడిన ఆర్థిక సంస్కరణలు అన్న చర్చను ముందుకు తెచ్చారు. అటువంటి వ్యక్తి నేడు వాస్తవమైన, సంస్కరణల అమానవీయ ముఖాన్ని ఇంత తేలికగా బట్టబయలు చేస్తారని ఎవ్వరూ ఊహించలేదు.

ప్రధానమంత్రి ప్రకటనలో రెండు అంశాలు ఉన్నాయి. మొదటిది విధాననిర్ణయాల విషయంలో సుప్రీం కోర్టు జోక్యం అవసరం లేదు అన్నది. రెండో అంశం దేశంలో 37.7 శాతంగా ఉన్న పేదలకు ఉచితంగా సరఫరా చేయటం ఎలా సాధ్యమవుతుంది అన్నది. దీనికి అనుబంధంగా ప్రధానమంత్రి ముందుకు తెచ్చిన మరో చర్చ గోదాముల్లోని ఆహారధాన్యాలు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఉచితంగా పంచి పెడితే ఇది రైతాంగానికి ఇచ్చే మద్దతు ధరపై ప్రభావం చూపుతుందన్నది. బహుశా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న పేదలకు ఆహారధాన్యాలు ఉచితంగా అందచేయటం ఎలా అన్నది ప్రధాని ప్రశ్న అయి ఉండొచ్చు. సోనియా గాంధీ నేతృత్వంలోని జాతీయ సలహామండలి ఈ మధ్యే సమావేశమై పేదలందరికీ ఆహారధాన్యాలు అందచేయటం ఎలా అన్న అంశం చుట్టూ భారీ కసరత్తు నిర్వహించింది. అక్కడున్న మేధావులు ఏ ప్రమాణాలు పరిగణనలోకి తీసుకున్నారో ఏమో తెలియదు గానీ దేశవ్యాప్తంగా ఒకేసమయంలో పేదలందరికీ ఆహారధాన్యాలు చేర్చటం సాధ్యంకాదని తేల్చేశారు. కనుక ఆహారభద్రత హక్కు చట్టాన్ని జాతీయగ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం తరహాలో దశల వారీగా అమలు చేయాలని, ముందుగా కడుపేదలతో నిండిన 150 జిల్లాల్లో ఈ చట్టాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేయాలని సలహా ఇచ్చారు. బహుశా ప్రధాని ఈ సలహా నుంచి స్పూర్తి పొందారేమో.. 37.7శాతంగా ఉండి, దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించిన పేదలకు ఉచితంగా ఎలా సరఫరా చేయాలని బహిరంగంగా ప్రశ్నించారు.


ఇందులో మరో ప్రశ్న కూడా ఉంది. అసలు ఉచితంగానే సరఫరా చేయలేనపుడు నిజంగా చట్టం ద్వారా మాత్రం ఎలా సరఫరా జరుగుతుంది అన్నది ఆ ప్రశ్న. అంటే చైనా సరిహద్దుల్లో హిమగిరి శిఖరాలపై ఉన్న లేV్‌ా, తవాంగ్‌, హిందూమహాసముద్రంలో ఇమిడిపోయిన లక్షదీవులకు ఓటింగ్‌ సమయంలో ఎన్నికల సిబ్బంది క్షేమంగా చేరుకోగలిగారు. గానీ ఈ ప్రాంతాలకు ఆహారధాన్యాలు మాత్రం చేరుకోలేవన్నది ప్రధాని ప్రకటన సారాంశం. ఇది నిజమా ? ఒకవేళ నిజమైతే స్వాతంత్య్రానంతరం ఆరున్నర దశాబ్దాల తర్వాత ఈ పరిస్థితిని కల్పించిన నేరం ఎవరిది ? ఈ ప్రశ్న వేయటం ప్రజల తప్పు కాబోదు. సలహా మండలి సూచన అనుసారం దశలవారీగా అమలు ప్రారంభిస్తే ఈ సరఫరాలు అందుకునే వరకూ ఆకలిని వాయిదా వేయటం ఎలాగో సదరు మేధావులే శెలవిస్తే బాగుంటుంది. ఉచితంగా ఆహార ధాన్యాలు సరఫరా చేస్తే రైతంగానికి ఇచ్చే మద్దతు ధరపై దాని ప్రభావం ఉంటుందన్న మాజీ ఆర్థికవేత్తగారి లాజిక్కును పరిశీలిద్దాం. ఆ విషయంలోకి వెళ్లబోయే ముందు తక్షణ సమస్య గురించి ఒక విషయం పరిశీలిద్దాం. ఈ సంవత్సరం ఉత్తర భారతదేశంలో ఎన్నడూ లేనంతగా కురిసిన భారీ వర్షాలకు ఎగువన ఉండే పంజాబ్‌, హర్యానాలు జలమయ్యాయి. ఈ ప్రాంతంలోనే ఎఫ్‌సిఐ గోదాముల్లో పెద్దఎత్తున ఆహారధాన్యాల నిల్వలు పోగుపడ్డాయి. గోదాముల్లో చోటు లేకపోవటంతో అధికారులు రైతాంగం, మిల్లుల నుండి సేకరించిన లెవీ బియ్యాన్ని టార్పాలిన్లు కప్పి ఆరుబయటే ఉంచారు. ఆరుబయట ఉన్న ఈ ధాన్యం తడిచి ముక్కిపోయింది. ఈ ధాన్యాన్ని ముక్కిపోయేందుకు ఆరుబయట వదిలిపెట్టకపోతే ప్రజలకు పంచవచ్చు కదా అన్నది సుప్రీం కోర్టు. దానికి ప్రధానమంత్రిగారికి కోపం వచ్చింది. సాధారణ ఆర్థిక సూత్రాల పరిచయం ఉన్న వారికెవరికైనా తెలిసిన విషయం ఒకటే. గాదెలో ధాన్యం నూర్పిళ్ల సమయానికి ఖాళీ అయితేగానీ నూర్పిడితో వచ్చిన ధాన్యాన్ని తిరిగి గాదెలో నింపటం సాధ్యంకాదు. అంటే గోదాముల్లో ఇప్పుడున్న ధాన్యం ఖర్చు అయితేగానీ తిరిగి నింపే అవసరం రాదు. తిరిగి నింపే అవసరం ఉన్నపుడే ఎఫ్‌సిఐ రైతుల నుండి, మిల్లర్ల నుండి లెవీ ధాన్యం సేకరిస్తుంది.

లెవీ ధాన్యం సేకరించాలంటే మద్దతు ధర నిర్ణయించాలి. ప్రధానిగారి లాజిక్కుకు, ఆచరణలో ఉన్న వాస్తవ పరిస్థితికి మధ్య పొంతనే లేదు. అందుకే ప్రధాని చేసేది వితర్కమో కుతర్కమో అవుతుంది తప్ప అర్థవంతమైన తర్కం కాదు ఈ సంవత్సరం రుతుపవనాలు కనికరించటంతో పెద్దఎత్తున దిగుబడులు ఉంటాయని, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింతగా పుంజుకుంటుందని ప్రభుత్వమే చెప్తోంది. మరి గోదాముల్లో ఉన్న సరుకే కదలని పరిస్థితి ఉంటే కొత్తగా వచ్చే దిగుబడులు ఎక్కడ నింపుతారు ? ఈ వాదన పర్యవసానం మరింత దారుణంగా ఉంటుంది. ఎఫ్‌సిఐ లెవీ ధాన్యం సేకరించే అవసరం రాదు కాబట్టి రైతులనుండి సేకరణ నిలిపివేస్తుంది. దాంతో రైతులకు గిట్టుబాటు ధర రాదు. వాళ్లు కూడా ఇళ్లల్లోని గాదెల్లో ధాన్యం నింపుకుని కొనుగోలు చేసే వారి కోసం ఎదురు చూడాల్సి వస్తుంది. వాస్తవం ఇది. దీన్ని తిరగేసి చెప్తున్నారు మన ప్రధానమంత్రి. ఇది నిజానికి రైతాంగాన్ని దివాళా తీయించే వ్యవహారమే తప్ప వారిని ఆదుకునేందుకు కాదు.

యథారాజా తథా ప్రజా అన్నట్లు ప్రధానమంత్రే ఇలా ఉంటే ఆయన ప్రభుత్వంలోని మంత్రులు అధికారులు ఇందుకుభిన్నంగా ఎందుకుంటారు! ఉదాహరణకు ఒక్క అధికారి గురించి ప్రస్తావించుకుందాం. ఆయన ప్రధానమంత్రికి స్వయానా ఆర్థిక సలహాదారు. అమెరికాలో ఉదారవాద సిద్ధాంతాలు బోధించి వచ్చిన కౌషిక్‌ బసు. ఉచితంగా పంచిపెట్టటం సాధ్యం కాదు కనుక ఆహారధాన్యాన్ని ఎగుమతి చేద్దాం అన్నది ఆయన ప్రతిపాదన. తద్వారా ఎఫ్‌సిఐ గోదాములు ఖాళీ చేయొచ్చు. కొత్త పంటకు అవకాశం ఇవ్వవచ్చు. మరి దేశంలో ఆకలిగొన్న కడుపుల సంగతి ఏమిటన్న ప్రశ్న ఈ ఆర్థిక సలహదారుకు ఆలస్యంగా తట్టింది. దానికి ఆయన ఇచ్చిన పరిష్కారం రెండు మూడేళ్ల పాటు మన ధాన్యం విదేశాల్లో ఉంటుందట. తర్వాత ఎపుడు కావాలంటే అపుడు తిరిగి వెనక్కు తెచ్చుకోవచ్చట. ఈ విధంగా ప్రభుత్వాలతో ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవాలట...రోగికి పిచ్చి ముదిరిందని డాక్టరు వద్దకు వస్తే రోకలి తలకు చుట్టమన్నాడట సదరు డాక్టరు. పిచ్చి రోగికా, డాక్టరుకా అన్న విషయం పాఠకులకే వదిలేస్తున్నాను.

చివరిగా అసలు ఈ సమస్య ఎందుకు తలెత్తిందన్న విషయాన్ని సుప్రీం కోర్టు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు. నేడు మన గోదాముల సామర్ధ్యాన్ని మించి ఆహారోత్పత్తులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. నేడున్న ఎఫ్‌సిఐ గిడ్డంగులు 80వ దశకంలో నిర్మితమైనవి. ఆ తర్వాత టన్ను ధాన్యాన్ని అదనంగా నిల్వ చేసే సామర్థ్యాన్ని కూడా ప్రభుత్వం సృష్టించలేదు. కానీ వంగడాల్లో వచ్చిన మార్పుల వల్ల సేద్యపు భూమి తగ్గుతున్నా, ఉత్పాదకత పెరిగింది. కానీ వ్యవసాయోత్పత్తుల నిల్వ సామర్థ్యం మాత్రం పెరగలేదు. ప్రస్తుత సమస్యకు మూలకారణం ఇది. ఈ పరిస్థితుల్లో వ్యవసాయోత్పత్తుల నిల్వ సామర్థ్యం పెంచుకునే అవకాశాలు గురించి చర్చించకుండా ప్రభుత్వం చర్చను పక్కదారి పట్టిస్తోంది. ఇది వ్యవసాయానికీ, రైతాంగానికే కాదు. స్థూలంగా జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకే ముప్పు తెచ్చే వైఖరి. ఈ వైఖరి నుండి ప్రభుత్వాలు బయటపడనంత కాలం ఆహారభద్రత హక్కు, జీవించే హక్కు ఏ హక్కు అయినా వారికి కంటగింపుగానే కనిపిస్తుంది.

కొండూరి వీరయ్య

Turkey: A Gate between the west and the Muslim World? | NewsClick

Turkey: A Gate between the west and the Muslim World? | NewsClick

Living in the End Times According to Slavoj Zizek

ఢిల్లీలో 'జనంపాట-జనంమాట'

తెలంగాణా సాయుధ పోరాట యోధుడు, ప్రజా కవి సుద్దాల హనుమంతు శతజయంతి ఉత్సవం ఢిల్లీలో ఘనంగా జరిగింది. ఈ సందర్భంగా ఏర్పాటుచేసిన 'జనంపాట-జనంమాట' కార్యక్రమం స్థానిక తెలుగు ప్రజలను ఉర్రూతలూగించింది. మూడు గంటలకు పైగా ఏకబిగిన సాగిన సాంస్కృతిక సాయంత్రం ఆహూతులను కట్టిపడేసింది. ఆదివారం ఇక్కడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ భవన్‌లో సాహితి, ఆంధ్ర అసోసియేషన్‌ సంస్థలు సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేసిన ఈ కార్యక్రమానికి తెలుగు ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో హాజరయ్యారు. పాత్రికేయులు ఎ. కృష్ణారావు అధ్యక్షతన ఈ సందర్భంగా జరిగిన సదస్సులో ప్రజాశక్తి మాజీ సంపాదకులు వి.శ్రీనివాసరావు, సినీ గేయ రచయిత సుద్దాల అశోక్‌తేజ, ఉద్యమ గేయ రచయిత, గాయకుడు గోరటి వెంకన్న, ఆశుకవి అందెశ్రీ, ఆంధ్రా అసోసియేషన్‌ అధ్యక్షులు కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు పాల్గొన్నారు. ప్రపంచీకరణ ప్రభావం వల్ల ప్రజా కళలు కార్పొరేట్‌ కౌగిలిలో విలవిలలాడుతున్నాయని తన ప్రారంభోపన్యాసంలో శ్రీనివాసరావు పేర్కొన్నారు. ' కామన్‌వెల్త్‌ క్రీడల కోసం తాను రూపొందించిన థీమ్‌సాంగ్‌కు ఎఆర్‌ రహమాన్‌ ఐదున్నర కోట్లు వసూలు చేశారు. పల్లెటూరి పిల్లగాడా....అంటూ తెలంగాణా ప్రజానీకాన్ని తట్టిలేపిన సుద్దాల హనుమంతకు మనం ఎన్నికోట్లు ఇవ్వాలి ?



ప్రజల కోసం పనిచేశాడు కాబట్టే వంద సంవత్సరాల తర్వాతా ఆయన్ను మనం స్మరించుకుంటున్నాం. ఆయన ప్రజాభక్త హనుమంతు..రామభక్త హనుమంతు కాదు..కాబట్టే ఆయన చిరంజీవి ' అని శ్రీనివాసరావు వ్యాఖ్యానించారు. అవార్డులు, రివార్డులు లేకపోయిన ప్రజలిచ్చిన ప్రజాకవి అన్న బిరుదు ముందు అన్నీ దిగదుడుపేనని పేర్కొన్నారు. ప్రజా కళలను హనుమంతు వంటి ప్రజా కళాకారులను ప్రభుత్వాలు ఉద్దేశపూర్వకంగానే మరుగునపరిచే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయని విమర్శించారు. వ్యాపార ధోరణుల మధ్య చిక్కిశల్యమౌతోన్న ప్రజా కళలను కాపాడటమే హనుమంతుకిచ్చే నిజమైన నివాళి అని ఆయన పేర్కొన్నారు. తెలంగాణా ప్రజల దుర్భర జీవిత పరిస్థితులే తన తండ్రిని ఒక ప్రజాకవిగా మార్చాయని అశోక్‌తేజ పేర్కొన్నారు. ఆర్య సమాజంలో క్రియాశీలంగా పనిచేసిన తన తండ్రిని పేదల బాధలే కమ్యూనిస్టుగా మలిచాయని వివరించారు. నూరు ఉపన్యాసాలు, నాటికల కంటే ఒక్క పాట ఎంతో శక్తివంతమైనదని హనుమంతు సుధృడంగా నమ్మారని పేర్కొన్నారు. సుద్దాల హనుమంతు ట్రస్ట్‌ అధ్వర్యంలో ఇకపై ప్రతిఏటా జానపద గాయకులు, పరిశోధకులకు అవార్డు ఇవ్వనున్నట్లు అశోక్‌తేజ ప్రకటించారు. ఆస్తులు కూడబెట్టే అవకాశాలు ఉండీ, ప్రజల కోసం జీవితాన్ని త్యాగం చేసిన హనుమంతే తమకు స్ఫూర్తని వెంకన్న పేర్కొన్నారు. వేమన, అన్నమాచార్య వలె సుద్దాల నిజమైన ప్రజాకవని ప్రశంసించారు.

అలరించిన జానపదాలు

సదస్సు అనంతరం వక్తలు పాడిన జానపదాలు శ్రోతలను విశేషంగా ఆకర్షించాయి. మూడు గంటలకు పైగా ఎంతో ఉత్సాహంతో సభికులు ఈ కార్యక్రమంలో లీనమవ్వడమే ఇందుకు నిదర్శనం. పల్లె కన్నీరు పెడుతుందో...అంటూ వెంకన్న, నేలమ్మనేలమ్మ నేలమ్మా...అంటూ అశోక్‌తేజ, నది నడిచిపోతున్నదీ...అంటూ అందెశ్రీ ఉత్తేజపూరితంగా పాడిన పాటలు ఢిల్లీ తెలుగు ప్రజలను స్పందింప చేశాయి. ప్రజా కళాకారులు చైతన్య, ఉదరు తదితరులూ ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

ద్రవ్యోల్బణంతో యుపిఎ-2 సయ్యాట

పార్లమెంట్‌ వర్షాకాల సమావేశాలు మొదటి వారం రోజులు గడిచాయి. ధరాఘాతం సెగతో ఈ వారం రోజులూ ఎటువంటి చర్చలు, బిల్లులు చేపట్టకుండానే వాయిదా పడ్డాయి. ధరల పెరుగుదలను నియంత్రించటంలో యుపిఎ-2 ప్రభుత్వ వైఫల్యం గురించి వాయిదా తీర్మానంపై చర్చ జరపాలని ప్రతిపక్షాలు పట్టు పట్టాయి. ప్రతిపక్షాలు ప్రతిపాదించిన తీర్మానం కింద ఓటింగ్‌ జరుగుతుంది. ప్రభుత్వం ఇందుకు సిద్ధంగా లేదు. దాంతో స్పీకర్‌ మాటల్లో రోజువారీ వ్యవహారాలపై ఓటింగ్‌ ఆధారిత చర్చ జరపాలని పట్టుపట్టటం అసమంజసం అని ప్రకటింపచేసింది ప్రభుత్వం.

ఇదే సంవత్సరం ధరల సమస్యపై పార్లమెంట్‌ స్థంభించటం వరుసగా ఇది మూడో సారి. ఫిబ్రవరి చివరి వారంలో తీవ్రమైన చర్చ జరిగింది. ఏప్రిల్‌లో మరోమారు బడ్జెట్‌ సందర్భంగా ప్రతిపక్షాలకు అందుబాటులో ఉండే సాధనం కోత తీర్మానం ద్వారా ధరల నియంత్రణలో ప్రభుత్వ వైఫల్యంపై చర్చ జరిగింది. వివిధ సందర్భాల్లో ధరల అదుపు గురించి ప్రభుత్వం చేసిన ప్రకటనలు, వాగ్దానాలు, ఇచ్చిన హామీలు, చేరుకున్న అంచనాలను పరిశీలించినప్పుడు వాగ్దానాలకు, అంచనాలకు మధ్య పోలిక లేదని అర్థమవుతోందని. అయినా ధరల పెరుగుదలపై ఈ హామీలు, అంచనాలు, వాగ్దానాలు ఏమాత్రం ప్రభావం చూపలేకపోయాయి. బహుశా మూడునెల్ల వ్యవధిలో రెండు సార్లు ఒకే సమస్యపై దేశవ్యాపిత ఆందోళనలు జరిగాయి. అయినా ప్రభుత్వం తగిన ముందస్తు చర్యలు తీసుకోలేదు. పైగా తీసుకున్న ఇతర విధాన పరమైన చర్యలు కూడా ద్రవ్యోల్బణాన్ని, తద్వారా ధరల భారాన్ని పెంచాయే తప్ప తగ్గించలేకపోయాయి. దాంతో ఈ అంశంపై ప్రతిపక్షాలు పట్టుబట్టాయి. ప్రభుత్వం షరామామూలుగానే అంగీకరించలేదు. వారం రోజుల సమావేశాల్లో విలువైన సమయం దుర్వినియోగం కావటంపై పలువురు వ్యాఖ్యాతలు గుండెలు బాదుకుంటున్నారు. ప్రతిపక్షాలదే తప్పన్నట్లు వాదిస్తున్నారు. నిజానికి జరిగింది ఏమిటి అన్నది ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం.

నవంబరు 2009 - ఆర్థిక సంవత్సరంముగింపునాటికి ఆహార ధాన్యాల ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వస్తుంది - అహ్లువాలియా

ఫిబ్రవరి 16, 2010 - ఆహార ధాన్యాల ధరలు పడిపోవటం ప్రారంభమైంది. రానున్న కాలంలో మరింత పడిపోతాయి. - పవార్‌

ఫిబ్రవరి 6, 2010 - ఇక కష్ట కాలం గట్టెక్కినట్లే - ప్రధానమంత్రి

మే 24, 2010 - డిశంబరు నాటికి ద్రవ్యోల్బణం ఆరు శాతానికి తగ్గుతుంది. - ప్రధానమంత్రి

జూలై 24, 2010 - రోజురోజుకు ఆహారోత్పత్తుల ద్రవ్యోల్బణం తగ్గిపోతోంది - ప్రధానమంత్రి

జూలై 24, 2010 - పంటల సీజన్‌ పూర్తయ్యాక ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వస్తుంది - పవార్‌

సాధారణంగా ఏ దేశంలోనైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ రాజకీయ వ్యవస్థ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. రాజకీయ వ్యవస్థలో ఎన్నికైన ప్రభుత్వానికి, అధికారంలో ఉన్న వారిది పైచేయి. అంటే గద్దెనెక్కిన వారు తమ రాజకీయ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన విధి విధానాలు ఎంచుకోవాల్సి ఉంది. అనుసరించాల్సి ఉంది. అంటే రాజకీయాలు ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్దేశిస్తాయి. నిర్దేశించాలి. అభివృద్ధికి సంబంధించిన ఆర్థిక విధానాలు, డెవలప్‌మెంటల్‌ ఎకనమిక్స్‌ అమలు జరిగే అన్ని దేశాల్లోనూ ఇదే జరుగుతుంది. కానీ ప్రపంచీకరణతో ఈ క్రమం తారుమారు అయ్యింది. ప్రపంచీకరించబడిన ఆర్థిక వ్యవస్థ అవసరాలు, అవకాశాల మేరకు దేశీయ ఆర్థిక విధానాలు రూపొందుతున్నాయి. అందువల్లనే ప్రభు త్వం వార్షికంగావిడుదల చేసే ఆర్థిక సర్వేలోనూ, రెండున్నర, మూడేళ్లకొకసారి విడుదల చేసే ప్రణాళిక మధ్యంతర సమీక్షలోనూ, ఐదేళ్లకొకసారి రూపొందించే పంచవర్ష ప్రణాళికలోనూ ... అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిణామాలకు లోబడి... అన్న వాక్యం చేర్చటం సర్వసాధారణంగా మారింది. ఈ ఒక్క వాక్యంతో ప్రభుత్వాలు దేశీయంగా చేపట్టాల్సిన చర్యల నుండి తమ బాధ్యతను విరమించుకుని చేతులెత్తేస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలో రాజకీయ వ్యవస్థపై ఆర్థిక రంగం స్వారీ చేయటానికి కావల్సిన పరిస్థితిని కల్పిస్తున్నాయి. పరిస్తితిని ఇలా కాకపోతే మరెలా అర్థం చేసుకోవాలి ?

2009 ఎన్నికలకు ముందు తారా స్థాయికి చేరిన ధరల గురించి సోనియా గాంధీ ప్రణాళికా సంఘం ఉపాధ్యక్షులు మాంటెక్‌సింగ్‌ అహ్లువాలియాతో సమావేశం అయ్యారు. ఆ సమావేశం తర్వాత విలేకరులతో మాటా ్లడుతూ అహ్లువాలియా 2009 మార్చినాటికి ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వస్తుందని హామీ ఇచ్చారు. అంటే 2009 పార్లమెంట్‌ ఎన్నికల నాటికి ప్రభుత్వంపై ప్రజాగ్రహం లేకుండా చేయటానికి కావల్సిన కసరత్తు చేయగలమని చెప్పటమన్న మాట. 2009 ఎన్నికల తర్వాత వివిధ సందర్భాల్లో ప్రభుత్వాధినేతలు చేసిన ప్రకటనలు తేదీల వారీగా ఉన్నాయి. 2008లో ఆర్థిక వ్యవస్థను కట్టడి చేసి 2009 మార్చినాటికి ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయగలిగిన ప్రభుత్వం 2009 తర్వాత ఎందుకు అదుపు చేయలేకపోతోంది ? 2009 ఎన్నికలకు ముందు ఆర్థిక వ్యవస్థ నడక తీరును సరిగ్గానే అంచనా వేయగలిగిన ప్రభుత్వం ఎన్నికల తర్వాత ఎందుకు అంచనా వేయలేకపోతోంది ? ప్రధానమంత్రి స్థాయిలోని వ్యక్తి ఫిబ్రవరి 6, 2009 నాటికి ప్రజలు ధరల విషయంలో కష్టకాలం నుండి గట్టెక్కినట్లేనని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. అంతేకాదు. 2009 మే 24, జూలై 24న చేసిన ప్రకటనల్లో సైతం డిశంబరు నాటికి ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుదలను నియంత్రించగలమని ప్రకటించారు. కానీ మరి జరిగిందేమిటి ? తాజాగా 24 జూలై 2010న జరిగిన జాతీయ అభవృద్ధి మండలి సమావేశాల్లో వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ మాట్లాడుతూ ఖరీఫ్‌ పంట రుతువు తర్వాత ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వస్తుందని అభిప్రాయపడ్డారు. తాజాగా గత నెల్లో పెంచిన పెట్రోలు ధరల ప్రభావం వల్ల మరో రెండు పాయింట్లు ద్రవ్యోల్బణం పెరిగిందని స్వయంగా ప్రభుత్వ ప్రధాన గణాంకాల అధికారి ప్రకటించారు. మరోవైపున ప్రభుత్వం ధరల సమస్యను నేడున్న పరిస్థితులకనుగుణంగా పరిష్కరించటానికి గాక ఫలానా సమయంలో పరిష్కరించబడుతుంది, ఫలానా తేదీ నాటికి అదుపు చేయబడుతుంది అని జోస్యం చెప్పటానికే పరిమితం అవుతుంది. ఈ ప్రకటనలన్నీ వ్యవసాయోత్పత్తుల దిగుబడి కాలంతో ముడి పడి ఉన్నాయి. అంటే వ్యవసాయ దిగుబడులు చేతికొచ్చే సమయానికి నిల్వలు పెరిగి, కాగితాలపై మాత్రం డిమాండ్‌ సరఫరా సూత్రం ప్రకారం ద్రవ్యోల్బణం తటస్థ స్థాయికి చేరుతుంది. మిగిలిన సమయానికంటే ప్రజల వద్ద కాస్తోకూస్తో అదనపు నిధులు సమకూరతాయి. దాంతో ఒక వేళ ధరలు అదే స్థాయిలో ఉన్నా గత ఏడెనిమిది నెల్లుగా అలవాటు పడిన ప్రజలు నెలసరి వెచ్చాల ఖాతాలో మార్పులు చేసుకుని సర్దుకు పోతారు. ఈ విషయం మనం నిత్యజీవితంలో చూస్తూ ఉన్నదే. అంతే తప్ప ప్రభుత్వం ధరల తగ్గింపు కోసం క్రియాశీలకంగా ఏదో నిర్ణయం తీసుకుని, ఆ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని అమలు చేయటం వల్ల ధరల ప్రభావంలో మార్పులు రావటం అనుకోవటానికి అవకాశమే లేదు. నేడు ప్రభుత్వం కూడా చెప్తున్న వాదన ఇదే. పెరుగుతున్న జనాభా రేటు, పెరుగుతున్న ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి రేటు, మారుతున్న ప్రజల ఆహారపు అలవాట్లు అధ్యయనం చేస్తే కొరతకు అవకాశం లేదు. కనుక ధరల పెరుగుదల ఎలా సాధ్యం అన్నది నయాఉదార ఆర్థిక వేత్తలు ముందుకు తెస్తున్న వాదన. మార్కెట్‌ తన పని తాను చేసుకుపోతోంది. ఏ ఉత్పత్తులకు గిరాకీ ఉంటే ఆ ఉత్పత్తులకు ధరలు పెరుగుతున్నాయి అన్నది మరో వాదన. మరి వంద కోట్లకు పైగా ఉన్న ప్రజలు రోజుకు ఒక పూట కడుపు నిండా తినాలన్నా ఆహార ధాన్యాల గిరాకీ పెరుగుతుందన్న మాట. మరి ప్రజలకు కావల్సిన ఆహార పదార్ధాలు కూడా మార్కెట్‌ దయకు వదిలేస్తే ఈ ప్రభుత్వాలు సాధించేది ఏమిటి ? సేవ చేస్తుంది ఎవరికి? అన్న ప్రశ్నలు తలెత్తటం సహజం. ఇక్కడే ద్రవ్యోల్బణానికి, రాజకీయాలకు మధ్య సంబంధం తెరమీదకు వస్తుంది. ప్రభుత్వం ఏ వస్తువుల ధరలు అదుపులో ఉంచితే పారిశ్రామిక వర్గాల లాభాలు సుస్థిరంగా ఉంటాయో ఆ వస్తువులు, ఉత్పత్తుల ధరలు అదుపు చేస్తోంది. ఉదాహరణకు ఇనుము, ఉక్కు అత్యధికంగా వినియోగించేది మౌలిక సదుపాయాల రంగంలోని కంపెనీలు. అంటే ఎస్‌ఇజెడ్‌లలో కొత్త యూనిట్లు ప్రారంభించే కంపెనీలు, జాతీయ రహదారులు నిర్మించే కంపెనీలు. ఈ ఉత్పత్తుల ధరలు పెరిగితే ప్రభుత్వం అగ్గిమీద గిగ్గలమైపోతుంది. వరుసగా ఈ సరుకు ఉత్పత్తిదారులు, మార్కెట్‌ విక్రయదారులతో సమావేశాలు ఏర్పాటు చేసి నయానో భయానో ధరలు తగ్గించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటుంది. అవసరమైతే ఈ సరుకు ఉత్పత్తిదారులకు తగ్గే లాభాలను పూడ్చటానికి పన్ను రాయితీలుఇస్తుంది. మరి నిత్యం ప్రజలు ఉపయోగించే నిత్యావసర సరుకుల ధరలు పెరిగినపుడు అటువంటి ప్రయత్నం ఎందుకు చేయదు? ఈ విషయాన్ని చర్చించటానికే ప్రతిపక్షాలు వాయిదా తీర్మానం కోరుతున్నాయి. ఈ విషయంపై అంతగా ఆసక్తి, అవసరం లేని ప్రభుత్వం దీన్ని తిరస్కరిస్తోంది. అటువంటపుడు పార్లమెంట్‌ను స్తంభించటం మినహా మరో మార్గం లేకపోతోంది.

కొండూరి వీరయ్య