Social Animal

RAJA RAVI VARMA PAINTINGS BY $KANNAN$.mp4

2011-12-06T10:40:00.000+05:30

Raja Ravi Varma --- SNGM's latest Drama of the year.

2011-12-06T10:39:00.000+05:30

RAJA RAVI VARMA PAINTINGS BY $KANNAN$.mp4

2011-12-06T10:38:00.000+05:30

Raja Ravi Varma Paintings

2011-12-06T10:37:00.000+05:30

RAVI VARMA PICTURES

2011-12-06T10:36:00.000+05:30

Raja Ravi Varma Paintings (www.IndianSatan.com)

2011-12-06T10:34:00.000+05:30

Mamata’s folly

2011-09-10T11:25:00.000+05:30

BZ KHASRU

During the Indo-Pak talks in New Delhi on April 8, 1974, the Pakistani delegation leader suggested to the Indians inclusion of aphrase – “on the basis of sovereign equality” – in the agreement they were about to sign, which reiterated the two nations’ resolve to work toward achieving durable peace in the subcontinent.

In marking the proposal, Aziz Ahmed, then Pakistan’s state minister for foreign affairs, pointed out that sovereign equality was the phrase India used repeatedly when it raised the subject of possible discussions between Pakistan and newly-independent Bangladesh.

To Pakistan’s surprise, Kewal Singh, then India’s foreign secretary, brushed off the idea, saying he was “sick” of hearing this phrase. Swaran Singh, then India’s external affairs minister, dismissed it as mere platitude.

Pakistan, which negotiated from a point of weakness just after suffering a crushing defeat in the Bangladesh Liberation War, dropped the subject, not wanting to hinder the adoption of the pact over this one point.

India’s reluctance to include the phrase suggested to the Pakistanis that their giant neighbour considered itself more than equal to Pakistan. This episode continued to trouble Pakistan for quite some time.

West Bengal Chief Minister Mamata Banarjee’s decision to boycott Prime Minister Manmohan Singh’s just-concluded visit to Bangladesh over the Teesta River water sharing might also continue to trouble her neighbour for a long time. Bangladesh might reflect back on this even more acutely, given the Bengalis on both sides of the border share a common heritage.

Mamata’s decision would adversely affect the Bengali mind not just because she wanted more water for her state. Of course, as the chief executive of the state she must protect her people’s interest. What will bother Bangladesh is that she found it prudent to stay away, instead of engaging in talks to resolve the matter to both sides’ satisfaction.

Her decision not only holds the potential to cause wrinkles in Indo-Bangla relations, it has also dealt a blow to the central government’s image, causing a negative perception about its authority to conduct foreign policy in the interest of the entire country — and the region as a whole. India is not merely a country in South Asia, but also a regional superpower and a potential global player. A veto power by a state over its foreign policy is certainly a matter into which the external affairs ministry needs to look closely.

Mamata’s pulling out of the prime minister’s entourage embarrassed Singh. Her dramatic protest dealt a severe blow also to Prime Minister Sheikh Hasina, who had expected India to reciprocate her bold steps in addressing New Delhi’s security concerns and its long-time request for transit through Bangladesh.

The Teesta fiasco also killed two other key potential deals: Sharing of the Feni river water and letting India use Chittagong and Mongla seaports to carry goods through Bangladesh.

To India’s credit, it has tried to reassure its neighbours by being correct and even generous in its official dealings with them. But its specific security considerations, its self-image as the dominant power in South Asia, domestic political pressures and bureaucratic differences within the government continued to create tensions between India and its smaller neighbours.

The largest and most important of these smaller neighbours – Bangladesh – went through ups and downs in its relations with Delhi, thanks to some imprudent steps by India and political upheavals in Bangladesh. As a result, problems left over from the period of confrontation under Pakistan were not proving amenable to a quick solution.

Since 1971 India has sought to reassure its smaller neighbours, Bangladesh included. Indian officials have been visiting, discussing, explaining and giving assistance. Discussions with Bangladesh have been almost continuous.

Singh prudently reinforced India’s policy in Dhaka when he declared: “India will not, I repeat and assure you, India will not take steps that will adversely affect Bangladesh.” It will be sweet music not just for the Bengali ear, but for others as well — far away. It will reassure not only Bangladesh, but also others beyond the Himalayas.

India’s main interest in its smaller neighbours is its security against China. This is particularly true in the case of Nepal, Bangladesh and Bhutan, any of which would provide China with strategic access to the southern side of the Himalayas.

The linkages between India and her smaller neighbours have created groups within India with a special interest in Indian relations with these countries. Despite occasional clashes of interests, some West Bengalis and other Indian businessmen have both real and sentimental interests in forging a beneficial relationship between Kolkata and Dhaka.

Regional differences and bureaucratic inefficiencies play a big role in India’s behaviour to its neighbours. The correct posture represents the position of the external affairs ministry. On important issues, it can usually impose its view on other ministries. But parochial interests come into play and tend to undermine the good intentions of the foreign office. Regional politicians may be well advised to remember they are not just Bengalis or Punjabis, they are also Indians.

BZ Khasru, based in New York, is the author of a bestselling book,

Myths and Facts: Bangladesh Liberation War - How India, U.S., China, and the USSR Shaped the Outcome (Rupa & Co., 2010)

TAX EVASION AS CORRUPTION

2011-09-10T11:21:00.001+05:30

From Business Standard September 10, 2011
INDIA’S social fabric has been dented in the past month over the issue of corruption. Corruption has many faces, one of the more important of which is tax evasion. Tax evasion can be unilateral, on account of taxpayers alone, or bilateral, through collusion between taxpayers and the tax collector, thus robbing the state of its due revenue, or multilateral, where a society participates in it through resistance to remedial measures.

Tax evasion leads to inefficient and inequitable outcomes. Because tax evasion erodes tax revenue, the lost revenue is attempted to be made up through high tax rates. An example is real property tax rates in India that range around seven per cent, as opposed to developed countries where it approximates one to two per cent. Note, therefore, that paradoxically, an estimate of tax evasion based on this elevated or artificial or compensating tax rate would yield an exaggerated number. That is, if the tax rate were lower, tax evasion could also be lower. Thus, the consequence of those who get away with it is an extra burden of taxation on those who pay tax. This is an inequitable impact across taxpayers.

The sectors or activities that are amenable to tax evasion will fetch more investment, which would be redirected from other areas. And this reallocation of resources takes place often from more to less productive sectors. Thus, if investment in land is prone to evasion, more resources would go into construction than in the production of rail engines or food. Construction as an activity ends when a building or bridge is completed. Manufacturing and agriculture, by contrast, are more long-term and generate a longer time horizon of employment and supply of the product. Economists call this the outcome of inefficient allocation of resources.

Through time, scholars and governments have attempted to measure tax evasion. Estimation methods have used national accounts or expenditure survey information to assess the size of economic activity and compared it with reported activity. The difference between estimated and reported activity could then be related to the loss of tax revenue associated with it.

In India, tax evasion has not been directly estimated. In Latin America this was carried out widely in the 1980s and 1990s (Aguirre and Shome for Mexico, Serra for Chile, Shome for Colombia, and others). In the case of individual income tax, the following method would apply.

To personal income declared for tax purposes, adjustments should be made for those components of income that are included in the concept of income in the national accounts but are deductible for tax purposes, for example, personal exemptions, deductions, savings incentives. Adjustments need to be made for individual tax brackets if the tax structure is progressive. The resultant series of gross taxable declared income (by income class) should then be compared with gross taxable income from the national accounts to obtain an estimated undeclared income.

Similarly, for corporate income tax, adjustments to national accounts-based income for deductions for the array of tax incentives that are legally applicable, as well as for special conditions for small and medium industry, would have to be made, and then compared with declared taxable income from returns. To simplify the exercise, instead of national accounts, data by the Centre for Monitoring Indian Economy could be used to obtain more reliable conclusions, albeit from a more truncated information base.

For the VAT and CENVAT (or central excise), using an input-output table for the economy would be the ideal option. The widest theoretical VAT base is all purchasable goods and services, or GDP plus imports minus exports. However, given that the VAT base usually has a plethora of exemptions for not just the supply of outputs but also for the inputs of exempted outputs, it is not sufficient to use only GDP data. Instead, one has to go upstream and start with production data against which taxable inputs would have to be credited out since the VAT base is value added, or output minus input.

Tax evasion should be estimated in India. Another matter is how to limit tax dodging (Tanzi and Shome). The first means should be to focus on those taxes that the tax administrator can monitor more cheaply or easily. For example, to begin, it may not be fruitful to spend a lot of administrative resources on monitoring small taxpayers. Thus, the service tax did away with 80 per cent of taxpayers from the bottom. The second is to design taxes intelligently. The VAT has a good design since input tax credit is matched between buyer and seller, and allowed only on the basis of physical invoices. The third is to use third-party information for individual income tax as has been introduced in India through Annual Information Returns (AIR) for third parties such as mutual funds, credit cards, property transactions and others who must report transactions they carry out with customers (using PAN numbers) above stipulated thresholds. However, it is crucial that such information is correctly used and interpreted by the tax administration so that a taxpayer does not suffer from erroneous matching of such information.

A final word. Tax evasion is not the only form of corruption. Corruption has more tentacles. According to Transparency International, India’s Corruption Perception Index (CPI) ranking worsened from 72 in 2007 to 87 in 2010 amongst 180 countries. It is worse than Brazil at 69 and China at 78, but better than Mexico at 98 and Russia at 154. Though CPI does have flaws, it gives an indication of impediments to economic and social growth and equity. A worsening index is detrimental to attracting foreign investment and political stability. On a broader canvas, it is important to investigate what has been motivating and sustaining corruption before designing draconian measures to combat it. If the cart is put before the horse, the outcome may remain shy of success.

References:

Aguirre, Carlos and Partho Shome (1988), “Mexican VAT: Methodology for Calculating the Base”, National Tax Journal, Vol. 41

Serra, Pablo (1991), “Estimación de la Evasión Tributaria en el IVA", Servicio de Impuestos Internos, Publicación No. 91/05/C, Universidad de Chile

Shome, Partho (1995), Colombia: Fundamental Tax Reform, IMF Occasional Paper No. 123

Tanzi, Vito, and Partho Shome (1993), “A Primer on Tax Evasion”, IMF Staff Papers, Vol. 40.

The author is director and chief executive, Icrier. Opinions are exclusively those of the author. His book, Modernising Tax Administration: Championing Analysis and Specialisms, is forthcoming in the autumn

India needs to develop ways to estimate the cost of tax dodging, says PARTHASARATHI SHOME

China, India, and Global Capitalism | The New School

2011-09-08T14:39:00.001+05:30

Neoliberalism and the City

2011-09-08T14:39:00.000+05:30

Class 13 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:38:00.000+05:30

Class 12 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:37:00.001+05:30

Class 11 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:37:00.000+05:30

Class 10 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:36:00.001+05:30

Class 09 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:36:00.000+05:30

Class 08 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:35:00.000+05:30

Class 07 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:34:00.001+05:30

Class 06 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:34:00.000+05:30

Class 05 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:33:00.000+05:30

Class 04 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:32:00.000+05:30

Class 03 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:31:00.001+05:30

Class 02 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:31:00.000+05:30

Class 01 Reading Marx's Capital with David Harvey

2011-09-08T14:30:00.000+05:30

Wage-Labour and Capital - What are wages ? (by Karl Marx)

2011-09-08T14:28:00.000+05:30

The Limping Middle Class - From NYT

2011-09-05T12:14:00.001+05:30

September 3, 2011
The Limping Middle Class
By ROBERT B. REICH

Robert B. Reich is the former secretary of labor, a professor at the University of California, Berkeley, and the author of “Aftershock: The Next Economy and America’s Future.”

THE 5 percent of Americans with the highest incomes now account for 37 percent of all consumer purchases, according to the latest research from Moody’s Analytics. That should come as no surprise. Our society has become more and more unequal.

When so much income goes to the top, the middle class doesn’t have enough purchasing power to keep the economy going without sinking ever more deeply into debt — which, as we’ve seen, ends badly. An economy so dependent on the spending of a few is also prone to great booms and busts. The rich splurge and speculate when their savings are doing well. But when the values of their assets tumble, they pull back. That can lead to wild gyrations. Sound familiar?

The economy won’t really bounce back until America’s surge toward inequality is reversed. Even if by some miracle President Obama gets support for a second big stimulus while Ben S. Bernanke’s Fed keeps interest rates near zero, neither will do the trick without a middle class capable of spending. Pump-priming works only when a well contains enough water.

Look back over the last hundred years and you’ll see the pattern. During periods when the very rich took home a much smaller proportion of total income — as in the Great Prosperity between 1947 and 1977 — the nation as a whole grew faster and median wages surged. We created a virtuous cycle in which an ever growing middle class had the ability to consume more goods and services, which created more and better jobs, thereby stoking demand. The rising tide did in fact lift all boats.

During periods when the very rich took home a larger proportion — as between 1918 and 1933, and in the Great Regression from 1981 to the present day — growth slowed, median wages stagnated and we suffered giant downturns. It’s no mere coincidence that over the last century the top earners’ share of the nation’s total income peaked in 1928 and 2007 — the two years just preceding the biggest downturns.

Starting in the late 1970s, the middle class began to weaken. Although productivity continued to grow and the economy continued to expand, wages began flattening in the 1970s because new technologies — container ships, satellite communications, eventually computers and the Internet — started to undermine any American job that could be automated or done more cheaply abroad. The same technologies bestowed ever larger rewards on people who could use them to innovate and solve problems. Some were product entrepreneurs; a growing number were financial entrepreneurs. The pay of graduates of prestigious colleges and M.B.A. programs — the “talent” who reached the pinnacles of power in executive suites and on Wall Street — soared.

The middle class nonetheless continued to spend, at first enabled by the flow of women into the work force. (In the 1960s only 12 percent of married women with young children were working for pay; by the late 1990s, 55 percent were.) When that way of life stopped generating enough income, Americans went deeper into debt. From the late 1990s to 2007, the typical household debt grew by a third. As long as housing values continued to rise it seemed a painless way to get additional money.

Eventually, of course, the bubble burst. That ended the middle class’s remarkable ability to keep spending in the face of near stagnant wages. The puzzle is why so little has been done in the last 40 years to help deal with the subversion of the economic power of the middle class. With the continued gains from economic growth, the nation could have enabled more people to become problem solvers and innovators — through early childhood education, better public schools, expanded access to higher education and more efficient public transportation.

We might have enlarged safety nets — by having unemployment insurance cover part-time work, by giving transition assistance to move to new jobs in new locations, by creating insurance for communities that lost a major employer. And we could have made Medicare available to anyone.

Big companies could have been required to pay severance to American workers they let go and train them for new jobs. The minimum wage could have been pegged at half the median wage, and we could have insisted that the foreign nations we trade with do the same, so that all citizens could share in gains from trade.

We could have raised taxes on the rich and cut them for poorer Americans.

But starting in the late 1970s, and with increasing fervor over the next three decades, government did just the opposite. It deregulated and privatized. It cut spending on infrastructure as a percentage of the national economy and shifted more of the costs of public higher education to families. It shredded safety nets. (Only 27 percent of the unemployed are covered by unemployment insurance.) And it allowed companies to bust unions and threaten employees who tried to organize. Fewer than 8 percent of private-sector workers are unionized.

More generally, it stood by as big American companies became global companies with no more loyalty to the United States than a GPS satellite. Meanwhile, the top income tax rate was halved to 35 percent and many of the nation’s richest were allowed to treat their income as capital gains subject to no more than 15 percent tax. Inheritance taxes that affected only the topmost 1.5 percent of earners were sliced. Yet at the same time sales and payroll taxes — both taking a bigger chunk out of modest paychecks — were increased.

Most telling of all, Washington deregulated Wall Street while insuring it against major losses. In so doing, it allowed finance — which until then had been the servant of American industry — to become its master, demanding short-term profits over long-term growth and raking in an ever larger portion of the nation’s profits. By 2007, financial companies accounted for over 40 percent of American corporate profits and almost as great a percentage of pay, up from 10 percent during the Great Prosperity.

Some say the regressive lurch occurred because Americans lost confidence in government. But this argument has cause and effect backward. The tax revolts that thundered across America starting in the late 1970s were not so much ideological revolts against government — Americans still wanted all the government services they had before, and then some — as against paying more taxes on incomes that had stagnated. Inevitably, government services deteriorated and government deficits exploded, confirming the public’s growing cynicism about government’s doing anything right.

Some say we couldn’t have reversed the consequences of globalization and technological change. Yet the experiences of other nations, like Germany, suggest otherwise. Germany has grown faster than the United States for the last 15 years, and the gains have been more widely spread. While Americans’ average hourly pay has risen only 6 percent since 1985, adjusted for inflation, German workers’ pay has risen almost 30 percent. At the same time, the top 1 percent of German households now take home about 11 percent of all income — about the same as in 1970. And although in the last months Germany has been hit by the debt crisis of its neighbors, its unemployment is still below where it was when the financial crisis started in 2007.

How has Germany done it? Mainly by focusing like a laser on education (German math scores continue to extend their lead over American), and by maintaining strong labor unions.

THE real reason for America’s Great Regression was political. As income and wealth became more concentrated in fewer hands, American politics reverted to what Marriner S. Eccles, a former chairman of the Federal Reserve, described in the 1920s, when people “with great economic power had an undue influence in making the rules of the economic game.” With hefty campaign contributions and platoons of lobbyists and public relations spinners, America’s executive class has gained lower tax rates while resisting reforms that would spread the gains from growth.

Yet the rich are now being bitten by their own success. Those at the top would be better off with a smaller share of a rapidly growing economy than a large share of one that’s almost dead in the water.

The economy cannot possibly get out of its current doldrums without a strategy to revive the purchasing power of America’s vast middle class. The spending of the richest 5 percent alone will not lead to a virtuous cycle of more jobs and higher living standards. Nor can we rely on exports to fill the gap. It is impossible for every large economy, including the United States, to become a net exporter.

Reviving the middle class requires that we reverse the nation’s decades-long trend toward widening inequality. This is possible notwithstanding the political power of the executive class. So many people are now being hit by job losses, sagging incomes and declining home values that Americans could be mobilized.

Moreover, an economy is not a zero-sum game. Even the executive class has an enlightened self-interest in reversing the trend; just as a rising tide lifts all boats, the ebbing tide is now threatening to beach many of the yachts. The question is whether, and when, we will summon the political will. We have summoned it before in even bleaker times.

As the historian James Truslow Adams defined the American Dream when he coined the term at the depths of the Great Depression, what we seek is “a land in which life should be better and richer and fuller for everyone.”

That dream is still within our grasp.

(Jaal) Yeh raat yeh chandni phir kahan.

2011-09-05T11:24:00.000+05:30

Hai apna dil to awara (sad version) by Hemant Kumar- Solva Saal

2011-09-05T11:23:00.000+05:30

Hemant Kumar - Jaane Woh Kaise Log The Jin - Pyaasa [1957]

2011-09-05T11:22:00.000+05:30

tang aa chuke hai kashmakash-e-zindagi.. rafi-pyaasa

2011-09-05T11:17:00.001+05:30

YEH MEHLON YEH TAKHTON YEH TAJON KI DUNIYA (The Immortal Muhammad Rafi) ...

2011-09-05T11:17:00.000+05:30

bichhde sabhi bari bari ..rafi-guru dutt-s d burman-kagaz ke phool

2011-09-05T11:16:00.000+05:30

bichhde sabhi bari bari ..rafi-guru dutt-s d burman-kagaz ke phool

2011-09-05T11:13:00.000+05:30

jinhe naaz hai hind par - pyaasa

2011-09-05T11:11:00.001+05:30

ye duniya agar mil bhi jaaye

2011-09-05T11:11:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 15 OF 15

2011-08-25T18:49:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 14 OF 15

2011-08-25T18:48:00.001+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 13 OF 15

2011-08-25T18:48:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 12 OF 15

2011-08-25T18:47:00.001+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 11 OF 15

2011-08-25T18:47:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 10 OF 15

2011-08-25T18:46:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 09 OF 15

2011-08-25T18:45:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 08 OF 15

2011-08-25T18:44:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 07 OF 15

2011-08-25T18:43:00.001+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 06 OF 15

2011-08-25T18:43:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 05 OF 15

2011-08-25T18:42:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 04 OF 15

2011-08-25T18:41:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 03 OF 15

2011-08-25T18:40:00.001+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 02 OF 15

2011-08-25T18:40:00.000+05:30

BAIJU BAWRA 1952 P 01 OF 15

2011-08-25T18:39:00.000+05:30

Tu Ganga ki Mauj - Baiju Bawra

2011-08-25T18:36:00.000+05:30

The millennium's unlikely prophets

2011-04-02T10:13:00.002+05:30

B Y N IRANJAN R AJADHYAKSHA niranjan.r@livemint.com
[Click To Enlarge]

Both Karl Marx and John Maynard Keynes seemed to have been permanently banished into the dark shadows of obscurity until the bright boys of Wall Street almost brought the world economy down in a speculative fit. Few economists and pundits emerged from the wreck- age with their reputations intact.
Marx and Keynes came out with enhanced status.

This is a paradox. The North Atlantic financial crisis does not fit quite well with the standard Marxist and Keynesian view of the world. Both had said that a market economy/capitalism was prone to periodic crises because of a fall in the rate of profit in industrial and service companies, and a lack of aggregate demand.
The crisis of 2007 and 2008 did not fit into this neat narrative. The main damage was done in a financial sector stuffed with excess leverage and risk.

Keynes' prophetic disciple Hyman Minsky had a better explanation for what happened in his thesis on financial instability, while the American economist Irving Fisher's theory of debt deflation offered a better explanation of the subsequent demand collapse. Keynes mattered only at the third stage, when governments around the world ran huge budget deficits to keep the demand engines chugging despite the global panic. One could also argue--contra Marxist belief--that it was the users of capital (bankers and derivative traders) rather than the owners of capital (the shareholders of global banks) who were the villains of the piece.

“Keynes had little to say about the accumulation of debt and the possibility of associated financial bubbles,“ writes economist Lance Taylor in Maynard's Revenge: The Collapse of Free Market Macroeconomics, his combative and tightly argued book on the collapse of the recent consensus in economics. Taylor strives to reinstate not just Keynes but an entire school of economics. Though not a book for the popular market--as the recent Keynes biography by Robert Skidelsky is--the tone of the book fluctuates between being clinically academic and sharply polemical, a delightful combination often seen in the writings of Keynes himself.

So Taylor can at one place discuss Gaussian distribution of asset prices (the well-known bell curve), while at another place tartly dismiss Milton Friedman, who along with Robert Lucas was responsible for placing some of the most potent sticks of dynamite under the Keynesian edifice in the 1970s, as someone who merely gave a modern spin to the doctrines of 19th century Swedish economist Knut Wicksell. At another place, Taylor dismisses what is called new classical economics, which arose out of the so- called Lucas critique and is a centre piece of contemporary text- books, as “a restatement of extreme nineteenth-century neoclassical ideas decked out in mathematics borrowed from 1960s rocket science“.

However, the deeper point Taylor makes is that much of modern economics is actually derived from insights provided by economists in previous ages. He powerfully illustrates this in almost every chapter in his book.
The great masters have been for- gotten as the history of economic thought has disappeared from university courses and mathematical elegance has become an end in itself. Economics has suf- fered because it turned its back on its own rich heritage.

How to Change the World by the Marxist historian Eric Hobsbawm is a collection of essays written between 1956 and 2009. The long period it covers ensures that the tone is calm, though always pro- found. Hobsbawm is from a generation of Marxist intellectuals who were rattled by events ranging from the Soviet invasion of Hungary in 1956 to the collapse of communism between 1989 and 1992. Yet he has resolutely stuck to the hope that a better and more humane society is a possibility.
The title of his collection of essays, though it seems a bit presumptuous, is clearly inspired by a famous statement by Marx that philosophers should not just interpret the world but change it.

Though Hobsbawm remained a party animal (as the term was understood in another age), he steered clear of the two extremes that many of his contemporaries embraced: becoming a party hack or settling into world-weary cynicism. Nor did he go down the rabbit hole of postmodernist cultural criticism, which became the sorry refuge of a lost ideology.

Hobsbawm argues in his introduction that “Marx is, once again, very much a thinker for the twenty-first century“ though he also adds later: “The Marx of the twenty-first century will almost certainly be different from the Marx of the twentieth.“ Nor does he shed tears for the Soviet Union and its several clones, uniformly brutal social and economic disasters. For Hobsbawm, the continuing relevance of Marx is three- fold--as a thinker on the econ- omy, about history and human society. One almost gets through the book feeling that Hobsbawm has more hopes for Marx as a thinker than as a guide for political action, which makes the title of his book even more puzzling.

Neither Marx nor Keynes can fully explain what to do about the challenges facing us in the new century, as both Hobsbawm and Taylor freely admit in their books.
Yet they deserve to be read and studied--for their insights into economic cycles, the nature of government, radical uncertainty, the hope of human freedom, and much more. The two books under review offer a window to the worlds of Marx and Keynes.
IN SIX WORDS - Political economy, past and , perhaps future

Dirty Secrets of the Temple - by Stephen Lendman

2011-03-23T20:27:00.000+05:30

Curtsy : http://sjlendman.blogspot.com/2006/06/dirty-secrets-of-temple.html
Thursday, June 29, 2006
DIRTY SECRETS OF THE TEMPLE

Dirty Secrets of the Temple - by Stephen Lendman

Years ago I read William Greider's excellent book published in 1987 on how the US Federal Reserve System works. It was detailed and explicit and makes wonderful and informative reading, except for the solution he suggests to a huge problem. His was far too timid. This article proposes a much different one. Greider called his book Secrets of the Temple with a sub-title: How the Federal Reserve Runs the Country. A better sub-title might have been how the Fed (and other key central bankers) runs the world. This article attempts to summarize what it does, how it does it, for whose benefit and at whose expense. For those who don't know, prepare for some stunning information and commentary.

Let's be clear at the outset. The US Federal Reserve, Bank of England, Bank of Japan and the European Central Bank (for the 12 European countries that adopted the single euro currency in 1999) are institutions with enormous power far beyond what most people everywhere can imagine. These most dominant of all central banks, as well as most others, have a powerful influence on the financial conditions in virtually all countries including their own, of course, in an increasingly borderless financial world where a significant economic event in one nation can affect most others for better or worse.

One other powerful bank is also part of today's financial world. It needs mentioning because of its importance, even though it requires a separate article to explain how it works more fully. It's the secretive, inviolable and accountable to no one Bank of International Settlements (BIS) founded in 1930 and based in Basle, Switzerland. This bank most people never heard of is the central banker to its member central banks - a sort of banking "boss of bosses" equivalent to what apparently exists in the shadowy world of Mafia dons. Like most other central banks, including the Federal Reserve (explained below), it's privately owned by its members.

It's believed by some academicians and others who've studied the BIS that the ruling elite of financial capitalism established this bank of banks to be the apex of power to exercise authority over a world financial system owned and controlled by them. It's thought their plan was to use this bank to dominate the political system of every country and control the world economy in a feudalistic fashion. In a word, the thinking goes that these super-elite want to rule the world by controlling its money, and they set up this supranational all-powerful bank of banks to do it. As important as that is, that discussion remains for another time as the intent of this article is to focus solely on the US Federal Reserve.

The dominant central banks and BIS, together with most others, wield their influence in cartel-like alliance with each other to assure they all benefit more than they otherwise would without such a cozy arrangement. With their immense power it's no play on words to say these financial institutions do indeed rule the world. Because they're able to create money, they fund the needs of their governments, their militaries and all business activity that couldn't function without a ready supply of that most needed of all commodities. It's money, not love, that makes the world go round, and central bankers have the power to create or remove from circulation as much or little of it as they choose and for whatever purpose they have in mind. That kind of power can move mountains or destroy them.

No nation's central bank is more powerful today than the US Federal Reserve, but it wasn't always that way, and it now has competition for the top spot it hasn't known since WW II. The Fed, as it's called, has existed since it was first established by an act of Congress in 1913. But the Bank of England has been around since Britannia ruled the waves beginning in 1694 when King William III needed help funding the kind of escapade that takes lots of ready cash - war. Back then it was with France, and the king needed a friendly banker to print it up for him to help him fight it. He also needed financial help to facilitate trade and manage the country's debt that always mounts up when wars are fought. The Bank of England wasn't the first central bank, but it was the modern world's first privately owned one in a powerful country. It was called the Bank of England to keep the public from knowing that it, like our Federal Reserve, was and still is privately owned and not part of the government. It was also the model used in the formation of our own central bank and most others.

The Brits may have had a 219 year head start on the Fed, but central bankers are only as powerful as the countries they represent and their economies. Today the former dominant Brits must settle for a far lesser role as being just one of many junior partners to a US hegemon that emerged post WW II as the world's dominant economic power. It still is today, even though some credible experts believe this country may have seen and past its peak and is now in decline. Some go further and claim our decline has been accelerated by the disastrous policies of the Bush administration that irrationally believes waging war on the world without end is the way to rule it, promote endless economic growth and dominance, and thus preserve the nation's preeminent position as the reigning economic champion.

It's easy to challenge that view and think that champ has climbed into the ring a few times too many, has endless plans for more return engagements, and is likely to meet the same fate many a former human one did who didn't know when to quit and ended up with chronic brain damage known as dementia. The lesson from history is always the same. The price for reckless behavior is high, painful and inevitable. It's true for countries as well as individuals, but too often neither one sees it until it's too late. The biggest difference between the US today and other nations in the past that paid dearly for not yielding when their day had passed is that we have an all-powerful arsenal others never did. Should we decide to use it, there likely wouldn't be much left behind for a successor. Not a pleasant thought, but a very real one.

It All Began in 1910 On Jekll Island

It sounds like the title of a horror movie, but the real life events that happened at this privately owned island off the coast of Georgia in 1910 would have challenged even the Hollywood bad dream factory to come up with.
It was here that seven very rich and powerful men met in secret for nine days and created the Federal Reserve System that came into being three years later on December 23, 1913 by an act of Congress. Since that time, the nation and world would never be the same, but only the rich and powerful were the beneficiaries. That was the whole idea, and it worked as planned.

The Federal Reserve Act that began it all must surely rank as one of the most disastrous and outrageous pieces of legislation to the public welfare ever to come out of any legislative body. It may have also have been and still is illegal according to Article 1, Section 8 of the Constitution which happens to be the inviolable law of the land. The article states that Congress shall have the power to coin (create) money and regulate the value thereof. In 1935, the US Supreme Court ruled the Congress cannot constitutionally delegate its power to another group or body. The Congress thus acted in violation of the Constitution it's sworn to uphold and in so doing created the Federal Reserve System that, as will be explained below, is a private for-profit corporation operating at the expense of the public welfare. By its action, our lawmakers committed fraud against the people of the country and so far have gotten away with it without the public even knowing about the harm done.

The shameful result is that what should have arrived stillborn is now the most dominant institution on earth, and all because of what began on a privately owned island with a scary name. But had the Congress acted responsibly, the act of Fed creation might never have happened. The legislation establishing it was so harmful to the public interest, it likely never would have passed if it hadn't been shepherded through a carefully prepared Congressional Conference Committee meeting scheduled for between 1:30 - 4:30 AM (when most members of Congress were asleep) on December 22, 1913. The Act was then voted on the next day and passed although many members of the body had left for the Christmas holidays and most others who stayed behind hadn't had time to read it or know its contents. Sound familiar? Still it passed (like a thief in the night) and was signed into law by an unwitting or complicit Woodrow Wilson who later admitted he made a terrible mistake saying "I unwittingly ruined my country." But it was too late for postmortems, and the American people have paid dearly ever since. It's about time the public understood that and began to demand an end to over 90 years of damage done.

It almost happened 43 years ago when one president decided to act on behalf of the people who elected him. That man was John Kennedy, who before his death planned to end the Federal Reserve System to eliminate the national debt a central bank creates by printing money and loaning it to the government. That debt has now risen to over $8,400,000,000,000 ($8.4 trillion) which every taxpayer must pay for and has done so in the amount of nearly $174,000,000,000 ($174 billion) in just the first three months of 2006. This debt service is now an annualized amount exceeding two-thirds of a trillion dollars. It's made the bankers rich (which was the whole idea) and the public poorer because we're taxed to pay the tab. It's no exaggeration to call this the greatest financial scam in world history and one that gets greater every day.

The debt was less onerous 40 years ago, but Kennedy understood its danger to the country and the burden it placed on the public. Thus, on June 4, 1963, he issued presidential order EO 11110 giving the president authority to issue currency. He then ordered the US Treasury to print over $4 billion worth of "United States Notes" to replace Federal Reserve Notes. He intended to replace them all when enough of the new currency was in circulation so he could end the Federal Reserve System and the control it gave the international bankers over the US government and the public. Just months after the Kennedy plan went into effect, he was assassinated in Dallas in what was surely a coup d'etat disguised to look otherwise and may well have been carried out at least in part to save the Fed System and concentration of power it created that was so profitable for the powerful bankers in the country. Those benefitting from it had good reason to be involved in the plot to save the special privilege they weren't willing to give up without a fight. It's a plausible explanation that may explain who may have been behind the assassination and for what reason. Whatever the truth is, the banking cartel was only in distress a short time. Once Lyndon Johnson took office, he rescinded Kennedy's presidential order and restored the cartel's former power. It's kept it ever since and is now, of course, more powerful than ever. Even presidents are unable to stop it and those who would try have a lesson from history to give them pause.

The predecessors of the possible Kennedy coup plotters were the men who met on Jekyll Island in 1910. They represented some of the richest and most powerful men in the world - the Morgans, Rockefellers, Rothschilds of Europe (who dominated all European banking by the mid-1800s and became and still may be the wealthiest and most powerful family of all) and others of great influence and power. Included was a US senator, a high ranking Treasury official, the president of the largest bank in the country at the time, a leading Wall Street figure and the man who would later become the first chairman of the Federal Reserve System. It was quite an assemblage, and they came to accomplish one thing. They wanted to change the ideology and course of American business that up to then was based on marketplace competition and replace it with monopoly. They also knew what Baron M.A. Rothschild understood when he once said: "Give me control over a nation's currency and I care not who makes its laws." They knew the wisdom of what's stated in Proverbs 22:7 as well: "The rich rule over the poor, and the borrower is servant to the lender."

This was the dawning of the age of powerful cartels when the seven financial titans meeting secretly in the island's clubhouse decided no longer to compete with each other and wanted the power to arrange it. They were already colluding informally but knew it would all work better under a legally sanctioned cartel. They wanted a banking cartel and got one that flourishes today below the public radar with the tool they wanted most - the ability to control the nation's money supply that gave them almost unlimited power. The cartel now works cooperatively with their governments and all other powerful transnational corporations in a dominant global alliance that allows them to control the world's markets, resources, cheap labor and our lives.

The Federal Reserve System Is Not A Government Agency - It's A Privately Owned Cartel of Powerful Banks Protected By Law

It's commonly but falsely believed the Federal Reserve System is a function of government and subject to its control. False. It's often referred to as a quasi-governmental, decentralized central bank, but that's just cover to disguise what, in fact, it really is: a privately held and operated cartel made to look like the government is in charge. The fact that it's headquartered in Washington in the formidable and impressive-looking Eccles building (named after a former Fed chairman) is just part of the clever subterfuge. Here's how it works:

The Fed is composed of a Board of Governors in Washington and 12 regional banks in major cities throughout the country (including in my own city of Chicago where anyone once but no longer could walk up to a teller's window and buy US Treasury securities). The system also includes many and various member banks including all national banks that are required to be part of the system. Other banks were also allowed to join and many did. The Federal Reserve began operating in November, 1914, almost one year after the Congressional act creating the system the previous year as explained above. It was mandated by law to have the greatest power of any institution in the country - the power to create and control the nation's money supply.

Most people know little or nothing about money and banking, likely never think about it, and have no idea how what the Fed and bankers do affect their lives. Before writing this article, I had little more than the modest knowledge I learned in a required course on the subject and basic accounting as part of my MBA curriculum 46 years ago. Those courses left out the most important parts of the story and never hinted at anything sinister about how the banking system works in fact. But no one should ever imagine banks were established or intended to be run for our benefit. They surely are not, and anyone suggesting they are should read on. They're about as beneficial to the public welfare as was the MX Peacekeeper ICBM (the clever language is impressive) intended to carry nuclear warheads back in the mid-80s that had the power to destroy all life on the planet and one day may do it in its old or updated form.

The Federal Reserve Act of 1913 (the law of the land) stipulates that the Federal Reserve Banks of each region are owned by the member banks in it. These Fed banks are privately owned corporations that make a great effort to hide the fact that they, in fact, own what the public largely thinks is part of the public treasury and government. It's easy to think that as Fed chairmen and seven of the twelve Governors are appointed by the President and approved by the Senate. As such, the FRB is a sort of quasi-government entity, but the fact is the System is a privately owned for profit enterprise just like any other business. It has stockholders like other public corporations that are paid 6% risk free interest every year on their equity holdings. The public doesn't know this, and it likely wouldn't be good PR if it found out. People might be even more upset if they learned some of the owners of our Federal Reserve are powerful foreign investors in the UK, France, Germany, The Netherlands and Italy. They're partners with giant US banks like JP Morgan Chase and Citibank as well as powerful Wall Street firms like Goldman Sachs in a new world order banking cartel that influences and affects business activity everywhere and our lives.

The issue of private ownership of the Federal Reserve Banks has been challenged several times in the federal courts to no avail. Each time the courts upheld the current system under which each Federal Reserve Bank is a separate corporation owned by commercial banks in its region. One such case was Lewis v. United States that was decided by the 9th Circuit Court of Appeals that ruled the Reserve Banks are independent, privately owned and locally controlled corporations.

Our Founding Fathers Had Different Ideas Than the Powerful Men who Met on Jekll Island

Throughout our history, there was disagreement over who should control the power of the nation's money supply and the right to issue it. The Founding Fathers understood that the British Parliament was forced to levy unfair taxes on its American colonies and its own citizens because the Bank of England had run up so much debt the government needed revenue to reduce it. Benjamin Franklin, in fact, believed that was the real cause of the American Revolution. Most of the Founders also understood the danger that could result from bankers' accumulating too much wealth and power. James Madison, the main drafter of our Constitution, called them "Money Changers," referring to the Bible that said Jesus twice drove the Money Changers from the Temple in Jerusalem 2,000 years ago. Madison said:

"History records that the Money Changers have used every form of abuse, intrigue, deceit and violent means possible to maintain their control over governments by controlling money and its issuance."

Thomas Jefferson was just as strong in his condemnation when he said:

"I sincerely believe that banking institutions are more dangerous to our liberties than standing armies. Already they have raised up a money aristocracy that has set the government at defiance. The issuing power should be taken from the banks and restored to the people to whom it properly belongs."

Jefferson and Madison understood the dangers of commercial monopolies of all types and tried to assure they never would exist in the new nation. They, in fact, wanted two additional amendments added to the "Bill of Rights" in the Constitution but never got them. They believed to protect the liberty of the people the nation should have "freedom from monopolies in commerce" (what are now giant corporations including the big international banks and Wall Street investment firms) and "freedom from a permanent military," or standing armies. Try to imagine what the country would be like today if Jefferson and Madison had gotten their way - a country without giant predatory corporations exploiting everyone for profit and without a rampaging military waging war on the world, threatening to destroy it, and doing it so those corporate giants could earn even greater profits.

They never did, of course, and the people have paid dearly ever since including the great harm caused because the government relinquished its right to control the nation's money supply. It gave it away secretly with the public none the wiser, never knowing how greatly it's been harmed. It's been even worse since the 1980s because the power of the Fed grew under a friendly Republican president, and the corporate media led cheerleading for it hid the effect. For them, no public demeaning of it, its giant member banks or Wall Street allies is allowed.

Things were especially out of hand during the tenure of Alan Greenspan - a Fed chairman no one should have found much reason to cheer either before he headed the Fed when he was a presidential advisor or during the time he did. It was only after his economic consulting firm failed that he went into government service likely because he needed a new line of work. There he managed to become a larger than life seer of central banking who was elevated to near sainthood by the business pundits who thought under his tenure the skies were only blue and the few clouds in sight always had silver linings. Now Alan is retired to the greener pastures of lucrative book contracts and speaking engagements, which shows when you do your job well for the rich and powerful (at the expense of the rest of us) who gave it to you, you'll be well rewarded in the end. It's likely the new Fed chairman has taken note and will dutifully try to follow in the tradition that preceded him.

But try imagining a different sort of Fed chairman, one who knew, believed in and practiced the words and wisdom of another American president of some note - Abraham Lincoln. In 1886 Lincoln said the following: "The money powers prey upon the nation in times of peace and conspire against it in times of adversity. It is more despotic than a monarch, more insolent than autocracy and more selfish than a bureaucracy. It denounces, as public enemies, all who question its methods or throw light upon its crimes. I have two great enemies, the Southern Army in front of me and the bankers in the rear. Of the two, the one at the rear is my greatest foe."

Lincoln also appears to have said (although some dispute it): "I see in the near future a crisis approaching that unnerves me and causes me to tremble for the safety of my country.....corporations have been enthroned and an era of corruption in high places will follow, and the money power of the country will endeavor to prolong its reign by working upon the prejudices of the people until all wealth is aggregated in a few hands and the Republic is destroyed." Imagine what Lincoln might say today.

Given Lincoln's sentiment about the bankers and money power of the country, it would seem to beg the obvious question: did it play a role in, or was it the reason for, his untimely death at the hands of John Wilkes Booth? The international bankers clearly disliked Lincoln after he managed to get the Congress to pass the Legal Tender Act in 1862 that empowered the US Treasury to issue paper money called "greenbacks." Lincoln needed this legislation after he declined to pay the bankers the usurious 24 - 36% interest rates they demanded on the loans he needed to fund his war with the South. With the new banking law, Lincoln was then able to print up the millions of dollars he needed which was debt and interest free. Clearly this was not what the greedy bankers wanted as they can only profit when they get their pound of flesh from financial transactions they control. Right after the war ended Lincoln was assassinated, and shortly thereafter the so-called Greenback law was rescinded, a new national banking act was passed, and all money became interesting-bearing again.

How the Federal Reserve System Works

The Federal Reserve System is the result of the Congress and President having agreed to privatize the nation's money system and relinquish the power that should have remained the government's exclusive right. That act was so outrageous the Fed had to be deliberately designed to look like a branch of the federal government to hide the fact that it's really an all-powerful privately owned banking cartel whose member banks (including all the national ones) share in the vast profits earned from having the most important of all franchises governments alone should have - the right to print money in any amount, control its supply and price, and benefit hugely by loaning it out for a profit including to the government itself that must pay interest on the money it should never have to if it simply printed its own. Think of what happened as the government having legalized the right to counterfeit the national currency for private gain. It's no exaggeration to claim this is the greatest ever of all financial scams causing incomprehensible harm with the public none the wiser. Here's how it works in simple terms:

The Fed was given the authority to conduct the nation's monetary policy with the power to control the supply and price of money. It has three ways to do it - through open market operations, the discount rate it charges member banks, and the reserve requirement percentage of member banks assets it requires them to hold and not loan out. The Board of Governors is responsible for handling the discount rate and reserve requirements while the Federal Open Market Committee (FOMC) is in charge of the open market operations of buying or selling bonds explained further below. Using these tools, the Fed is able to influence the supply and demand for money and thus directly control the federal funds short-term rate that's always fixed unless the Fed wishes to raise or lower it. Longer rates are controlled by the powerful institutional traders in the bond market.

The FOMC and How It Works

The Federal Open Market Committee is really key to the whole process of money creation or contraction. It consists of 12 members - seven members of the Board of Fed Governors, the president of the New York Fed Bank (the most important one of all) and four of the remaining 11 Reserve Bank presidents who serve one year terms on a rotating basis. The FOMC holds eight regularly scheduled meetings a year to assess economic conditions and decide how loose or tight it wants monetary policy to be to further its stated goal of sustainable economic growth and price stability.

The FOMC literally has the power to create money out of nothing. It does it in a four step process:

Step 1 - The FOMC first approves the purchase of US government bonds on the open market.

Step 2 - The New York Fed bank buys them from sellers (financial markets always have an equal number of buyers and sellers).

Step 3 - The Fed pays for its purchases with electronic credits to the sellers' banks, which, in turn, credit the sellers' bank accounts. These credits are literally created out of nothing.

Step 4 - The banks receiving the credits can then use them as reserves to enable them to loan out as much as 10 times their amount (if their reserve requirement is 10%) through the magic (only banks have) of fractional reserve banking and, of course, collect interest on all of it. What a business, and it's all legal. Imagine how rich we might all be if we as private individuals could do the same thing. Borrow a million from the Fed and like magic it becomes 10 times as much, and we get to collect interest on all but the 10% of it we must hold in reserve. This is the magic of fractional reserve banking money creation and explains how powerful an economic stimulus it is when the Fed wants to enhance economic growth.

When the Fed wishes to contract the economy by reducing the money supply, it simply reverses the above process. Instead of buying bonds, it sells them so that money moves out of the buyers' bank accounts instead of into them. Bank loans must then be reduced by 10 times if the reserve requirement is 10%.

How the Fed Harms the Public Interest

The Federal Reserve System exists only to serve its owners and member banks and in doing so is hostile to the public interest. That's because it's a banking cartel with the power to restrict competition for greater profits gained at our expense. It goes from our pockets to theirs, and the public loses in at least four ways:

One - Through the invisible tax of inflation that results from the dilution of purchasing power caused by newly created money entering the system reducing the value of dollars already there. The Greenspan Fed was especially expansive, never was held to account for its excess and was able to pass a serious problem it created on to a future Fed chairman and society to deal with. The man we now lionize as a monetary magician began sensibly. From 1982, before he arrived in 1987, until 1992, the money supply increased on average by 8% a year. But from 1992 - 2002, the printing press worked overtime in sync with the deregulation and growth of global markets expanding the currency by more than 12% a year. It became even more extreme post 9/11 and since 2002 grew at a 15% rate. It now has more than doubled in less than a decade. It appears that the new Fed chairman has taken note and has begun reducing the rate of money expansion as he continues raising the federal funds rate to whatever level he has in mind.

Currency traders as well apparently have taken note of the rate of money supply expansion overall. Except for a respite in 2005, it's quite likely the dollar weakness since 2002 is the result of the excess amount of them created for the Bush administration's profligate spending to fund its endless wars and reckless tax cuts for the rich. The problem is further compounded as from 1964 to the present debt service has grown from 9% to 16.5% of the federal budget and rising; the current account deficit has gone from a 1% surplus to an almost 7% deficit; and federal indebtedness has grown by 40% just since 2001 and financed in large part by "the kindness of (foreign) strangers" that may be growing restive. Furthermore, since March, 2006, the Fed stopped publishing the M-3 aggregate of the total amount of dollars in circulation. With that transparency gone, big buyers of US Treasuries now have to calculate the value of the dollar based on speculation and uncertainty rather than hard data - not a way to inspire trust in the financial markets that function best in an atmosphere of openness and clarity.

Two - The public also loses because the banking cartel is able to practice usury - from it's power over a flexible currency to artificially move rates up or down to any level it chooses which many small lenders in a truly free and open market can't do. In addition, the cartel's market dominance forces most borrowers (especially smaller ones less able to issue their own debt instruments) to come to them for loans which it's then able to make using what should be the peoples' money available to them at the lowest possible cost from many highly government regulated small lenders competing for customers.

Three - Through the taxes, we, the public, must pay to cover the interest on the huge national debt (now over $8.4 trillion) accumulated from the money the Fed printed and loaned to the government. As mentioned earlier, that now totals an annualized amount exceeding two-thirds of a trillion dollars and increasing daily. It's made the bankers rich, ordinary people poorer, and the public none the wiser it's been fleeced big time.

Four - Compounding the above abuse, the cartel is able to get the public to bail out the system with more of its tax dollars. It happens whenever any of the too-big-to-fail banks need financial help to survive. The same is true for big corporations like Chrysler or Lockheed, large investment firms or hedge funds like Long-Term Capital Management or even countries like Mexico. It's also true when a single bank goes out of business and depositors must be compensated or more seriously in the wake of a systemic financial meltdown like the one that wiped out many savings and loan banks in the 1980s. Whether it's a single bank or many dozens at a time, public tax dollars are used to save the system or just pick up the tab to repay depositors insured against losses through government insurance protection up to a stipulated amount per account.

How Would Adam Smith Have Reacted to the Federal Reserve System

This concentration of banking cartel wealth and power is the opposite of what Adam Smith, the ideological godfather of free market capitalism, advocated in his writings including his seminal work The Wealth of Nations. Smith wrote about an "invisible hand" that he said worked best in a free market with many small businesses competing locally against each other. He strongly opposed the concentrated mercantilism of his day (what there was of it) which now would be the equivalent of today's giant transnational corporations and the banking cartel with the power to restrict competition, maintain higher prices than otherwise possible and earn greater profits as a result at the public's expense.

The kind of banking cartel that exists today is precisely what Smith would have condemned. But having a central bank is not in itself a bad thing provided the bank is government owned, controlled and operated for the public welfare. There's only a problem when through subterfuge the bank is set up to appear government owned and run but is, in fact, for private profit the way ours is and most others as well. And in the US, to make the arrangement work, a mostly publicly appointed governing authority runs the System acting as a shill for its private for-profit banking cartel members that wanted it in the first place and got a corrupted Congress to give it to them. To work, the cartel needs the cover it gets from its partnership with government, but it's through that arrangement that it harms the public interest for its own private gain.

And that goes to the heart of the problem: that the Congress elected to serve the people instead betrayed them by creating an all-powerful banking cartel and gave it the authority to practice fractional reserve banking with the power to get free money by creating it out of nothing. It then allowed its members a near-monopoly right to set the rates of interest they wish to charge borrowers. The whole process amounts to a legally sanctioned heist by the powerful banks working in league with government for its own gain. It's also part of a more extensive government arranged process to transfer wealth from the people to the pockets of large corporations and the rich and doing it while those being harmed are unaware it's even happening.

Another Way the Federal Reserve System Harms the Public

The Fed harms the public welfare in one other important way, and again most people are none the wiser about it. Supposedly the Federal Reserve System was established to stabilize the economy, smooth out the business cycle, maintain a healthy rate of sustainable growth while holding prices steady and benefitting everyone. So how well has it done its job? Since its creation in 1913, and with them in charge, we had the crashes of 1921 and the most important and remembered one in 1929. That was followed by The Great Depression that lasted until the onset of WW II that noted conservative economist Milton Friedman explained was caused and exacerbated because the Federal Reserve oddly decided to reduce the money supply at a time of economic contraction instead of increasing it. We then had recessions in 1953, 1957, 1969, 1975, 1981, 1990 and 2001. We also had inflation beginning in the 1960s which became quite severe through much of the 1970s and early 1980s. And we had a major banking crisis in the 1980s at which time more banks and savings and loan associations failed than ever before in our history. It happened in the wake of financial market deregulation when banks were allowed to pursue their own interests without government oversight to check their willingness to assume excess risk or stop them from trying to get away with deliberate fraud.

Along with the economic stability the Fed never achieved, we've also had soaring consumer debt; record high federal budget and trade deficits; a high level of personal bankruptcies and rising mortgage loan delinquencies; interest on a mounting national debt that's a large and rising percentage of the federal budget; the loss of our manufacturing base and it's high-paying jobs with good benefits because they're being exported to low wage countries; an economy in which services now account for nearly 80% of all business that provide mostly lower paying, less skilled jobs with few or no benefits; and a widening income and wealth gap that continues to harm lower and middle income earners to benefit the rich and well-off privileged few and a government that encourages it.

Sum it all up and the conclusion is clear. The one thing the Fed failed to accomplish above all else was what it was established to do in the first place. But it's much worse than that if we understand a cartel's real motives. It's not to serve the public interest. It's to abuse it because that's how it benefits most. It's able to do it with its legally sanctioned concentrated power and a friendly government in league with it as partners or facilitators. It's from that cozy hidden from view arrangement that it's able to get away with the grandest of grand thefts.

A Needed Solution to A Huge Problem

From the information presented above, it's clear that the Federal Reserve System was established through stealth and deceit by a handful of corrupted politicians in service to their powerful banking and Wall Street allies. They did it to defraud the public and without them being any the wiser about what, in fact, had been done or how harmful it was to be to their welfare and interests. Those in the Congress and President Wilson (a man trained in the law, one-time practicing attorney, former esteemed academic and president of Princeton University) either knew or should have known that the act he and they approved establishing the Fed was in direct violation of the Constitution they were sworn to uphold. They didn't, they broke the law, and the public paid dearly for their crime ever since to this day.

So what recourse is left, and can people be mobilized to pursue it. There's only one sensible and just solution to undo the damage done to so many for so long - abolish the Federal Reserve System and restore the power it now has to the federal government working for the public welfare. Take it back from the powerful banking cartel working against it and never allow it to be in its hands again. That alone is the only way. The great German poet and playwright Bertolt Brecht would have agreed and once said it was "easier to rob by setting up a bank than by holding up (one)."

Freeing us from the these powerful "Money Changers" would have enormous benefits for everyone. It would establish a prudent policy of money creation that would minimize our most unfair tax - inflation which is caused by private for-profit bankers manipulating the nation's money supply to enhance their profits. It would stabilize the economy and smooth out the extremes in the business cycle exacerbated by the cartel working for its benefit and against ours. It would lower the cost of money for borrowers because it would end the monopoly power the cartel now has to set the rates it chooses by opening the market to more competition. It would reduce the growing and oppressive national debt freed eventually from the extra money supply growth needed to pay it off. It would lower the public's tax burden as less revenue would be needed for debt service. It would be a momentous step toward reducing and hopefully one day eliminating the overwhelming power of all predatory corporate giants preying on us so they can grow and prosper. It might even discourage wars which are only fought for wealth and power - never for glory or to make the world safe for democracy or other false motives. Without a powerful corporate banking cartel and other industry giants that feed on the human misery they create, there would be less of a reason to pursue any. Try to imagine that kind of world and a government working for the public welfare instead of harming it as it now must do in service to capital. That world is possible, and responsible people need to work for it as the one we now have has failed and must be changed before it's too late.

A View of the World Created by the Interests of Capital and Our Government That Supports It

It's the ugly, corrupted world of neoliberal "free market" capitalism controlled by giant corporations; that benefits the privileged few alone causing great human misery and despair; a despotic world that can't endure nor must we allow it to much longer; one with endless wars for power and profit; where people are commodities to be used as needed and discarded like trash when they're not; with no concern for preserving an ecology able to sustain us and won't much longer because we're destroying it and ourselves for profit; where essential human needs don't matter under an economic model only valuing private gain; where democracy is incompatible with predatory capitalism; one no one should want to live in or ever have to; one we must change or perish. In the language of capital, that's the bottom line. Only a mass movement of committed people can change that world. It must or we all will.

Unless we can move from our failed economic model to a better alternative, it will end on its own one day by one means or other. But it may be a denouement no one would wish for - it's own self-destruction taking all else with it either by nuclear holocaust or an environment so inhospitable it won't support our ability to live in it. Our only chance is to work for change while there's still time.

A Vision of A Different Kind of World

History proves a better world is possible when committed people work hard enough for it. It's how slavery was ended; workers won the right to organize and bargain collectively; women gained equal suffrage to men, control of their own bodies, and more rights and status in the work force; blacks and other minorities won important civil rights; and politicians once enacted important social legislation if only out of fear of what might happen if they didn't.

Thomas Jefferson explained the "The price of liberty is eternal vigilance." It's also the price to keep our hard won social gains. For the past generation those gains have eroded while we weren't paying attention and only mass people action can regain them. The goal should be for a world of caring and sharing; where peoples' lives improve because we all work together for it; one at peace and not with endless wars to benefit the rich and powerful at our expense; where all essential human needs are met because governments work for the common good to assure it; with real participatory democracy where the public and elected officials work together to keep it strong and vibrant; with no oppressive corporate giants or banking cartels because the law won't allow any; where ecological nurturing and preservation are central; with clean air, water and soil and food that's fit and safe to eat; a much simpler world, more locally based than today's where notions like globalization aren't even in the vocabulary; one based on social equity and justice for all with government, law enforcement and the courts working to assure it stays that way; one we all want to live in and hope some day we can; one we want to pass on to future generations; one we can't afford not to have because the alternative may be no world at all.

We may now be at a key watershed moment where our fate hangs in the balance. We can either work together for a better, sustainable world or likely become the first species in it ever to destroy itself. If it happens, we'll likely take most others with us and not leave much behind for the few hearty ones that remain. We no longer have the luxury of debate for the kind of world we need to survive. The giant banks and corporations won't give it to us nor will a hostile government allied with them. It's up to us to go for it or likely perish if we fail. A good beginning would be by driving the Federal Reserve "money changers" out of our temple and the corporate giants with them. A better world is possible if we remember and live by political theorist Antonio Gramsci's inspirational words about "the optimism of the will." With it, organized people can find a way to beat organized money.

Stephen Lendman lives in Chicago and can be reached at lendmanstephen@sbcglobal.net. Also visit his blog site at sjlendman.blogspot.com.

Traditional Dance in Tripura during Harvesting time

2011-03-08T09:44:00.002+05:30

2011-03-08T09:34:00.002+05:30

ప్రజలకు సబ్సిడీ భారం పంచే పథకం

2011-03-08T09:31:00.002+05:30

బిజినెస్‌వాచ్‌ డెస్క్ Mon, 7 Mar 2011, IST

కొండూరి వీరయ్య

అనుభవాజ్ఞుడైన రాజకీయవేత్త ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ ప్రతిపాదించిన బడ్జెట్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా రాజకీయ రంగంలాగే సంక్షోభంలోకి నెడుతుందా అన్న సందేహం కలుగుతోంది. బడ్జెట్‌ రూపకల్పన ఆర్థికరంగంలో ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఆర్థికవేత్తలు మాంటెక్‌సింగ్‌ అహ్లువాలియా, కౌశిక్‌బసు వంటి వారి పర్యవేక్షణలో జరిగింది. అయినా వాస్తవిక జాతీయ అవసరాలకు తగ్గట్లు బడ్జెట్‌ ప్రతిపాదనలు లేకపోవటంతో మొత్తంగా బడ్జెట్‌ ప్రక్రియే ఆందోళనకరంగా మారుతోంది. ఉదాహరణకు ఈ బడ్జెట్‌లో ప్రతిపాదించిన నగదు సబ్సిడీ పథకం గురించి చూద్దాం.

ఎరువులు, డీజిలు, పెట్రోలియం సబ్సిడీ స్థానంలో దారిద్య్రరేఖకు దిగువన ఉన్న వారికినేరుగా సబ్సిడీ ఫలితాలు అందేలా చూడటానికి సరుకుల స్థానంలో డబ్బులు అందచేయనున్నామని బడ్జెట్‌ ఉపన్యాసంలో ఆర్థికమంత్రి ప్రకటించారు. సంబంధిత విధి విధానాలు రూపొందించటానికి నందన్‌ నీలేకని ఆధ్వర్యంలో ఒక టాస్క్‌ఫోర్స్‌ను కూడా నియమించారు. ఈ టాస్క్‌ఫోర్స్‌ జూన్‌ నాటికల్లా విధి విధానాలు రూపాదించాలి. ఈ పద్ధతిని అమలు చేయటానికి ఆధార్‌ పథకాన్ని పునాదిగా చేసుకుంటామని ప్రభుత్వం చెప్పింది. అంటే ఆధార్‌ పథకం ద్వారా ప్రజలందరికీ బహుముఖ ప్రయోజనకారి అయిన గుర్తింపుకార్డులు ఇచ్చి ఈ గుర్తింపు కార్డులతో సమాచారకేంద్రం ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ సమాచార కేంద్రమంతా ఒక చోట క్రోడీకరించి పథకాల ప్రయోజనాలు సదరు ప్రజలకు అందుతాయో లేదో పర్యవేక్షిస్తున్నారన్నమాట. కాశ్మీర్‌ నుండి కన్యాకుమారి వరకూ విస్తరించి ఉన్న ఈ దేశంలో లక్షలాది మంది ప్రభుత్వ సిబ్బందిని మూలమూలలా నియమించిన తర్వాత కూడా వివిధ పథకాల అమల్లో లోపాలు జరుగుతున్నాయి. అటువంటిది ఒక కంప్యూటర్‌ మాస్టర్‌ స్విచ్‌ను అదుపు చేస్తూ పథకాలు అమలు చేయటం అన్నది ఎంత వరకు సాధ్యం ?

బడ్జెట్‌కు ముందు విడుదలైన ఆర్థిక సర్వేలో ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ బడ్జెట్‌ ప్రకటనకు అవసరమైన వేదికను సిద్ధం చేసింది ప్రభుత్వం. ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించేందుకు సబ్సిడీల వ్యవస్థను సంస్కరించాలన్నది ఆర్థిక సర్వే ఉపదేశం. ఈ సంస్కరణలో భాగంగానే సరుకుల రూపంలో సబ్సిడీలు ఇవ్వటం మానేసి ఈ సబ్సిడీకి కేటాయించిన మొత్తాన్ని నేరుగా లబ్దిదారులకు చేరేలా చర్యలు చేపట్టాలని కూడా సూచించింది. తద్వారా ప్రజల చేతుల్లో డబ్బులు రావటంతో మార్కెట్‌లో ఎంత మేర ధరలు పెరిగాయి అన్నదాంతో నిమిత్తం లేకుండా వాళ్లే సరుకులు కొనుగోలు చేస్తారు, దాంతో ధరల సమస్య ఉండదు అన్నది ఆర్థిక సర్వే సిఫారసు సారాంశం. కానీ నిజానికి ఇది ఏమేరకు సాధ్యం, ఈ విధానం అమల్లో ఉన్న పరిమితులు ఏమిటి అన్న విషయంపై ప్రభుత్వం దృష్టి మళ్లించలేదు. ప్రస్తుతం ఉన్న సబ్సిడీ వ్యవస్థ రెండు విధాలుగా ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్వహణకు సహకరిస్తోంది. ప్రభుత్వమే సరుకులు సేకరించి, వాటికి అయ్యే ఖర్చు భరించి మార్కెట్‌ ఖర్చు కంటే ఎంతో కొంత తక్కువ ధరకు ప్రజలకు సరఫరా చేయటం ఇప్పుడున్న సబ్సిడీ వ్యవస్థ సారాంశం. తొలిదశలో ప్రభుత్వం చమురు ఉత్పత్తులు, ఎరువుల సబ్సిడీ విషయంలో క్యాష్‌ సబ్సిడీ పథకం అమలుచేయాలని నిర్ణయించింది కాబట్టి ముందుగా ఈ సరుకులు ప్రస్తుత సబ్సిడీ వ్యవస్థలో ఏ విధంగా ప్రజలకు చేరుతున్నాయో పరిశీలిద్దాం.

స్వదేశంలో తయారైన చమురు, విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునే చమురు నిల్వలు మొత్తం చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలకు వెళ్తాయి. శుద్ధి చేయబడిన తర్వాత సరఫరా కేంద్రాలకు చేరతాయి. ఈ మొత్తానికి అయ్యే ఖర్చును లెక్కించి చమురు కంపెనీలు లీటరు పెట్రోలు, డీజిలు ధర నిర్ణయిస్తాయి. అందులో కొంత భాగాన్ని ప్రభుత్వమే సబ్సిడీ రూపంలో కంపెనీలకు అందచేస్తుంది. ఒక సారి మార్కెట్‌లోకి వచ్చిన తర్వాత చమురు అందరికీ ఒకే ధరకు అందుబాటులో ఉంటుంది. ఎరువుల సబ్సిడీ కూడా కుడిఎడంగా ఇదేవిధంగా అమలు జరుగుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో వినియోగదారులందరూ సబ్సిడీ ఫలాలు అందుకుంటున్నారు. ఒకరకంగా చెప్పాలంటే ఇది సార్వజనిక సబ్సిడీ పథకం. దీని స్థానంలో ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది ఏమిటి? రానున్న కాలంలో దారిద్య్రరేఖకు దిగువన ఉన్న వారికి మాత్రమే ఎరువులు, చమురు ధరలపై సబ్సిడీ అందుతుంది. అదికూడా నేరుగా డబ్బు రూపంలో అందుతుంది. ఈ డబ్బు, వినియోగదారుడి వద్ద ఉన్న డబ్బు కలిపి ప్రజలు మార్కెట్‌ ధరకే సరుకులు కొనుక్కోవచ్చు అన్నది ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిస్తున్న విధానం.

ఇందులో నష్టం ఏమిటి? ఇప్పుడున్న పద్థతిలో కార్లు, మోటార్‌సైకిళ్లు వాడేవాళ్లు అందరూ చమురు ధరల సబ్సిడీ ఫలాలు పొందుతున్నారు. పైగా పౌరరవాణా సేవలు ఉపయోగించేవారికి కూడా ఈ సబ్సిడీ అందుతుంది. కానీ నూతన పద్థతిలో వీళ్లందరూ సబ్సిడీ పరిధి నుండి బయటకు పోతారు. పైగా ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన విధానంలో పౌరరవాణా సేవలు ఉపయోగించే వారికి నగదు సబ్సిడీ ఎలా అందుతుంది? ఇవన్నీ లెక్కేసుకునే ఆర్టీసి, రైల్వే టిక్కెట్‌ ధర నిర్ణయిస్తాయి. నూతన పథకం ప్రకారం ఇక్కడ కూడా దారిద్య్రరేఖ దిగువన ఉన్న వారికి ఒక టిక్కెట్‌ ధర, ఎగువన ఉన్న వారికి ఒక టిక్కెట్‌ ధర నిర్ణయిస్తారా? పైగా ఈ విధంగా నేరుగా చేతికి అందిన సొమ్మును ఫలానా వస్తువు కొనుక్కోవటానికే వినియోగిస్తామన్న హామీ ఏమిటి? ఉన్న ఫళంగా కుటుంబ సభ్యులకు ఆరోగ్యం పాడైతే ఆసుపత్రి ఖర్చులకో, పిల్లల చదువు నిమిత్తమో వాడుకోమని హామీ ఏమిటి? ఇటువంటి పద్ధతిలో క్యాష్‌ సబ్సిడీ ద్వారా వచ్చిన సొమ్ము వేరే ప్రయోజనం కోసం వినియోగిస్తే ఉత్పత్తి, సరఫరా వలయంపై దాని ప్రభావం ఏమిటి? ఈ విషయాలు ఏమీ అధ్యయనం చేయకుండానే ప్రభుత్వం గుడ్డిగా ఈ పథకాన్ని అమలు చేయబూనుకొంది.

ఇక ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థలో ఈ నూతన సబ్సిడీ ఏ విధంగా అమలు జరుగుతుంతో చూద్దాం. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం రైతులవద్ద ధాన్యం కొని, గోదాముల్లో దాచి దశలవారీగా ప్రజలకు సబ్సిడీమీద అందించటానికి ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థ సాధనంగా ఉంది. నూతన ప్రక్రియలో ఇవేవీ అవసరం లేదు. నేరుగా ప్రజలే ప్రభుత్వం ఇచ్చిన సొమ్ముతో మార్కెట్లో కొనుగోలు చేస్తారు కాబట్టి లెవీ ధాన్యం సేకరించాల్సిన అవసరం ఉండదు. లెవీ ధాన్యం కోసమైనా కనీస మద్దతు ధర అమలు జరుగుతుంది. ఈ ధరకు కాస్త అటూ ఇటూగా మార్కెట్‌లో ధాన్యం సేకరణ జరుగుతుంది. తాజా పథకంలో అటువంటి అవసరం లేకపోవటంతో రైతాంగానికి గిట్టుబాటు ధర అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఏమిటి? పైగా నేరుగా మార్కెట్‌ సరఫరాపై ఆధారపడ్డాక ఎఫ్‌సిఐ అవసరం ఏముంటుంది? ఎఫ్‌సిఐ ప్రైవేటీకరణకు ఈ పథకం రంగం సిద్ధం చేయదా? ప్రభుత్వం ఈ పథకం ద్వారా ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థలో జరుగుతున్న దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవచ్చని చెప్తోంది. 1997కు ముందు అందరికీ ఈ పథకం వర్తించేది. తర్వాత లక్షిత ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ అని ప్రారంభించారు. అంటే నిజంగా సబ్సిడీ ధరకు ఎవరికి అవసరమో వారికే ప్రభుత్వం సరఫరా చేస్తుంది, మిగిలినవారు మార్కెట్లో కొనుక్కోవాలి. అప్పుడే తెల్లకార్డులు, పచ్చ కార్డులు వచ్చాయి. నిజానికి ఈ విధంగా కార్డుల విభజన జరిగిన తర్వాతనే దుర్వినియోగం 27 శాతం నుండి 40 శాతానికి చేరిందని జాతీయ శాంపిల్‌ సర్వే చెప్తోంది. అదే వాదనలో ఇప్పుడు ముందుకొస్తున్న పథకం ఏ విధంగా దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోగలదు అన్నది కీలక ప్రశ్న.

అటు ఎరువులు, పెట్రోలు అయినా ఇటు ఆహార ధాన్యాలు అయినా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌ ఒడిదుడుకులకు లోనుకావల్సిందే. అటువంటపుడు బడ్జెట్‌లో ఫలానా నిధి క్యాష్‌ సబ్సిడీ మ్తొతం అని నిర్ధారించిన తర్వాత అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వచ్చే మార్పుల వల్ల ధరలు పెరుగుతాయి. అటువంటప్పుడు ఈ భారాన్ని తట్టుకునేందుకు ప్రభుత్వం ఎటువంటి రక్షణ చర్యలు ప్రతిపాదిస్తుంది? అప్పటికప్పుడు బడ్జెట్‌లో కేటాయించని అదనపు నిధుల సమీకరణ ఎలా సాధ్యమవుతుంది ? అసలే బడ్జెట్‌ నియంత్రణ చట్టం ఆదేశం మేరకు ఈ సబ్సిడీలు రద్దు చేసేందుకు సిద్ధమవుతున్న ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరిగాయని మళ్లీ మధ్యంతర బడ్జెట్‌ ప్రవేశపెట్టి ఈ పథకానికి అదనపు నిధులు కేటాయిస్తుందా? అలా చేయదు కదా..మరి అంటువంటప్పుడు గత్యంతరం ఏమిటి? గురువారం నాడు ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు, ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించినట్లు ఈ భారాన్ని ప్రజలు మోయటమే మార్గం. అందువల్ల ఈ పథకం లోతుగా పరిశీలిస్తే - ఏమి వేషం అంటే ఎగ్గొట్టే వేషం - అన్న ముతక సామెత గుర్తు రాక మానదు. ఇది సబ్సిడీ రొక్కం ప్రజలకు చేరవేసే పథకం కాదు. ప్రభుత్వానికి రొక్కం, ప్రజలకు సబ్సిడీ భారం పంచే పథకం.

కార్పొరేట్‌ ప్రయోజనాలకే పెద్ద పీట

2011-03-03T09:23:00.001+05:30

నేటి వ్యాసం Wed, 2 Mar 2011, IST కె. వీరయ్య

ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ సోమవారం నాడు ప్రతిపాదించిన బడ్జెట్‌ తీరు తెన్నులు పరిశీలిస్తే దేశం ముందున్న రాజకీయ ఆర్థిక సమస్యల పరిష్కారానికి కాక విదేశీ, స్వదేశీ గుత్తపెట్టుబడుల అవసరాలు తీర్చటమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. నేడు దేశం ఎదుర్కొంటున్న సమస్య సమానత్వంతో కూడిన అభివృద్ధి, దాన్ని సాధించటానికి అవసరమైన పరిపాలనా సామర్థ్యం. ఈ రెండు లక్షణాలను రుజువు చేసుకోవటానికి ప్రభుత్వాలకు బడ్జెట్‌ ఒక అవకాశం. యుపిఏ-2 ప్రభుత్వం ఈ సందర్భానికి తగినట్లు వ్యవహరిచలేక పోయిందని బడ్జెట్‌ దిశ, అందులోని అంకెలు రుజువు చేస్తున్నాయి. బడ్జెట్‌ ప్రక్రియలో భాగంగా ఫిబ్రవరి మూడో వారంలో ప్రధానమంత్రి ఆర్థిక సలహామండలి జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థితిగతుల గురించి ఒక నివేదిక విడుదల చేసింది. ఆ నివేదికలో ఆర్థిక వ్యవస్థ ముందున్న ఐదు సవాళ్ల గురించి ప్రస్తావించింది. అవి ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించటం, ద్రవ్య వ్యవస్థ స్థిరీకరణ, ఉత్పాదక రంగంలో కదలిక తేవటం, కరెంట్‌ ఖాతా లోటును తగ్గించుకోవటం. బడ్జెట్‌ ఈ నాలుగు సమస్యలను పరిష్కరించే దిశలో ఉండాలని హితబోధ చేసింది. కానీ ఈ బడ్జెట్‌ను పరిశీలిస్తే ఆ హితబోధ ప్రభుత్వానికి ఏమీ ఎక్కినట్లు కనిపించటం లేదు. ఒక్కో లక్ష్యం గురించి బడ్జెట్‌ ఏమంటుందో పరిశీలిద్దాం.

ద్రవ్యలోటునే తీసుకుందాం. స్థూల జాతీయోత్పత్తిలో ఇది 5.5 శాతం ఉంటుందని 2010-11 బడ్జెట్‌ అంచనా వేసింది. సవరించిన అంచనాల మేరకు 2010-11లో ఈ ద్రవ్యలోటును 4.6 శాతానికి తగ్గించగలిగామని ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ జబ్బలు చర్చుకున్నాడు. కానీ వాస్తవం ఏమిటి ? ఈ ద్రవ్యలోటు నియంత్రణ ఎలా సాధ్యమైంది? గత సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ ద్వారా 40,000 కోట్లు రూపాయలు సంపాదించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. మరో 34 వేల కోట్ల రూపాయలు 3జి స్పెక్ట్రం వేలం ద్వారా సంపాదించాలని లక్ష్యంగా నిర్ణయించుకున్నారు. ఈ రెండు మార్గాల ద్వారా ద్రవ్యలోటు పూడ్చుకోవాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. కానీ స్పెక్ట్రం వేలం ద్వారా లక్ష కోట్ల రూపాయల మేర ఆదాయం సంపాదించటంతో ప్రభుత్వం దగ్గర నిల్వ రొక్కం విషయంలో కాస్తంత వెసులుబాటు వచ్చింది. అయాచితంగా వచ్చిన ఆదాయం ప్రభుత్వ లోటు పూడ్చటానికి ఉపయోగపడింది. ఇది ఒకసారి వచ్చే ఆదాయం మాత్రమే. ఏటా వచ్చే ఆదాయం కాదు. అంటే ఈ సంవత్సరం బడ్జెట్‌ అంచనాల్లో ఈమేరకు ఆదాయాన్ని తగ్గించి లెక్కవేసుకోవాలి. ఇంతవరకు విశ్లేషకులదంరూ చెప్పారు. కానీ విశ్లేషకుల దృష్టిని ఆకర్షించని మరో మార్గంలో కూడా ప్రభుత్వం లోటు తగ్గించే పనికి పూనుకొంది. అది వివిధ ప్రభుత్వ పథకాలకు కేటాయించిన నిధులు ఖర్చు చేయకుండా ఉండటం. ఉదాహరణకు గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం, సర్వశిక్షా అభియాన్‌, ఇందిరా ఆవాస్‌ యోజన, యాక్సెలరేటెడ్‌ ఇరిగేషన్‌ బెనిఫిట్‌ ప్రోగ్రాం, గ్రామీణ తాగు నీటి పథకాలకు 2010-11 బడ్జెట్‌లో 92,510 కోట్లు కేటాయించగా 2010 డిసెంబరు చివరి నాటికి ఖర్చు చేసింది 48,757 కోట్లు మాత్రమే. అంటే కేటాయింపుల్లో దాదాపు సగం మాత్రమే ఖర్చు పెట్టి మిగిలిన సొమ్ము పొదుపు చేయటం ద్వారా ప్రభుత్వ ఖజానాలో ఎక్కువ డబ్బులు ఉండేలా చూసుకుంది. ఇవన్నీ వెరసి ఫిబ్రవరిలో లోటు లెక్కించే సమయానికి లోటును తక్కువ చేసి చూపాయి. 2011-12 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ పథకాలకు మరింత తక్కువ కేటాయించారు. పైగా అయిదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఆహార భద్రతా చట్టాన్ని అమలు చేస్తామని బడ్జెట్‌ హామీ ఇచ్చింది. కానీ, నూతన పథకానికి బడ్జెట్‌ పద్దుల్లో స్థానం దక్కలేదు. కాబట్టి ఆహార భద్రత ఈ ఏడాది కూడా హుళక్కే! ఈ విధంగా ప్రజల కడుపు కాల్చి సంపాదించిన సొమ్ముతో లోటు భర్తీ చేసుకొంటోందీ ప్రభుత్వం.

రెండవది, ద్రవ్యోల్బణం. ప్రభుత్వ గణాంకాల్లో, వివరణల్లో ఒక పద్ధతి ఉంటుంది. వాస్తవిక పరిస్థితికి తగ్గట్లు సమాధానం చెప్పలేకపోతే చర్చ ప్రాతిపదికనే మార్చటం ఈ పద్ధతి. ద్రవ్యోల్బణం గురించి ప్రభుత్వం వ్యవహరించిన తీరు ఇలాగే ఉంది. గత రెండేళ్ల పాటు ప్రజలను పీడిస్తున్న ధరాఘాతానికి మూలాలు పంపిణీ వ్యవస్థను ప్రజలకందుబాటులోకి తేలేకపోవటం, అంతర్జాతీయ పరిణామాలు, వాయిదా వ్యాపారాల్లో ఉంటే ఈ విషయాలను నియంత్రించేందుకు, సరిచేసేందుకు బడ్జెట్‌లో ఎలాంటి చర్యలూ ప్రతిపాదించలేదు. ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ మాటలను బట్టి చూస్తే ప్రభుత్వం ద్రవ్యోల్బణానికి సంస్థాగత కారణాలు గుర్తించి వాటిని పరిష్కరించేందుకు ప్రయత్నిస్తోందట. అది గుర్తించిన కారణాలు నిజంగా సంస్థాగత కారణాలా కాదా అన్నది ఒక చర్చ. ఆర్థిక సర్వేలో సరుకులు ప్రజలకు చేరవేయటంలో లోపం వల్ల ఈ పరిస్థితి తలెత్తిందని అభిప్రాయపడితే బడ్జెట్‌ మాత్రం పప్పు ధాన్యాలు, ఇతర ఆహారోత్పత్తులు ఉత్పత్తిలో కొరత వల్ల ఈ పరిస్థితి తలెత్తిందని చెప్తోంది. కానీ ఇద్దరూ చెప్పిన పరిష్కారం ఒక్కటే. ఆహారోత్పత్తులను ప్రజలకు చేర్చటానికి మార్కెట్‌ ఒక్కటే సాధనం అన్నది అటు ఆర్థిక సర్వే, ఇటు బడ్జెట్‌ సూచిస్తున్న పరిష్కారం. పైగా ప్రజలకు మార్కెట్‌లో నేరుగా సరుకులు కొనుగోలు చేయటానికి వీలుగా డబ్బులు ఇస్తామని చెప్తోంది. మరోవైపున ద్రవ్యోల్బణం పెరగటానికి మార్కెట్‌లో అవసరానికి మించిన డబ్బులు చలామణి కావటం కూడా ఒక కారణమని సర్వే చెప్తోంది. ఈ విధంగా ద్రవ్యోల్బణం పరిష్కారం విషయంలో ప్రభుత్వం వైఖరి మోకాలికి, బోడిగుండుకు ముడేసేదిగా ఉంది. పైగా ద్రవ్యోల్బణం అందుపుకోసం అంటూ ప్ర్రతిపాదించిన అనేక చర్యలు నిజానికి ధరల పెరుగుదలకు దారితీయనున్నాయి. ప్రజలు ధరల సమస్యను తీవ్రంగా చూడటం లేదని ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ ఇచ్చిన ఇంటర్వూ ప్రభుత్వం దృక్ఫధానికి అద్దం పడుతుంది. పైగా వస్తువులు, సేవల చట్టం అమలు దిశగా మరో 130 రకాల ఉత్పత్తులను ఎక్సైజు పన్ను పరిధిలోకి తేవటం ద్వారా ధరల పెరుగుదలకు మార్గం సిద్ధం చేసిందీ బడ్జెట్‌.

మూడవది, ఉత్పాదకరంగంలో కదలిక తీసుకురావటం. ప్రభుత్వం పారిశ్రామికవేత్తలకు ప్రకటించిన అనేక రాయితీలు ఈ లక్ష్యసాధనకోసమే అని చెప్తున్నారు. నిజానికి ఈ రాయితీలు ఉత్పత్తిరంగంలో కదలిక తేవటానికి ఉపయోగపడితే గత సంవత్సరం పారిశ్రామికోత్పత్తి, ప్రత్యేకించి వస్తూత్పత్తి రంగం 8.1 శాతం వృద్ధి రేటు నుండి ఎందుకు పురోగమించలేదన్న ప్రశ్నకు బడ్జెట్‌లోనూ, ప్రభుత్వం వద్ద సమాధానం లేదు. వస్తూత్పత్తి రంగం వృద్ధి రేటు సాధించటానికి తగిన పరిస్థితులు ఉత్పత్తి వ్యవస్థలోనే కాదు. వాటిని వినియోగించుకునే సామర్థ్యంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటాయి. గత రెండేళ్లుగా ఉద్దీపనల పేరుమీద ప్రభుత్వం ప్రకటించిన వరాలు, పన్ను రాయితీలన్నీ రెండో సమస్యను పరిష్కరించలేకపోయాయి. ఈ విషయాన్ని గుర్తించి సరి చేయటానికి బదులు తిరిగి అవే విధానాలు అమలుకు పూనుకుంటూ సంపన్నులకు, పారిశ్రామికవ్తేలకూ మరో 5 లక్షల కోట్ల రూపాయల మేర రాయితీలు అమలు చేస్తోంది. గత మూడేళ్లలో కేవలం సంపన్నులకు ఆదాయపన్ను రూపంలో ఇచ్చిన రాయితీలే రు.3,61,415కోట్లు...

నాల్గవది, కరెంట్‌ ఖాతా లోటు తగ్గించుకోవటం. కరెంట్‌ ఖాతా లోటు తగ్గించుకోవాలంటే ఎగుమతులు పెరగాలి. లేదా దిగుమతులు తగ్గాలి. ప్రభుత్వం మౌలికసదుపాయాల కల్పన నిమిత్తం దిగుమతి చేసుకునే వివిథ రకాల యంత్రసామాగ్రికి రాయితీలు ప్రకటించింది, కాబట్టి ఇదే అదనుగా పరిశ్రమలు వీటిని తక్కువ ఖర్చుకు దిగుమతి చేసుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తాయి. దాంతో దిగుమతులు తగ్గే అవకాశం లేదు. ఇక ఎగుమతుల విషయానికొస్తే అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ కోలుకుంటే తప్ప ఈ పరిస్థితిలో మార్పు రాదు. ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియా పరిణామాలు, ఉత్తర ఆఫ్రికా పరిణామాలు మొత్తంగా యూరోపియన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ పురోగతిని ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి. అమెరికాలో, జపాన్‌లో ఇంకా పూర్తి స్థాయిలో కోలుకోలేదు. కానీ ఈవిషయాలు పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవటం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తోంది. కనీసం చమురు ఉత్పత్తుల మార్కెట్‌లో వస్తున్న మార్పులు ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావం చూపనున్నాయన్న విషయాన్ని మాటమాత్రంగా కూడా బడ్జెట్‌లో ప్రస్తావించలేదు. అంతేకాక చమురు ధరల పెంపు సమయంలో ఆ భారం ప్రజలపై పూర్తిగా పడకుండా ఉండటానికి గత సంవత్సరం 35వేల కోట్ల రూపాయలు కేటాయిస్తే ఈ సంవత్సరం 20వేల కోట్ల రూపాయలు మాత్రమే కేటాయించింది. అంటే రానున్న కాలం కనీసం 15 వేల కోట్ల రూపాయల మేర చమురు ధరలు పెరగటం ఖాయం.

బడ్జెట్‌లో అంచనాలన్నీ ప్రస్తుత ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇదే తరహా వృద్ధి రేటు సాధిస్తుందని, ఎటువంటి అవాంతరాలు ఉండవనే దృష్టితో రూపొందించినవి. ఈ అంచనాల్లో తేడాలొస్తే తీసుకోవాల్సిన ప్రత్యామ్నాయ చర్యల గురించిన ప్రస్తావన లేకపోవటంతో 2011-12 ఆర్థిక సంవత్సరం నడక తీరు మార్కెట్‌ శక్తుల విజృంభణకే ఎక్కువ అవకాశమిచ్చేదిగా వుంది.

Railway Budget 2011-12 – Journey to No Where – Veeraiah Konduri

2011-03-02T10:10:00.000+05:30

Published in Indiacurrentaffair.org

Minister for Railways, popularly known as MR in power corridors of Delhi is proceeding with UN-imagined pace in order to ensure bankruptcy of historical Indian Railway (IR). This is once more evident from the budget presented to Lok Sabha on February 25th 2011. Apart from mismanaging the finances of Indian Railway, the current budget is charting the disastrous course of PPP as well as depending up on Capital markets to fund their infrastructural projects.

On the face of the detailed statement of accounts, it looks as if all is well. But once we digs deep, the skeletons tumbles out of IR coffins. As majority of the analysts commented, the Operating Ratio is an index to gauge the health of Railways. It is going down from 76 % in 2007-2008 Railway Year to 92 % in 2010-2011. This is after Railway board admits that during the last two months of current fiscal, they charged heavily to present a sober picture before the nation. If all depreciation is to be taken in to account, operating ratio will go up until Rs. 115. Means, Railways is spending Rs.115 to earn Rs.100, thus resulting in the net 15 % deficit in Railway budget. The cash reserve ratio is also not as good as it was released to the public. They achieved this cash reserve ratio also after depressing the accounts through lesser appropriation, lesser dividends. After all these mismanagement the Cash reserves goes down to Rs 1328 crores. Presume what would have been the actuals !

The more dangerous aspect is charting the PPP cart. Since last few years, Government is in the process of initiating projects with Public-Private Partnership under the guidance of Planning Commission. During the preparations to the current budget they achived the grand bargain it seems. Mamata Benerjee boasted herself in saying that Grass Budgetary Support to Railways will stood at 57,630 crores. But she did not informed the house of people that out of this proposed GBS, IR is intended to mobilize a huge, 35-40 %, which equals to 20,454 crores from Capital Market operations. Government is also considering the to issue tax free bond to the tune of another 10,000 crores thus leaving around 20,000 to be doled out from General Budget. Here lies the grand bargain. All the news papers flashed photos of Mamata Benerjee coming out of Janapath ( where UPA Chairperson Sonia Gandhi resides) Race Course (the prime ministerial power hose) Planning commission offices before the budget. All the reports that were published informs us that she had gone to convince all those sitting at these places about her plans to dole out more to Bengal in view of upcoming assembly elections. If we ties the knots between the points and consider the speech by the Minister’s yesterday proves that the fact is otherwise. She visited all those places to reach out a policy compromise. It looks like the compromise is that she will present a railway budget to her liking with out asking for more financial backing from union government and in tern she has to allow the Railways to gradually shift its developmental strategy from government funded to market depended. This is the logical conclusion that one can reach after careful consideration of the developments. If this guess is proved right, then nothing will be more disastrous for Railways as well to the nation more than this.

In this change of strategy the situation will be like this. As per the budget documents informs, IR is supposed to raise 20,454 crores from the Capital market, that means it has to divest the shares in Rail PSUs or resort to market borrowings. This will have cascading effect on the over all Capital market. As already the government rolling back the its stimulus as the growth rate is picking up. That implies tightening of credit market which RBI already resorting to in phased manner. Due to this the liquidity is drying up and private enterprises are complaining about the lack of required liquidity to fund their projects. At this if Railways competing for another 20,000 crores from Capital market means, the pressure on liquidity is invariably goes up which will lead to possible scaling up of interest rates with its spiraling effects on the economy. The other step involves in this, divesting the shares from Rail PSUs, which are earning considerable profits as per the Minister’s statement before the house, lead to gradual privatisation of Rail infrastructure in a phased manner. So far despite the country is effected by privatisaion spree over the last three decades, the Railway’s are unaffected by this except in an indirect way such as leasing out city side developments, running of railway canteens, in train services. Moreover, how can private capital come forward to fund an enterprise which is spending Rs. 115 to earn Rs.100, which is against the basic formulation of the business ? In that case, under the plea of no private capital is coming forward, the government is in all likelihood will move for cheaper pricing of its assets in the form of reducing the premium when it resorts to IPO. Already IPO market is a buzz with this likelihood. Here it is pertinent to make note of developments on London Transportation front. The London government, which allowed private capital to build the required infrastructure and maintain London trains, is rolling back after three decades of bitter experiences as it failed comprehensively to serve the nation under private management. At this point in time, the Indian government is looking for private capital to enhance the rail infrastructure in India.

Another problem with this kind of involving private players in building rail infrastructure is also in front of us. During the last budget, the government announced 52 projects under PPP mode. Five years back, the much touted Delhi Mumbai Fright Corridor is also unveiled under in the same manner. As per the original target, DFC is supposed to be completed by 2011-2012 FY, where as we can’t find railway track laying for even a single kilometer under this project despite the fact of floating a special purpose vehicle. The Minister admitted in her budget speech that the IR is vetting and the proposals are undergoing the process of due diligence ! The actual reason is in both ways. Under the influence of on going global financial crisis, all the private players who came forward to become partners under PPP with Indian Railway delayed their decisions. Another important factor is that the IR does not have minimum fund to contribute its share under PPP for all these projects. Due to these two reasons, all the PPP projects are resting in the cupboards of Rail Nilayam, Delhi.

Before considering new promises in Friday’s speech, let us consider the old promises. In the last budget, she announced that by 2020, India is going to build another 25,000 kilometer rail tracks a fresh and also proposed, as part of her grand Vision 2020 for Indian Railways, doubling of 12,000 KM lines, modernizing for another 14,000 Km lines, as well as converting the gauge for another 12,000 Km rail tracks ! Leave out the rest and consider the commitment for the new track of 25,000 Km by 2020. We are standing in 2011. Means another 9 years left. There is no assessment report before the parliament for its scrutiny what had happened since the announcement of Vision 2020. The minister also not took care of informing the House of People, what progress IR has achieved during the last two years since she became the minister for second term. All she could inform in the budget papers is that “ will be done”. There is not even a reference to the time line by which these projects will be completed, how much has already been earmarked, spent and what is the requirement. All these projects are differed to 12th plan period and she announced another grand scheme Prime Minister Rail Vikas Yojana.

According to one assessments, so far there are 400 projects pending under Indian Railways. Some goes back to three decades also. At this stage she announced scores of new projects beginning with a diesel coach factory in Manipur to Bridge factory in Jammu & Kashmir. There is no dearth of new lines, new trains and extension of existing trains. All these will result in the over crowding the age old tracts which at majority of the places in dilapidated conditions due to non-maintenance at regular intervals. Regarding the staff though she announced that they will initiate recruitment process, no one knows how long it will take. There is no information about what all the new trains announced in the last budget and implemented till now for a comparative analysis. With this kind of carelessness, one can’t say any thing except that this is a journey to no where.

బడ్జెట్‌ ప్రాధాన్యతలు ఏంటి? సంపన్నుల రాయితీలా? సామాన్యుల సంక్షేమమా?

2011-02-28T16:17:00.000+05:30

ఈ వారం బిజినెస్‌ వాచ్‌ పాఠకుల చేతుల్లోకి వచ్చేటప్పటికి పార్లమెంట్‌లో ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ 2011-2012 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్‌ ప్రతిపాదిస్తూ ఉంటారు. ఈ సంవత్సరం బడ్జెట్‌ జాతీయంగానూ అంతర్జాతీయంగానూ విలక్షణ పరిస్థితుల్లో ముందుకొస్తోంది. అక్టోబరు 27న బిజినెస్‌ వాచ్‌లో రాసిన వ్యాసంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మాంద్యోల్బణం దిశగా నడవనుందన్న సందేహం వ్యక్తం చేసిన విషయం పాఠకులకు గుర్తుండే ఉంటుంది. తాజా పరిణామాలు ఆ సందేహాన్ని రుజువు చేసేవిగా ఉన్నాయి. దాంతో జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను మాంద్యోల్బణం నుండి కాపాడేందుకు బడ్జెట్‌ ఏమి చేయబోతోందన్న ప్రశ్న ముందకొస్తోంది. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఏకకాలంలో అదుపులేని ద్రవ్యోల్బణం, కరెంట్‌ ఖాతా లోటు, నిరుద్యోగం పెరుగుదల, పారిశ్రామిక వృద్ధి రేటు పతనం వంటి ధోరణులు వ్యక్తమైతే ఈ పరిస్థితిని మాంద్యోల్బణం అని స్థూలంగా చెప్పుకోవచ్చు. బడ్జెట్‌కు ముందున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ తీరుతెన్నులు పరిశీలిస్తే ఈ ధోరణులు గణనీయంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. ద్రవ్యోల్బణం గురించి పెద్దగా చర్చించనవసరంలేదు. ఒకవైపున ప్రధాని మొదలు, ప్రణాళికసంఘం ఉపాధ్యక్షుడు మాంటెక్‌ సింగ్‌ అహ్లువాలియా, ప్రధాని ఆర్థిక సలహా మండలి అధ్యక్షులు రంగరాజన్‌ వంటి వారందరూ మార్చి నెలాఖరుకు ద్రవ్యోల్బణం సాధారణ స్థాయికి చేరుకొంటుందని అంచనా వేస్తున్నా వాస్తవం దీనికి భిన్నంగా ఉంది.

ద్రవ్యోల్బణంలో పారిశ్రామికోత్పత్తులు, వ్యవసాయోత్పత్తులు, సేవారంగం వివిధ పాళ్లలో మిళితం అయి ఉంటాయి. వీటిలో మార్చి నెలాఖరు నాటికి పంటల కాలం పూర్తయి పుష్కలంగా ఆహారోత్పత్తులు ఇళ్లకు చేరే అవకాశం ఉంది. అంతేకాదు ఈ ఏడాది ఆహారోత్పత్తుల రంగంలో వృద్ధి రేటు గణనీయంగా ఉంటుందని అంచనాలు ఉన్నాయి. దీంతో ద్రవ్యోల్బణంలో ఒక కోణం ఆహారోత్పత్తుల ధరలు దారికి వస్తాయన్నది ప్రభుత్వ ఆర్థిక వేత్తల అంచనా. నిజానికి గత రెండు సంవత్సరాలుగా ఇటువంటి అంచనాలే వేస్తున్నా ఈ అంచనాలు వాస్తవిక రూపం దాల్చటం లేదు. తాజాగా పారిస్‌లో జరిగిన జి 20 దేశాల ఆర్థిక మంత్రుల సమావేశంలో మాట్లాడుతూ భారత ఆర్థిక మంత్రి ద్రవ్యోల్బణానికి ఫ్యూచర్స్‌ ట్రేడింగ్‌, స్పెక్యులేటివ్‌ ట్రేడింగ్‌ కారణమన్న విమర్శతో గొంతు కలిపారు. కానీ పార్లమెంట్‌ మొదలైన రెండో రోజు రాజ్యసభలో జరిగిన చర్చలో మాత్రం పేదలు కడుపునిండా తినటానికి అనుకూల పరిస్థితులు ఉండటం వల్లనే ఆహారోత్పత్తులకు గిరాకీ పెరిగి ధరలు అందనంత ఎత్తుకు పోతున్నాయని వితండవాదం మొదలు పెట్టారు. పైగా అంతర్జాతీయ పరిస్థితులతో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ముడివేసుకుని ఉన్నందున అంతర్జాతీయ పరిణామాల నుండి జాతీయ ఆర్థిక పరిణామాలను వేరు చేసి చూడలేమని వాదించారు. అటువంటప్పుడు మార్చి నాటికి ద్రవ్యోల్బణం దారికొస్తుందన్న అంచనా అంతర్జాతీయ పరిస్థితులపై అంచనా ఆధారంగా చెప్తోందా లేదా అన్నది పరిశిలీంచాల్సి ఉంది.

ద్రవ్యోల్బణంలో ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తున్న అంశం చమురు ధరలు. 2009-2010 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశం దిగుమతి చేసుకున్న చమురు సగటు బ్యారెల్‌ ధర 69.76 డాలర్లుగా ఉంది. 2010-2011 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ సగటుధర 82.07 డాలర్లకు పెరిగింది. జనవరిలో ఇది మరింతగా పెరిగి 93 డాలర్లకు నేడు ఫిబ్రవరి చివరి వారంలో 99.85 డాలర్ల సగటు ధరకు చేరింది. ఈ వ్యాసం రాసే సమయానికి లిబియాలో ప్రజాందోళన తారాస్థాయికి చేరుకోవటం, పశ్చిమాసియాలో నియంతృత్వ ప్రభుత్వాలు ప్రజాగ్రహానికి గురవటంతో ఆయా దేశాల నుండి అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లోకి విడుదల కావాల్సిన చమురు నిల్వలు విడుదల కావటం లేదు. ప్రత్యేకించి ఈజిప్టులో పాలకులు గద్దె దిగిన వారం రోజుల్లోనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో చమురు ధరలు బారెల్‌ 100 డాలర్లకు చేరుకొంది. 2011-2012 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ ధర 120-125 డాలర్లకు చేరుకోవచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇదే జరిగితే రెండేళ్ల కాలంలో భారతదేశం దిగుమతి చేసుకునే చమురు ధర 69 డాలర్ల నుండి రెట్టింపు పెరిగినట్లు అవుతుంది. ఈ మేరకు చమురు ఉత్పత్తుల దిగుమతి ఖరీదు పెరుగుతుంది. దాంతో అనివార్యంగా ఎగుమతి-దిగుమతుల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం మరింత పెరిగిపోతుంది. ఈ వ్యత్యాసాన్నే కరెంట్‌ ఖాతా లోటు అంటారు. కరెంట్‌ ఖాతా లోటు అంతిమంగా బడ్జెట్‌లోటును ప్రభావితం చేయనుంది.

ఈ పరిస్థితుల నుండి బయటపడేందుకు ఉన్న ఏకైక మార్గం ప్రభుత్వం తన ఆదాయాలు పెంచుకోవటం. ప్రభుత్వం ఆదాయాన్ని పెంచుకోవటానికి మళ్లీ రెండు మార్గాలు ఉంటాయి. పన్నుల వ్యవస్థను సంస్కరించటం ఒక మార్గం అయితే ఖజానా ఖాళీకాకుండా ఉండేందుకు సంక్షేమ చర్యలపై కోత విధించడం మరో మార్గం. గత రెండు దశాబ్దాల నుండీ ప్రభుత్వాలు రెండో మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ రావటంతో పరిస్థితి నేటి దుస్థితికి చేరింది. చివరకు భారతదేశంలో సామాజిక అభివృద్ధి బంగ్లాదేశ్‌ సామాజిక అభివృద్ధి కంటే దారుణంగా ఉంది. ఆర్థికాభివృద్ధి కేవలం ఆర్థికరంగం కోసమే కాదని, సామాజిక అభివృద్ధి సాధించేందుకు ఒక సాధనం మాత్రమే అన్న సమగ్ర దృక్ఫథం భారతదేశంలో పాలకులకు లోపించటం పట్ల నోబెల్‌ బహుమతి గ్రహీత అమర్త్యసేన్‌ ఈ మధ్య కాలంలో తీవ్రంగా విమర్శించారు. ప్రభుత్వం ఈ విమర్శలకు ధీటుగా వ్యవహరిస్తుందా లేక అదే కోవలో కొట్టుకుపోతుందా అన్నది నేటి బడ్జెట్‌లో సంపన్న వర్గాలకు ప్రభుత్వం ఇచ్చే రాయితీల వల్ల ఎంత ఆదాయం నష్టపోయిందన్న వివరాలు వెల్లడైతేగానీ చెప్పలేము. 2008-09 బడ్జెట్లో రూ.4,14,099కోట్ల మేర పన్నుల రూపంలో రావాల్సిన ఆదాయాన్ని వదులుకోగా, 2009-10 బడ్జెట్లో రూ.5,02,299కోట్లు మేర ఆదాయం వదులుకుంది. అంటే సంపన్నులకు రూ.9,16,398కోట్లు రాయితీని ఇచ్చిందన్నమాట. ఇది ప్రభుత్వ ఆదాయంలో 79.54శాతం. ఇదే కాకుండా సంపన్నవర్గాల నుంచి వ్యక్తిగత ఆదాయాపు పన్ను ఖాతా కింద వసూలు చేయాల్సిన మరో రెండు లక్షల పాతిక వేల కోట్ల రూపాయలను కూడా వదులుకుంది. దీంతో సంపన్నవర్గాలకిచ్చిన రాయితీ మొత్తం రూ.11,41,398కోట్లకు చేరింది.

ప్రభుత్వం ఈ విషయాన్ని దాచిపెడుతోంది. కేవలం సబ్సిడీల వల్లే, లేదంటే ప్రజా సంక్షేమ పథకాల వల్లే ప్రభుత్వ లోటు పెరుగుతోందనే కుతర్కానికి పూనుకుంటోంది. ఉదాహరణకు దేశంలో ఉన్న 657 మంది మెగా సంపన్నుల వద్ద పోగుపడిన సంపద విలువ 16 లక్షల కోట్ల రూపాయలు ఉంటుందని అంచనా. ఈ సంపదపై 1 శాతం సంపద పన్ను, (ఆదాయ పన్ను కాదు) వేస్తే రూ.1,60,000 కోట్ల రూపా యలు ఆదాయం ప్రభుత్వానికి వస్తుంది. అంటే ఇది 2జి స్పెక్ట్రం కుంభ కోణంలో ప్రభుత్వం నష్టపోయిన ఆదాయంతో సమానం. అంతేకాక యుపిఎ-1 హయాంలో వామపక్షాల ఒత్తిడి మేరకు అమల్లోకి తెచ్చిన లాంగ్‌టర్మ్‌ క్యాపిటల్‌ గెయిన్స్‌ పన్ను అమలు చేస్తే మరో పదివేల కోట్ల రూపాయలు ఆదాయం వస్తుంది. ఈ రకమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవటం, తీసుకోకపోవటం వెనుక ప్రభుత్వానికి ప్రజల మీద ఏ మాత్రం ప్రేమ ఉంది, సంపన్న వర్గాల మీద ఏ మాత్రం ప్రేమ ఉందన్న విషయాలు తేటతెల్లమవుతాయి.ఆర్థిక వ్యవస్థ ముందున్న మరో సవాలు పారిశ్రామికాభివృద్ధి. ప్రభుత్వం గత పదేళ్లుగా కీలకమైన పారిశ్రామిక రంగంలో ప్రయివేటు భాగస్వామ్యానికి పెద్ద పీట వేసింది. ఈ మేరకు ప్రణాళిక సంఘం ఆధ్వర్యంలో ఒక విధానం - ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్య విధానం- కూడా రూపొందించింది. ప్రత్యేకించి గత సంవత్సరంలో వివిధ రంగాల్లో భారీఎత్తున అవకాశాలు కల్పించింది. ఈ అవకాశాలు వినియోగించుకునే వారికి వివిధ రూపాల్లో పెట్టుబడులు సమకూర్చుకోవటానికే కాక పన్ను రాయితీలు కూడా వేల కోట్లలో కల్పించింది. ఈ విధాన నిర్ణయాలకు సమర్థింపుగా ప్రభుత్వం ముందుకుతెచ్చిన వాదన, వివిధ అభివృద్ధికార్యక్రమాలకు అవసరమైన నిధులు ప్రభుత్వం వద్ద లేవు అన్నవాదన. ఇన్ని అవకాశాలు ఇచ్చినా ప్రైవేటురంగంలో పెట్టుబడులు గత సంవత్సరంతో పోల్చి చూస్తే ఈ సంవత్సరం 25.6 శాతం పడిపోయాయి. దీని ప్రభావం పారిశ్రామికాభివృద్ధి నత్తనడకపై కనిపిస్తోంది. మరోవైపు అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల్లో వచ్చిన మార్పుల వల్ల 2009-2010 ఆర్థిక సంవత్సరం కంటే 2010-2011 ఆర్థిక సంవత్సరంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు 31 శాతం తగ్గిపోయాయి. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశంలోకి వచ్చిన నికర విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు కేవలం 24 బిలియన్‌ డాలర్లు మాత్రమే. అంటే భారతదేశ పారిశ్రామిక రంగం ఇటు దేశీయ ప్రైవేటుపెట్టుబడులు లేక, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు రాక, ప్రభుత్వం పెట్టుబడులు పెట్టక దివాళాదిశగా నడుస్తోంది. ఈ పరిణామాలన్నీ మదింపు వేసి చూస్తే రానున్న కాలంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర కష్టాల్లో పడనున్నట్లు స్పష్టమైన సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. మరి ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ ప్రతిపాదించే బడ్జెట్‌ ఈ కష్టాల ఊబి నుండి ఆర్థిక వ్యవస్థను బయటకు లాగుతుందా లేక మరింత లోతైన ఊబిలోకి నెడుతుందా అన్నది పరిశీలించేందుకు బడ్జెట్‌ ఒక ముఖ్యమైన సందర్భంగా నిలవనుంది.

తిరోగమన పథంలో మమత రైలు

2011-02-26T10:11:00.001+05:30

కొండూరి వీరయ్య
Published in Prajasakti Daily, February 26th 2011 A Comment on Railway Budget

మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎక్కిన ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం మత్తు రైల్వే శాఖకూ ఎక్కింది. ఈ విధానం కింద 52 ప్రాజెక్టులు గత సంవత్సరం ప్రారంభించారు. వీటి ప్రగతి గురించి ఒక్కమాట కూడా బడ్జెట్‌ ప్రసంగంలో లేదు. కేవలం ఇవన్నీ ఈ సంవత్సరం పూర్తవుతాయి, సమగ్ర పరిశీలన దశలో ఉన్నాయి అన్న మాటలు తప్ప వీటి గురించి మరిన్ని వివరాలు కనిపించవు.

రైల్వే బడ్జెట్‌ చరిత్రలో ఫిబ్రవరి 25,2011 చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది. అయితే ఈవిధంగా నిలిచిపోవటానికి కారణం ఏదో సాధించినందువల్ల కాదు. ఏమీ సాధించలేకపోవటం వల్లనే. సాధారణంగా బడ్జెట్‌ అంటే గత సంవత్సరం పని తీరును పరిశీలించుకుని అసంపూర్ణంగా మిగిలిన లక్ష్యాలను, అందుకు కారణాలను మదింపు చేసుకోవటం, ఆ వెలుగులో వర్తమాన కర్తవ్యభారం స్వీకరించటం. మమతా బెనర్జీ ప్రతిపాదించిన రైల్వే బడ్జెట్‌లో ఈ మూడింటిలో ఏదీ జరగలేదు. ఒకసారి మంత్రిగారి ఉపన్యాసం విన్న వారికి, చదివిన వారికి ఎవరికైనా ఈ బడ్జెట్‌ 2011-2012 సంవత్సరానికే లేక రానున్న దశాబ్ద కాలానికా, అర్థదశాబ్దానికా అన్న సందేహం కలుగుతుంది. ప్రతిపాదించిన కొత్త రైల్వే లైన్ల సర్వే మొదలు, లైను డబ్లింగ్‌ వరకూ, స్టేషన్‌ నిర్మాణాల మొదలు, సంబంధిత పరిశ్రమల నిర్మాణాల వరకూ 12వ పంచవర్ష ప్రణాళికలో చేపడతామని బడ్జెట్‌ ప్రసంగం చెప్తోంది. ఇంకా మనం 11వ పంచవర్ష ప్రణాళిక ముగింపు దశకు చేరుకోలేదు. ఇక 12వ ప్రణాళికా కాలంలో చేపట్టం అంటే సదరు ప్రాజెక్టులు కాగితాలకే పరిమితం కావటం అని ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరం లేదు. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ కంటే రైల్వేల ప్రగతి వేగవంతంగా ఉందని చెప్పిన మంత్రి దానికనుగుణంగా మిగిలిన పనులు చేపట్టకపోవటం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది.

నిపుణుల అంచనా ప్రకారం ఆర్థిక వ్యవస్థ 9 శాతం వృద్ధి రేటుతో ముందుకెళ్తుంటే రవాణా రంగం ప్రత్యేకించి రైల్వే 11 శాతం వృద్ధిరేటు సాధించాలి. అప్పుడే విస్తరిస్తున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ అవసరాలను తీర్చటానికి సాధ్యమవుతుంది. దీనికి భిన్నంగా గత రెండేళ్లుగా భారత రైల్వే విస్తరణ రైల్వేబోర్డు మాజీ సభ్యుల అంచనాల మేరకు కేవలం 5 శాతానికి పడిపోయింది. రైల్వేల ఆర్థికశక్తి సామర్ధ్యాలకు, మనుగడకు ఆపరేషన్‌ రేషియో కీలకం. వంద రూపాయాల ఆదాయం సాధించటానికి ఎన్ని రూపాయలు ఖర్చు పెట్టాల్సి వస్తుందో దాన్ని ఆపరేషన్‌ నిష్పత్తిగా నిర్ధారిస్తారు. నాలుగేళ్ల క్రితం వరకూ 76 శాతంగా ఉన్న ఈ నిష్పత్తి గత రెండు సంవత్సరాల్లో 95 శాతానికి పెరిగింది. వాస్తవిక అంచనాలు, నిధుల లభ్యత, ద్రవ్యోల్బణం వంటివి పరిగణలోకి తీసుకుంటే ఈ నిష్పత్తి 115చేరుతుంది. అంటే వంద రూపాయలు సంపాదించటానికి భారత రైల్వే 115 రూపాయలు ఖర్చుపెడుతోంది. దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో వందరూపాయల సంపాదనకు 146 రూపాయలు ఖర్చు పెడుతున్నారు. అంటే మొత్తంగా భారత రైల్వే సగటున 15 శాతం లోటులో నడుస్తోంది. బహుశా భారతరైల్వే చరిత్రలో ఇంత అథమ స్థాయిలో ఎన్నడూ లేని పరిస్థితిని నేడు రైల్వేలు చవిచూస్తున్నాయి.

మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎక్కిన ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం మత్తు రైల్వే శాఖకూ ఎక్కింది. ఈ విధానం కింద 52 ప్రాజెక్టులు గత సంవత్సరం ప్రారంభించారు. వీటి ప్రగతి గురించి ఒక్కమాట కూడా బడ్జెట్‌ ప్రసంగంలో లేదు. కేవలం ఇవన్నీ ఈ సంవత్సరం పూర్తవుతాయి, సమగ్ర పరిశీలన దశలో ఉన్నాయి అన్న మాటలు తప్ప వీటి గురించి మరిన్ని వివరాలు కనిపించవు. రైల్వేల విస్తరణకు మూల నిధి ఖాతా, అభివృద్ధి నిధి ఖాతాలు కీలకం. ఈ రెండు ఖాతాల్లో నిధులు నామమాత్రపు దశకు చేరుకోవటంతో ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం పథకాలకు కేటాయించాల్సిన మేర కూడా రైల్వే శాఖ వద్ద నిధులు లేవు. దాంతో ఈ పథకం కింద వచ్చిన ప్రతిపాదనలన్నింటినీ మూటకట్టి అటకెక్కించారు. మరో ముఖ్యమైన విషయం మిగులు నిధుల పద్దు. ఈ పద్దు నుండే తక్షణ వ్యయం సమకూర్చబడుతుంది. 2007-2008లో 25000 కోట్ల రూపాయలు ఉంటే 2010-2011 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఈ నిధులు 1328 కోట్లకు కుదించుకుపోయాయి. నూతన పథకాలు, ప్రాజెక్టులు చేపట్టకపోవటానికి ఇదీ మూల కారణం. ఈ విషయాన్ని దాచిఉంచటానికి రైల్వే శాఖ శాయశక్తులా ప్రయత్నిస్తోంది. విస్తరణ విషయంలోనూ బడ్జెట్‌ సంతృప్తికరంగా లేదు. గత సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో సంవత్సరానికి వెయ్యి కిలోమీటర్ల రైల్వే లైన్ల నిర్మాణం పూర్తిచేస్తామని లక్ష్యంగా పెట్టుకొంది. 2009లో ప్రకటించిన విజన్‌ 2020 పత్రం ప్రకారం 2020 నాటికి దేశంలో అదనంగా మరో 2,5000 కిలోమీటర్ల కొత్త రైలు మార్గాలు నిర్మాణం జరగాలి. అంటే మరో ఎనిమిదేళ్లలో ఈ నిర్మాణాలు పూర్తి కావాలి. అయితే దీనికి సంబంధించి శక్తి సామర్ధ్యాలు, శ్రామికులు, నిధులు, స్థల సేకరణ, ప్రణాళికల తయారీ గురించి పల్లెత్తు మాట లేకుండానే బడ్జెట్‌ ప్రసంగం ముగిసింది. పైగా ఈ సంవత్సరానికి మరో 800 కిలోమీటర్ల రైల్వే లైన్ల నిర్మాణం కొత్తగా చేపడతామని డాబుసరిప్రకటనకు మాత్రం బడ్జెట్‌లో చోటు దక్కింది. ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం కింద ఈపాటికేవచ్చిన ప్రతిపాదనలు కార్యరూపం దాల్చకపోగా మరో ఏడు రంగాల్లో ఇటువంటి ప్రాజెక్టులు చేపట్టాలని బడ్జెట్‌ ప్రతిపాదిస్తోంది. మరో 190 రైల్వే లైన్లకు సంబంధించి సర్వే పూర్తి చేయటానికి 12వ పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలాన్ని లక్ష్యంగా నిర్ధారించుకుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రజలు దీర్ఘకాలంగా ఎదురు చూస్తున్న భద్రాచలం కొవ్వూరు రైల్వే లైను సర్వే కూడా ఏకంగా పన్నెండవ ప్రణాళికా కాలానికి గెంటివేయబడింది. అంటే కేవలం సర్వేకే మరో ఐదేళ్లు పడితే, 2017 నాటికి పూర్తి అయ్యేట్లయితే కేవలం మిగిలిన మూడు సంవత్సరాల్లో నిర్మాణం ఎలా పూర్తవుతుందన్నది ఎవరికీ అంతుబట్టని బ్రహ్మ రహస్యంగానే మిగిలిపోయింది.

రౖల్వేల విస్తరణకు కీలకమైన ఇంజనీరింగ్‌, కోచ్‌, వ్యాగన్‌ పరిశ్రమల నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం ఎంచుకున్న కేంద్రాలు పరిశీలిస్తే రైల్వే శాఖ మానసిక స్థితి గురించి సందేహాలు రాకపోవు. జమ్ము కాశ్మీర్‌లో రైలు బ్రిడ్జిలు, మణిపూర్‌లో డీజిల్‌ ఇంజన్లు తయారు చేసి దేశమంతటా పంపిణీ చేస్తామన్న మంత్రి ప్రకటన వెనక భారతదేశ భౌగోళిక పరిస్థితులు, దానికున్న పరిమితులు గురించిన అవగాహన లోపం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఉత్తరాఖండ్‌ కొన్ని సరిహద్దు ప్రాంతాలకు రోడ్డు నిర్మాణానికి కావల్సిన యంత్ర సామాగ్రిని తరలించాలంటే కనీసం ఆర్నెల్ల వ్యవధి అవసరం. అటువంటిది జమ్ము కాశ్మీర్‌లో తయారు చేసిన రైలు బ్రిడ్జి సామగ్రి దేశంలో మిగిలిన ప్రాంతాలకు చేరవేయటానికి ఎంత సమయం పడుతుంది ? అసలు జమ్ము కాశ్మీర్‌ నుండి దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు మధ్య ఉన్న రైల్వే నెట్‌వర్క్‌ ఎంత? అందులో వ్యాగన్‌లు తరలించగలిగిన నెట్‌వర్క్‌ ఎంత అన్నది పరిశీలిస్తే ఈ ప్రతిపాదనల హేతుబద్దతను ప్రశ్నించకుండా ఉండలేము. అదేవిధంగా మణిపూర్‌లో నిర్మించిన డీజిలు ఇంజన్లను కనీసం ఈశాన్యభారతంలోని ఏడు రాష్ట్రాలకు చేరవేయటానికే ఏళ్ల గడువు పడుతుంది. అటువంటిది మిగిలిన దేశానికి చేరవేయటానికి ఉన్న సాధనాల గురించి కూడా పరిశీలించకుండా ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదనలు తయారు చేసిందీ ప్రభుత్వం. ఏతావాతా చెప్పాలంటే ఈ బడ్జెట్‌ అత్యంత అశ్రద్ధతో, అసమంజస ప్రతిపాదనలతో, వచ్చే సంవత్సరాల కోసం రూపొందించిన బడ్జెట్‌ తప్ప కనీసం రానున్న ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రతిపాదించిన బడ్జెట్‌ కాదు అన్నది స్పష్టంగా రూఢి అవుతోంది.

2011-02-22T16:42:00.000+05:30

బడ్జెట్‌ దిశ ఎటు వైపు?

2011-02-22T09:51:00.001+05:30

Business Watch, Prajasakti, February 21st 2011

యుపిఎ ప్రభుత్వం వరుసగా ఏడవ బడ్జెట్‌ను వచ్చే వారం పార్లమెంట్‌ ముందుంచబోతోంది. పార్లమెంట్‌ బడ్జెట్‌ సమావేశాల నేపథ్యంలో పలువురు విశ్లేషకులు ప్రభుత్వానికి దిశా నిర్దేశం చేసే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఈ ప్రయత్నాల ముఖ్య సారాంశం ద్రవ్య నియంత్రణను మళ్లీ తెరమీదకు తేవటంగా కనిపిస్తోంది. ఈ ఏడు బడ్జెట్లలో మూడు బడ్జెట్‌లు పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ సంక్షోభం నీడన రూపొందాయి. దాంతో ప్రభుత్వం పెద్దగా సంస్కరణల విషయంలో సాహసం చేయలేకపోయింది. దానికి తోడు కుదేలైన ఆర్థిక వ్యవస్థలో వృద్ధి రేటు కొనసాగించాలంటే ప్రభుత్వం పెద్దఎత్తున ఖర్చు పెట్టటం, ఖర్చు పెట్టగలిగిన స్తోమత ఉన్న వారికి రాయితీలు ఇవ్వటం వంటి చర్యలు అనివార్యంగా చేపట్టాల్సి వచ్చింది. గత మూడేళ్ల కాలంలో సంక్షోభం తీవ్రత వెనక పట్టుపట్టినా పూర్తిగా తొలగిపోయిందన్న దాఖలాలు కనిపించటం లేదు. ఈ పరిస్థితుల్లో గత మూడేళ్ల కాలంలో బడ్జెట్‌ లోటు పెరుగుతూ వచ్చింది. అదే సమయంలో ద్రవ్యోల్బణం, ప్రత్యేకించి ఆహారోత్పత్తుల ద్రవ్యోల్బణం అదుపు లేకుండా పెరుగుతోంది. ఈ పెరుగుదల ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోంది. సాధారణ ప్రజల దైనందిన జీవితాన్ని మరింత దుర్భరం చేస్తోంది. దేశంలో కరెంట్‌ అక్కౌంట్‌ లోటు విపరీతంగా పెరుగుతోంది.ఈ లోటు స్థూలంగా బడ్జెట్‌ లోటును పెంచేస్తోంది. దీంతో సంస్కరణ వాదులు ఈ బడ్జెట్‌ లోటును నియంత్రించాలంటే మూడేళ్లుగా అమలు జరుగుతున్న ఉద్దీపన పథకాలను విరమించాలని, ప్రభుత్వ వ్యయంపై కోత విధించాలని ప్రతిపాదిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా బడ్జెట్‌ సమావేశాల్లో ప్రభుత్వం ముందున్న కొన్ని ప్రాధాన్యతల గురించి పరిశీలిద్దాం.

ప్రభుత్వ ఆర్థిక వేత్తల అంచనా ప్రకారమే ఈ కాలంలో అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం మందగించింది. అంతర్జాతీయవాణిజ్యంతో పాటే మన దేశం నుండి వెళ్లే ఎగుమతులు కూడా మందగించాయి. ప్రభుత్వం ప్రకటించిన రాయితీలు ఉపయోగించుకుని దేశంలోని గుత్తపెట్టుబడిదారులు, వివిధ తరగతులకు చెందిన పారిశ్రామిక వేత్తలు తమ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించేందుకు అవసరమైన యంత్రసామాగ్రిని కొనుగోలు చేశారు. దాంతో ఎగుమతులు తగ్గినా, దిగుమతులు మాత్రం పెరిగాయి. రిజర్వు బ్యాంకు ఈ కాలంలో అనుసరించిన ద్రవ్య విధానం ఈ దిగుమతులకు అవసరమైన నిధుల లభ్యతను సులభతరం చేసింది. తక్కువ వడ్డీతో అందుబాటులో ఉన్న పెద్దమొత్తాలు వినియోగించుకుని పారిశ్రామిక సంస్థలు తమ భవిష్యత్తు విస్తరణకు అవసరమైన వస్తు సామాగ్రిని సమకూర్చుకున్నాయి. దీంతో కరెంట్‌ అక్కౌంట్‌ ఖాతా లోటు గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ విషయాలు మరుగునపెట్టి ప్రభుత్వం అనుసరించే సంక్షేమ వ్యయం వల్లనే బడ్జెట్‌ లోటు 5 శాతానికి మించి పోతోందని, ద్రవ్యజవాబుదారీ,బడ్జెట్‌ నియంత్రణ చట్టాన్ని తు.చ.తప్పకుండా అమలు చేయటం ద్వారానే ద్రవ్య వ్యవస్థలో సమతౌల్యం కాపాడవచ్చన్న వాదన ముందుకొస్తోంది. ఇక్కడ ఒక వ్యత్యాసాన్ని గమనించాలి. సంపన్న వర్గాలకు ఇచ్చే రాయితీలు ద్రవ్య విధాన రూపంలో ఉన్నాయి. అంటే రిజర్వు బ్యాంకు వడ్డీ రేట్లు తగ్గించటం, మార్కెట్‌లో పుష్కలంగా నిధులు అందుబాటులోకి తేవటం వంటి రూపాల్లో ఈ రాయితీలను చూడవచ్చు. మరోవైపున ప్రభుత్వం నేరుగా సంపన్న వర్గాలకు ఇచ్చే రాయితీలు పన్ను రాయితీలు.విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు పెంచుకోవాలన్న మిషతో ఎగమతి సుంకాల రాయితీలు, దేశీయ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెంచుకునే లక్ష్యం పేరుతో దిగుమతి సుంకాల రాయితీలతో పాటు వివిధ రకాల పన్ను రాయితీలు ఉద్దీపన పథకాల్లో అంతర్బాగÛంగా అమలు జరిగాయి. దీనికి భిన్నంగా పేదలకు ఇచ్చే రాయితీలు మాత్రం డబ్బుల మూట రూపంలో కనిపిస్తాయి. ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ, ఎరువుల సబ్సిడీ, విద్యారంగంలో వ్యయం, మధ్యాహ్నభోజన పథకం, జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం వంటి రూపాల్లో ఈ వ్యయం కనిపిస్తోంది. ద్రవ్య జవాబుదారీ చట్టం రెండో తరహా వ్యయాన్ని మాత్రమే నియంత్రిస్తోంది తప్ప మొదటి తరహా వ్యయాన్ని కాదు. అంటే రానున్న బడ్జెట్‌లో ద్రవ్యనియంత్రణ చట్టం అమలు చేయటం అంటే పేదలకు ఇచ్చే రాయితీలపై వేటు వేసి ధనికులకు ఇచ్చే రాయితీలు కొనసాగించటం జరుగుతుంది.

బడ్జెట్‌ ముందున్న మరో ముఖ్యమైన కర్తవ్యం మౌలికసదుపాయాల రంగంలో వ్యయాన్ని పెంచటం. దీనికిగాను 11వ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం పద్ధతిని అధికారికంగా ఆమోదించారు. ఈ పథకం కింద అమలు జరిగే పనులకు కూడా ఉద్దీపన పథకం రాయితీలు వర్తిస్తున్నాయి. అయితే ఈ పథకం కేవలం జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలకు పరిమితం కాకుండా గ్రామీణాభివృద్ధి మొదలు, పర్యాటకరంగం అభివృద్ధి వరకూ అన్ని రంగాలకూ వరింపచేస్తున్నారు. ఈ విధమైన మూసపోత విధానం వల్ల కొన్ని ప్రాంతాలు, రాష్ట్రాలు మాత్రమే లబ్దిపొందుతున్నాయి. ఉదాహరణకు దేశంలో మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో పనులు చేపట్టేందుకు చూపించే ఉత్సాహాన్ని ప్రైవేటు కంపెనీలు జమ్ము కాశ్మీర్‌ లేదా ఈశాన్యభారత రాష్ట్రాల్లో చేపట్టటానికి చూపించటం లేదు. దాంతో ఆయా రాష్ట్రాల్లో కీలకమైన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు వెనకపట్టు పడుతున్నాయి. ఉదాహరణకు మిజోరం, త్రిపుర,మేఘాలయ, అస్సాం వంటి రాష్ట్రాల్లో భౌగోళిక పరిమితుల కారణంగా ఇతర రాష్ట్రాల్లో వచ్చినంత లాభాలు ఈ రాష్ట్రాల్లో చేపేట్టే మౌలికసదుపాయాల నిర్మాణానికి రావు. ఇంకా విడమర్చి చెప్పాలంటే ఇతర రాష్ట్రాల్లో ఒక గ్యాస్‌ ఆధారిత విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి కేంద్రం నెలకొల్పటానికి అవసరమైన సామాగ్రిని కేవలం నెలల వ్యవధిలో తరలించవచ్చు. కానీ త్రిపుర వంటి రాష్ట్రంలో ఈ ఉత్పత్తి సామాగ్రిని తరలించటానికి సంవత్సరాల తరబడి సమయం పడుతుంది. ఇంతకాలం కేవలం యంత్రసామాగ్రి తరలించటానికి వెచ్చిస్తే కాంట్రాక్టర్లకు వచ్చే లాభాలు తగ్గిపోతాయి. దాంతో ఎవ్వరూ ముందుకు రావటం లేదు.

అటువంటప్పుడు ఈ ప్రాంతాలు మొత్తంగా జాతీయ అభివృద్ధి స్రవంతి నుండి పూర్తిగా వెనకబడిపోతున్నాయి. ఇటువంటి కీలకమైన విధానం గురించి పునరాలోచించాల్సిన సమయం ఇది. మౌలికసదుపాయాల రంగంలో ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్య విధానాన్ని తొలిసారిగా అమలు జరిపిన బ్రిటన్‌ ప్రభుత్వమే ఈ విధానాల నుండి వెనక్కు మళ్లుతోంది. దేశంలో ప్రతిష్టాత్మకమైన ఢిల్లీ మెట్రో నిర్మాణంలో కన్నాట్‌ ప్లేస్‌ నుండి విమానాశ్రయం వరకూ ఉన్న రూటు నిర్మాణాన్ని ప్రైవేటు భాగస్వామికి అప్పగించారు. ఇప్పటి వరకూ ఈ నిర్మాణం పూర్తికాలేదు. హైదరాబాద్‌, బెంగుళూరు మెట్రోల నిర్మాణం కూడా ఇదే దారిలో నడుస్తున్నాయి. ఈ పరిస్తితుల్లో ప్రణాళిక సంఘం మద్దతుతో అమలు జరుగుతున్న ఈ విధానాన్ని సమీక్షించటానికి బడ్జెట్‌ వేదికగా మారితే ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. ఇవి కాక ఉన్నత విద్యారంగం, సేవారంగం వంటి వాటిలో ప్రభుత్వరంగ వ్యయం పెంచాలన్న డిమాండ్‌ ఉండనే ఉంది. జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిపుష్టం కావటానికి కేవలం భౌతికపరమైన మౌలికవసతులు కల్పిస్తే చాలదు. వాటిని వినియోగించుకోవటానికి అవసరమైన సామాజిక మౌలికసదుపాయాలు కల్పించాలి. అటువంటిది జరగాలంటే ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెరుగుతున్న అసమానతలను అదుపుచేయాలి. ఈ దిశగా ప్రభుత్వం ఈ బడ్జెట్‌లో ఏ చర్యలుచేపట్టనున్నది వేచి చూడాలి.

MALEGAM REPORT - Paving Way for Consolidation of MFI Monopolies

2011-02-08T09:32:00.000+05:30

K Veeraiah

Published in People's Democracy,

THE much awaited report of the Malegam panel on micro-finance institutions (MFIs), appointed by the Reserve Bank of India (RBI), has shattered the hope of all those who thought micro-finance was a vehicle of financial inclusion. The panel has come out with 26 recommendations, spanning from capping the interest rate to capping the margins, limiting the borrowings, and leaving the mechanism for regulating the industry for open debate. When one sees a recommendation about capping the interest rates, whose high rates are the root cause of the current problems faced by the MFI industry, at 24 per cent, one feels whether the panel could not come out with more a stringent recommendation.

TWO MAJOR DRAWBACKS

However, a completely different picture unveils before us when we dissect the implications of the panel’s recommendations. For one thing, the panel has not even considered the types of MFIs, their mode of functioning and how they emerged as a grassroots credit movement. As a consequence, panel recommendations pertain merely to how to deal with the for-profit corporate entities in the sector.

The first criticism of the Malegam report is that it refused to consider the MFI sector as a whole. In its stead, it confined itself to focusing on the problems of corporate MFIs. On the face of it, it looks like a recognition of the lacunae in the RBI’s regulatory set-up with regard to the non-banking financial companies (NBFCs). While reflecting on the Microfinance Regulation Bill which was introduced during the UPA’s first tenure, a long pending demand from the Left and other progressive sections was that the NBFCs must also be brought under the purview of the bill. As we know, though the duty of regulating the NBFCs rested with the RBI, it has not been able to discharge the same due to its priorities. The demand for creating a single category of the NBFC-MFIs is meant to allow for regulating of these institutions, whose unchecked proliferation would only help the dominant players to garner a large chunk of the profits whose quantum is diminishing with the mushrooming of the MFIs. A new category of the NBFC-MFIs would enable the RBI to extend its regulatory cover to these entities, which would be a good sign.

Another important recommendation of the Malegam is about raising the bar on the minimum net worth of an institution from Rs 2 crore to Rs 15 crore. This is higher even than the amount that is required to start a private bank. This would keep a majority of the MFIs, which are already functioning unregulated, out of the purview of the RBI’s regulation. This has also a serious implication: it would pave the way for the entry of big boys into the sector which was devised basically for catering the unorganised, under-banked category of people. If only those can get into the sector who can afford to invest Rs 15 crore, it means that only large corporations and firms having the capacity to mobilise money through equity from the market will be able to call the shots. This would also lead to drastic changes in the ownership pattern by opening the floodgates for acquisitions, as the panel’s recommendations would make an infusion of capital or equity urgently necessary for an institution to sustain the tag of an MFI. In the hitherto existing set-up, all those with an ability to set aside Rs 2 crore as net worth, could start an MFI in a local area, and this made possible the setting up of decentralised lending mechanisms that could cater to the requirements of the unorganised, scattered set of people. Raising the bar on the net worth to Rs 15 crore also means that meeting the local needs with local entrepreneurial skills would become impossible.

CONTRADICTORY RECOMMENDATIONS

The recommendation to raise the bar on the net worth and the panel’s recommendation about the need for competition in the field are in fact contradictory to each other. The reason is simple: raising the entry bar in regard to the net worth would automatically result in elimination of competition.

At another point, while harping on the need for making the sector more competitive, the panel’s opinion gives one the impression that it is not for allowing completion between different models of MFIs. In its stead, the panel confines itself to recommending competition only among the for-profit MFIs.

Secondly, the panel has assumed and argued that increased bank lending to the microfinance sector should result in a reduction in the lending interest rates. But if this assumption had been true, the recent proliferation of the MFIs as well as the enormous lending by the banks to these institutions would have resulted in a reduction in the interest rates. As we all knew, what has happened in reality is in sharp contradiction to this assumption.

Further, it is surprising that while indulging in an elaborate reasoning on capping the interest rates --- which it suggested should be done at 24 per cent --- the panel has overlooked the opinion of the Planning Commission’s subcommittee on the micro-finance sector. The said subcommittee “felt that the best way to bring down the rate of interest is to expand the micro-finance operations of the RRBs (regional rural banks) in a big way..…The advantage with the RRBs is that they are able to mobilise low cost funds and would therefore be in a position to charge reasonable rate of interest.”

The panel’s recommendation about capping the interest rates at 24 per cent may also lead to imposition of hidden costs, as has happened in the case of credit cards and other financial innovations, unless the regulator creates the scope for regulated competition which would include semi-government agencies like the RRBs and cooperatives. Also, the capping of margins would lead to a restructuring of the personnel. For example, Lok Capital Foundation informs us that to protect their margins they are going to extend their field staff coverage from 300 borrowers as at present to 900 borrowers. The MFIs will obviously find some other methods as well to ensure that their margins remain intact.

AGRICULTURE OUT OF PRIORITY

The panel, which harped in detail on ensuring the priority sector tag to the MFI lending, has, however, refused to go into the issue of reducing the cost of borrowing for non-NBFC MFIs. On their part, the MFIs do seek a continuation of the priority sector tag for themselves, are surprisingly keeping the agricultural sector --- which is a priority sector --- out of the purview of their lending. But the panel has not offered any comments on this phenomenon.

In line with the public concern about multiple lending, the panel has recommended that not more than two MFIs should lend money to a single borrower and also that a borrower cannot be a member of more than one self-help group (SHG) or joint lending group (JLG). If implemented strictly, it would lead to a trimming of the overgrown customer base. To ease the burden on the borrower, the panel also recommended relaxation in the tenure of repayment which can give some relief to the borrower.

In sum, all but a few recommendations of the Malegan panel are such that, if accepted, they would ensure neither legitimate protection to the borrowers nor an orderly growth of the industry. In the end, the whole sector would end up with corporatisation and consolidation of the monopolistic, for-profit MFIs instead of diversifying the lending set-up with a boost to the non-profit institutions.

పశ్చిమాయాలో ప్రజాస్వామ్య కుసుమాలు

2011-02-08T09:25:00.003+05:30

# సబ్‌ప్రైమ్‌ సంక్షోభంతో తలకిందులైన ఆర్థిక వ్యవస్థలు
కొత్త సంవత్సరం పశ్చిమాసియా దేశాల్లో ప్రజలకు కొత్త ఆశలు కలిగించింది. సంవత్సరారంభంతో మొదలైన ప్రజాస్వామిక ఉద్యమాలు నేడు దేశాధినేతల తలరాతలు మార్చే శక్తులుగా ఆవిర్భవించాయి. ప్రపంచీకరణ వ్యతిరేక ఉద్యమాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజ్వరిల్లుతున్నా, పర్యావరణ పరిరక్షణోద్యమాలతో కొత్తగాలులు వీస్తున్నా, వివిధ దేశాల్లో రాజకీయ సామాజిక ఆర్థికసమస్యలపై ఉద్యమాలు ఉవ్వెత్తున ఎగసిపడుతున్నా పశ్చిమాసియా ప్రజానీకం మాత్రం నిస్తేజంగా చూస్తుండటం విస్మయపర్చే అంశమే. చమురు బావి నుండి చమురు ఉవ్వెత్తున ఉబికి వచ్చినట్లు పశ్చిమాసియా ప్రజానీకం అటువంటి నిస్తేజం నుండి, నిద్రాణావస్థ నుండి ఒక్కసారిగా మేల్కొంది. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల పాటు ఆధునిక రాచరికం తరహా పాలనలో మగ్గిన ప్రజలు నేడు జూలు విదుల్చుతున్నారు. తమకు ప్రజాస్వామ్యం కావాలని నినదిస్తున్నారు. రాజకీయాల్లో వారం రోజుల వ్యవధి చాలా ఎక్కువ అన్న నానుడి ఉంది. ఈ నానుడిని నిజం చేస్తున్నాయి పశ్చిమాసియా దేశాల పరిణామాలు.

పశ్చిమాసియా దేశాల్లో తొత్తు ప్రభుత్వాలను గద్దె నెక్కించి వాటిని కాపాడటానికి అవసరమైన వ్యవస్థలు, సంస్థలను ఏర్పాటు చేయటంలో దిట్ట అయిన అమెరికా సైతం తాజా పరిణామాలను అంచనా వేయలేకపోయింది. ప్రపంచ దేశాల్లో చీమ చిటుక్కుమన్నా పట్టేసే సెంట్రల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ ఏజెన్సీ ఏకంగా దేశ దేశాలే తిరుగుబాటుకు దిగుతుంటే గుర్తించలేకపోయింది. ఈ తిరుగుబాటుకు కారణాలు, లక్ష్యాలను అంచనా వేయలేకపోతోంది. ఇక తాజాగా ప్రపంచ పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న సంక్షోభానికి, తాజా రాజకీయ పెను ఉద్యమాలకు మధ్య సంబంధాన్ని గుర్తించటంలో పాలకవర్గాల వైఫల్యం గురించి చెప్పుకోనవసరం లేదు. ఈ వ్యాసంలో తాజా ప్రపంచ సంక్షోభానికి, పశ్చిమాసియాలో దేశాధినేతల తలరాతలు మారుస్తున్న ఉద్యమాలకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని పరిశీలిద్దాం. గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా సామ్రాజ్యవాద ప్రపంచీకరణకు అవసరమైన వనరులు, ప్రత్యేకించి ఇంధన వనరులు సరఫరా చేసింది పశ్చిమాసియా. సంపన్న దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థల పునఃనిర్మాణానికి అవసరమైన సరఫరాలు గ్యారంటీ చేసుకునేందుకు అమెరికా నాయకత్వంలో సామ్రాజ్యవాద దేశాలు ప్రజాస్వామ్యాన్ని అపహాస్యం చేశాయి. నాలుగు దశాబ్దాల పాటు ఎన్నికలు జరుగుతున్నా ఒకే రాచకరిక కుటుంబాలు వరుసగా ఎన్నికవుతున్నాయంటే ఈ ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల భాగస్వామ్యం ఏమాత్రం ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఈ నాలుగు దశాబ్దాల పాటు పశ్చిమాసియా దేశాలు క్రమం తప్పకుండా అమెరికాకు మంచి మిత్రులుగా వ్యవహరించాయి. ప్రపంచీకృత ఆర్థికవ్యవస్థకు అవరసరమైన ఇంధన రంగంలో ప్రభుత్వ నియంత్రణలు పాటిస్తూనే మరోవైపున సామాజిక రంగాల్లో ప్రైవేటీకరణ విధానాలు విచ్చలవిడిగా అమలు చేశాయి ప్రభుత్వాలు. దాంతో దిగువ పట్టికలో చూపిన విధంగా వివిధ దేశాల్లో నిరుద్యోగం ఊహించనంత స్థాయికి చేరింది.

ప్రజలకు తమ ఆగ్రహావేశాలు వ్యక్తం చేయటానికి అవసరమైన ప్రజాతంత్ర సాధనాలు, మార్గాలు పరిమితంగా ఉండటం, పాలకవర్గాలకు సామ్రాజ్యవాదుల ప్రత్యక్ష అండదండలు ఉండటంతో ప్రజలు గత్యంతరం లేక నిమిత్తమాత్రులయ్యారు. ప్రజల నుండి తమ విధానాలు, వాటి పర్యవసానంగా జరుగుతున్న సంపద కేంద్రీకరణ క్రమాలకు విఘాతం కలగకుండా ఉండటానికి ప్రపంచీకరణ విధానాలు అనుమతించినమేరకు సంక్షేమ చర్యలు అమలు జరిగాయి. పశ్చిమాసియాలో సంక్షేమ చర్యలు ప్రధానంగా నీటి సరఫరా రంగానికి, ఆహారోత్పత్తుల రంగానికి పరిమితం అయ్యాయి. ఈ దేశాల ప్రత్యేక భౌగోళిక పరిస్థితుల రీత్యా ఆహారోత్పత్తులు పరిమితం. దాంతో ఆయా దేశాలు తమ దేశీయ ఆహార అవసరాలు తీర్చుకోవటానికి సైతం విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. 1950,1960 దశకాల్లో ఈజిప్టు వంటి దేశాలు అప్పట్లో భారతదేశం తరహాలోనే దిగుమతులకు ప్రత్యామ్నాయ ఆర్థిక విధానాలు అవలంబించినా 70 దశకం వచ్చే సరికి పరిస్థితులు మారిపోయాయి. యాంకిప్పుర్‌ యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో ప్రజాతంత్ర ఉద్యమాలకు తలమానికంగా ఉన్న ఈజిప్టు క్రమంగా సామ్రాజ్యవాద శిబిరంలో జూనియర్‌ భాగస్వామిగా మారింది. దాంతో ఈ దేశం అనుసరించిన ఆర్థిక విధానాల రూపు రేఖలే మారిపోjయాయి.

పశ్చిమాసియా దేశాల్లో సమృద్ధిగా లభించే ఏకైక ముడిసరుకు చమురు. చమురు లేనిదే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ లేదు. దాంతో ఒకప్పుడు సార్వభౌమత్వ దేశాల ఆధీనంలో ఉన్న ఈ చమురు వనరులపై హక్కులు అధికారాలు నేడు ప్రపంచీకరణకు చోదకశక్తులుగా ఉన్న అంతర్జాతీయ సంపన్నవర్గాల చేతుల్లోకి మారిపోయాయి. తొలుత ఈ మార్పు వల్ల పశ్చిమాసియా దేశాలకు ఆదాయ వనరులు పెరిగాయి. దాంతో మారిన ఆర్థిక విధానం వల్ల దేశంపై పడుతున్న అదనపు భారాలను తట్టుకుని నిలవగలిగాయి. కాలక్రమంలో అంతర్జాతీయ సంపన్నవర్గంలో భాగస్వాములుగా మారిన ఈ దేశాల పాలకవర్గాలు దేశ అవసరాలను ఎడారుల్లో వదిలిపెట్టాయి. దానికితోడు ఆ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలతో మమేకం కావటంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో వచ్చే మార్పులకు ఈ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు అతలాకుతలం అవుతున్నాయి. 1997 ఆసియా దేశాల ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత పశ్చిమాసియా, ఆఫ్రికాదేశాలు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు ఆకర్షించే కేంద్రాలుగా మారాయి. దాంతోపాటే సార్వభౌమ నిధులు, ఇతర ద్రవ్యసంకర రూపాలు తెరమీదకు వచ్చాయి. మార్కెట్‌లో స్పెక్యులేషన్‌ పెరిగిపోయింది.

తాజాగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ సంక్షోభం, తదనరం నేడు దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న ఆహార సంక్షోభంతో ప్రజలపై ఎనలేని భారాలు పడ్డాయి. ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా ఈజిప్టు, ఇతర పశ్చిమాసియాదేశాలకు వచ్చే విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు తగ్గిపోయాయి. సంక్షోభం నేపథ్యంలో చమురు ఉత్పత్తుల విలువ పతనం కావటంతో ఆయా దేశాలకు వచ్చేఆదాయం కూడా పతనం అయ్యింది. అదే సమయంలో సంక్షోభం సైడ్‌ ఎఫెక్ట్‌గా దాదాపు మూడేళ్లపాటు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో గిరాకీపడిపోయింది. తదనుగుణంగా ఉత్పాదకరంగం మందగించింది. ఉత్పాదకరంగానికి కీలకమైన ముడిసరుకులు సరఫరా చేసే ఆ దేశాల ఉత్పత్తులకు కూడా డిమాండ్‌ తగ్గింది. దాంతో పశ్చిమాసియాదేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు అన్ని వైపుల నుండి చక్రబంధనంలో చిక్కుకుపోయాయి. ఒక్క ఈజిప్టులోనే సంక్షోభం కారణంగా స్థూల జాతీయోత్పత్తి 7 శాతం పతనం అయ్యింది. ఆహారోత్పత్తుల ధరలు, ఇంధన సబ్సిడీల భారం పెరిగిపోయాయి. పశ్చిమాసియాలో మిగిలిన దేశాలు సైతం సగానికిపైగా ఆహారోత్పత్తులు విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునేవే. ప్రతికూల పర్యావరణ పరిస్థితులు, స్పెక్యులేటివ్‌ వ్యాపారం ద్వారా పెరుగుతున్న ఆహారోత్పత్తుల ధరలు ఈ ఆర్థిక వ్యవస్థలపై భారంగా మారాయి. ఉదాహరణకు అల్జీరియాలో ఆహార వస్తువుల ధరలు గత సంవత్సర కాలంలో 30 శాతం పెరిగాయి. ఈజిప్టు ఆహార దిగుమతులకు అదనంగా 30 బిలియన్‌ డాలర్లు వెచ్చించాల్సి వచ్చింది. ఇదేసమయంలో ప్రపంచీకరణ వల్ల ఆయా దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ద్వితీయశ్రేణి ఆర్థిక వ్యవస్థలుగా మారాయి. దానికితోడు పశ్చిమాసియా దేశాల్లో జనాభా పెరుగుదల 2.3 శాతంగా ఉంది. దాంతో ప్రైవేటీకరణ, జనాభా రేటు పెరుగుదల ఫలితంగా పెద్దఎత్తున ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. ప్రపంచ బ్యాంకు అంచనా మేరకే 2035 నాటికి పశ్చిమాసియా దేశాలు 51 మిలియన్ల అదనపు ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించాల్సి ఉంది.

గత నాలుగు దశాబ్దాల్లో హరితవిప్లవం ద్వారా వ్యవసాయ రంగంలో యాంత్రిక శక్తి వినియోగం పెరిగింది. దాంతో పెట్టుబడులు పెరిగాయి. చమురు వినియోగం పెరిగింది. నేడుచమురు ధరల్లో వచ్చే గాలివాటు మార్పులువల్ల పశ్చిమాసియా దేశాల్లో వ్యవసాయం పూర్తిగా నష్టదాయకంగా మారింది. దాంతో ఆహారోత్పత్తుల కొరత మరింత పెరింగింది. హరితవిప్లవం ఫలాలు తగ్గుముఖం పట్టనారంభించాయి. పర్యావరణంలో వచ్చే మార్పులతో తాగునీటి సమస్య ఈ దేశాల్లో కీలకమైన సమస్యగా అవతరించింది. ఉదాహరణకు పశ్చిమాసియాలో ఉండే మృతసముద్రంలో నీటిమట్టం బాగా పడిపోయింది. పర్యావరణంలో వచ్చిన మార్పుల వల్ల ఈ ప్రాంతంలో సగటు వర్షపాతం 20 శాతం తగ్గిపోయింది. ఈ పర్యవసానాలన్నీ వెరసి పశ్చిమాసియాదేశాల్లో జీవన సరిస్తితులు సామాజిక సంక్షోభం దిశగా మారుతున్నాయి. నేడు ఆయాదేశాల్లో ఉవ్వెత్తున ఎగసిపడుతున్న ఉద్యమాలు నిర్దిష్ట రూపం తీసుకుంటున్న సామాజిక సంక్షోభానికి వ్యక్తీకరణలే.

కొండూరి వీరయ్య

బెంగాల్‌ను అస్థిరత నుండి సుస్థిరతకు నడిపిన లెఫ్ట్‌ ఫ్రంట్‌

2011-02-04T11:17:00.000+05:30

Published in Marxistu Feb 2011
బెంగాల్‌లో దీర్ఘకాలంగా నిద్రాణంగా ఉన్న విఛ్చిన్నకర శక్తులకు నేడు తృణమూల్‌ కాంగ్రెస్‌ ఒక వేదికగా మారింది. దాంతో ఇప్పటి వరకూ బెంగాల్‌లో కనిపించని అస్థిత్వ వాదాలు, తిరోగమన వాదాలు నేడు మనకు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ శక్తులు బెంగాల్‌ గత మూడున్నర దశాబ్దాలుగా సాధించిన రాజకీయ సుస్థిరతనూ, ప్రజాతంత్ర చైతన్యాన్నీ, ఆర్థిక ఫలాలనూ ధ్వంసం చేయబూనుకుంటున్నాయి. వీటికి జాతీయస్థాయిలోని ప్రగతినిరోధక శక్తులు చేదోడువాదోడుగా నిలుస్తున్నాయి.

నేడు పశ్చిమబెంగాల్‌ రాజకీయ పరిణా మాలు కేవలం వామపక్ష శ్రేయోభిలాషుల దృష్టినే కాదు. మొత్తం ప్రపంచ దృష్టినాకర్షి స్తున్నాయి. వరుసగా ఏడు సార్లు అసెంబ్లీ ఎన్ని కల్లో విజయ దుందుభి మోగించిన వామపక్ష సంఘటన ఎనిమిదోసారి కమ్యూనిస్టు పతాకాన్ని ఎగరవేస్తుందా లేదా అని వామపక్ష అభిమానులు ఆత్రంగా ఎదురు చూస్తున్నారు. ఈ కాలంలో రాష్ట్రంలో చోటు చేసుకున్న పలు ఆర్థిక రాజకీయ పరిణామాలు నేపథ్యంలో వామపక్ష వ్యతిరేకులు విషప్రచారానికి ఒడిగడుతున్నారు. బెంగాల్‌లో వామపక్ష ప్రభుత్వం సాధించి విజయాలను చిన్నవి చేసి చూపే ప్రయత్నాలు ప్రారంభ మయ్యాయి. దానికి తోడు నేడు దేశంలోనూ, బెంగాల్‌లోనూ మూడొంతుల మంది ఓటర్లు 70 దశకం తర్వాత పుట్టిన వారు కావటంతో అంతకు పూర్వపు రాజీకయ సామాజిక పరిస్థి తులు ఏ పరిస్థితుల్లో బెంగాల్‌ ప్రజలు వామపక్ష సంఘటనకు పట్టం కట్టారు, దానికి ముందు రాష్ట్రం కాంగ్రెస్‌ పాలనలో ఏ విధంగా నష్టపో యింది అన్న విషయాలు గురించి తెలుసుకునే అవకాశం లేదు. ఈ నేపథ్యంలో 60-70 దశకాల నాటి దేశ రాజకీయ పరిస్థితిని స్థూలంగా, బెంగాల్‌ రాజకీయ చిత్రాన్ని వివ రంగా పాఠకులముందుంచే ప్రయత్నమే ఈ వ్యాసం.

నేపథ్యం

స్వాతంత్య్రానంతర తొలి రెండు దశాబ్దా లు నెహ్రూ ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో అమలు జరిగిన అభివృద్ధి వ్యూహానికి గల పరిమితులు అనతికాలంలోనే వెల్లడయ్యాయి. రాజ్యాంగం అందరికీ అందించిన హక్కులు, అవకాశాలను ప్రజలు సంపూర్ణంగా అనుభవించే పరిస్థితి లేకపోయింది. ప్రజా సమీకరణే ప్రధాన వ్యూహంగా స్వాతంత్య్రోద్యమంలో పని చేసిన కాంగ్రెస్‌, అధికారానికి వచ్చిన తర్వాత హక్కుల సాధనకు ప్రజాసమీకరణకు బదులు అధికార యంత్రాంగంపై ఆధారపడే స్థితికి మారింది. దాంతో దానిపై భ్రమలు తొలగిపోడానికి ప్రజ లకు అట్టే కాలం పట్టలేదు. తొలి దశాబ్దంన్నర కాలంలో ప్రభుత్వం అమలు జరిగిన పలు విధానాలు, అభివృద్ధి వ్యూహాల పర్యవసానంగా పాలక సంకీర్ణంలోని వర్గ పొందికలో పెద్ద ఎత్తున మార్పులు వచ్చాయి.

నెహ్రూ రూపొందించినఅభివృద్ధి వ్యూహం ప్రధానంగా ప్రభుత్వ పెట్టుబడి, దాన్ని వినియో గించేందుకు తెరమీదకు వచ్చిన ప్రణాళిక వ్యవస్థలపై ఆధారపడి ఉంది. స్వాతంత్య్రా నంతరం తక్షణమే రూపొందించిన ఈ అభివృద్ధి నమూనాలో, అభివృద్ధి ఫలాల్లో అందరికీ భాగ స్వామ్యం ఉండాలన్న లక్ష్యం ఎంతో కొంత ఉండేది. తొలుత నెహ్రూ తన అభివృద్ధి నమూనా చుట్టూ కాంగ్రెస్‌లోని భిన్న వర్గాలను సమీకరించ గలిగారు. ఈ అభివృద్ధి వ్యూహం మేరకు వేగ వంతమైన పారిశ్రామిక విధానానికి సమాంత రంగా గ్రామీణ ప్రాంతంలో వ్యవసాయ సంస్కరణలూ అమలు జరగాల్సి ఉంది. కానీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించిన ధనిక రైతాంగం, దానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న రాష్ట్ర స్థాయి కాంగ్రెస్‌ నేతృత్వం ఈ వ్యవసాయ సంస్కరణలకు మోకాలడ్డింది. దాంతో 60 దశకం తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా వ్యవసాయ సంస్కరణలకూ, దానికి పర్యాయపదంగా నిలిచిన భూసంస్కరణల చట్టాలకూ కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం తూట్లు పొడిచింది. ఈ సమయం లోనే నెహ్రూ అస్తమించారు. కాంగ్రెస్‌ నాయ కత్వం క్రమంగా తిరోగామి వాదుల చేతుల్లోకి మారింది. దాంతో పాటే అప్పటి వరకూ అమల్లో ఉన్న కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాల్లోనూ, కాంగ్రెస్‌లోనే జాతీయ నాయకత్వం, రాష్ట్ర నాయకత్వం మధ్య ఉండే సంబంధాల్లోనూ సమతౌల్యత దెబ్బతిన్నది. నెహ్రూ హయాంలో ప్రధాన దృష్టి జాతీయ రాజకీయాలపై ఉండటంతో రాష్ట్ర స్థాయి నాయకత్వానికి రాష్ట్ర స్థాయి అవసరాల నేపథ్యంలో రాజకీయ విధి విధానాలు రూపొందించటంలో అవసరమై నంత స్వేఛ్చ, స్వతంత్రత ఉండేవి. నెహ్రూ తర్వాత పార్టీ పగ్గాలు, ప్రభుత్వ పగ్గాలు చేపట్టిన ఇందిరా గాంధీ హయాంలో ఈ స్వేచ్చ కరువైంది. జాతీయ స్థాయిలోనూ, రాష్ట్ర స్థాయి లోనూ కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం అస్థిత్వాన్ని కోల్పోయి ఇందిరా గాంధీ భజన బృందంగా మారింది. జాతీయ రాజకీయాల్లో విధాన పరమైన చర్చల స్థానంలో వ్యక్తి కేంద్రంగా చర్చలు మొదలయ్యాయి. కాంగ్రెస్‌లో అంతర్గత సుస్థిరతే దేశానికి సుస్థిరత అన్న నినాదం ముందు కొచ్చింది. ఈ మార్పు ఒక్క పార్టీ నిర్మాణానికే పరిమితం కాలేదు. దేశం అనుసరించాల్సిన ఆర్థికాభివృద్ధి విధానం పెద్దఎత్తున ఒడిదుడు కులకు లోనైంది. అధికారంపై పట్టు కాపాడు కునేందుకు సామాజిక న్యాయం ప్రాతిపదికన అప్పటి వరకూ అనుసరిస్తూ వచ్చిన విధానాల స్థానంలో ఎకామడేటివ్‌ విధానాలు తెరమీదకు వచ్చాయి. పారిశ్రామికాభివృద్ధిలో రెండో పంచవర్ష ప్రణాళిక చూపించిన మార్గంనుండి ప్రభుత్వం వైదొలగింది. వ్యవసాయ సంస్కర ణల్లో భూసంస్కరణలకు పెద్ద పీట వేయటం ద్వారా గ్రామీణ నిరుద్యోగం, ద్రవ్యోల్బణం తగ్గించటం, పారిశ్రామికాభివృద్ధికి అవసరమైన రిజర్వు వనరులు సృష్టించటానికి బదులు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం ద్వారా వ్యవసాయ ' ఉత్పాదకత' పెంచటం ప్రభుత్వ లక్ష్యంగా మారింది. సమగ్రాభివృధ్ధి లక్ష్యంగా కాక నిర్దిష్ట ఓటుబ్యాంకులను సంఘటితం చేసుకోవటం ఆర్థిక విధానాల లక్ష్యంగా మారింది. ఈ ఓటుబ్యాంకు ఆధారంగా అధికా రానికి వచ్చిన కాంగ్రెస్‌ ఇందిరాగాంధీ నేతృ త్వంలో ప్రజాస్వామ్యం ఖూనీకి పాల్పడింది. ఈ పరిస్థితుల్లో రాజ్యాంగం కనీస హామీ ఇచ్చిన ప్రజాస్వామ్యభారతాన్ని పరిరక్షించుకునేందుకు ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయ ఉద్యమం అవసర మైంది.

స్వాతంత్య్రానంతరం

బెంగాల్‌ రాజకీయ చిత్రం

దేశవ్యాప్తంగా వ్యవసాయ రంగంలో వచ్చిన మార్పుల లాగానే బెంగాల్‌లో కూడా వ్యవసాయరంగంలో వర్గాల ఏర్పాటు, సంఘ టితం కావటం భూసంస్కరణలతో పూర్తి అయ్యి ంది. మిగిలిన రాష్ట్రాల మాదిరిగా ఆధిపత్య కులం గానీ, ఆధిపత్య కులాల చేతుల్లో భూ కేంద్రీకరణ గానీ బెంగాల్‌లో లేవు. దాంతో రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా వైవిధ్యభరితమైన భూ సంబం ధాలు, వర్గ సంకీర్ణాలు తెరమీదకు వచ్చాయి. ఆధిపత్య కులం కేంద్రంగా సామాజిక సమీకర ణాలు లేకపోవటంతో రాజకీయ పార్టీలు వర్గం ప్రాతిపదికన ప్రజలను సమీకరించటానికి మార్గం సుగమమం అయ్యింది. స్వాతంత్య్రపోరాట కాలంలో కూడా విప్లవ భావాలకు బలమైన పునాదులు కలిగిన బెంగాల్‌ స్వాతంత్య్రా నంత రం ఆ ప్రత్యేకతను నిలుపుకొంది. బలమైన వామపక్ష ఉద్యమానికి కేంద్రంగా మారింది. స్వాతంత్య్రానంతరం దేశ విభజన నేపథ్యంలో రాష్ట్రాభివృద్ధికి అవసరమైన మౌలిక వనరులు, విశాలమైన భూభాగం నాటి తూర్పు పాకిస్తాన్‌ వశం కావటం, దేశ విభజన నేపథ్యంలో బెంగాల్‌కు నిర్వాసితుల ముప్పు ఎదురవటానికి కారణం కాంగ్రెస్‌ అనుసరించిన విధానాలే అన్న అభిప్రాయంతో బెంగాల్‌లోని విద్యాధికులు కాంగ్రెస్‌కు దూరమయ్యారు. జమీందారీ రద్దు వంటి చర్యలతో రైతాంగం లబ్ది పొందినా పైన పేర్కొన్న చారిత్రక కారణాల వల్ల బెంగాల్‌లో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ వేళ్లూనుకునేందుకు పరిమిత అవకాశాలే వచ్చాయి. మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో లాగా స్వాతంత్య్రానికి ముందు బెంగాల్‌లో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ఏ స్థాయిలోనూ ప్రభుత్వంలో చలామణి కాలేదు. ఇన్ని పరిమితులు ఉన్నప్పటికీ స్వాతం త్య్రానంతరం తొలి దశాబ్దంన్నర కాలంలో దేశ వ్యాప్తంగా ఉన్న సానుకూల పవనాల నేపథ్యం లో బెంగాల్‌లో సైతం కాంగ్రెస్‌ పార్టీ అధికా రానికి రాగలిగింది.

1960ల నాటి నుండీ రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్‌ పతనం ప్రారంభమైంది. ఇందిరా గాంధీ నేతృత్వంలో ఈ పతనం సంపూర్ణమైంది. అధికారాన్నీ, పార్టీపై పెత్తనాన్నీ కాపాడు కోవటానికి ఇందిరా గాంధీ ప్రజాస్వామిక పద్ధతులను గాక నిరంకుశ, ప్రజాస్వామ్య విరుద్ధ పద్ధతులు అవలంబించటంతో అప్పుడే ఆవిర్భ విస్తున్న మేధావి వర్గం కాంగ్రెస్‌కు దూరమైంది. నిర్మాణ పరంగా చూసుకుంటే బిసి రారు, అతుల్యఘోష్‌ వంటి వారు బెంగాల్‌ పిసిసికి నాయకత్వం వహించినపుడు వారి స్వతంత్ర పని విధానానికి నెహ్రూ ఇచ్చినంత అవకాశం ఇందిరా గాంధీ ఇవ్వలేదు. దానికి తోడు బలమైన స్థానిక నాయకత్వానికి వ్యతిరేకంగా మరో గ్రూపును తయారు చేయటం, దాన్ని ప్రోత్సహించటం ద్వారా రాష్ట్ర స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం ముఠాకుమ్ములాటల్లో మునిగి తేలేలా చేయటం, అదను చూసుకుని నమ్మిన బంట్లను పార్టీ అధ్యక్షులు చేయటం అన్న ఇందిరా గాంధీ విధానం రాష్ట్ర కాంగ్రెస్‌లో మరింత కుమ్ములాటలకు దారి తీసింది. వెరసి రాష్ట్ర స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌ వైఫల్యంతో 1967 నాటికి రాజకీయ శూన్యం ఏర్పడింది. జాతీయ కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో వచ్చిన చీలికతో అప్పుడే తెరమీదకు వచ్చిన భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు) పూర్తిస్థాయిలో ఈ శూన్యాన్ని పూరించేందుకు సిద్ధమయ్యే పరిస్థితి లేకపో యింది. రాష్ట్ర రాజకీయ రంగంలో సిపిఐ(ఎం) తిరుగులేని శక్తిగా అవతరించటానికి, కాంగ్రెస్‌ వైఫల్యంతో ఏర్పడిన శూన్యాన్ని పూరించి రాజకీయ అస్థిరత స్థానంలో సుస్థిరత సాధించ టానికి రాష్ట్రానికి దాదాపు దశాబ్దకాలంపైగా సమయం పట్టింది. ఈ దశాబ్దకాలంలో జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌ ప్రజాదరణ కోల్పోవటం, కాంగ్రెస్‌లో చీలికలు రాష్ట్ర రాజకీయాలను ప్రభావితం చేశాయి.

దశాబ్దకాలపు అస్థిరత

1960 దశకం నాటికి కాంగ్రెస్‌ దేశవ్యా ప్తంగా ప్రతికూల పవనాలు ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. నెహ్రూ ప్రారంభించిన అభివృద్ధి విధానాల నుండి వైదొలగటం, ఆర్థిక సంక్షోభం, ఆహార సంక్షోభం, కాంగ్రెస్‌ సంస్థాగత కారణాలు, చైనా-భారత్‌ యుద్ధం ఈ ప్రతికూల పవనాల వేగాన్ని పెంచాయి. వివిధ రాష్ట్రాల్లో ప్రజలు ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయ శక్తుల వైపు నడవటం ప్రారంభమైంది. తమిళనాడులో డిఎంకె, కేరళలో సిపిఐ(ఎం) ఈ దిశగా దేశానికి దారి చూపాయి. పశ్చిమబెంగాల్‌లో కాంగ్రెస్‌ పతనం మిగిలిన చోట్ల కంటే మరింత వేగంగా జరిగింది. బెంగాల్‌ కాంగ్రెస్‌లో తొలితరం నేతలు అంతరించిన తర్వాత వారి స్థానాన్ని పూరించే స్థాయికి ఏ నేతా ఎదగలేదు. బిసి రారు, అతుల్య ఘోష్‌ వంటి నేతలు పార్టీకి రాష్ట్ర వ్యాప్తి యంత్రాంగాన్ని రూపొందించటంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. 1962లో బిసి రారు మరణం తర్వాత బెంగాల్‌ కాంగ్రెస్‌లో ముఠా కుమ్ములాటలు పెచ్చరిల్లాయి. జాతీయ స్థాయిలో 1967లో కాంగ్రెస్‌ ఓటమి చవిచూస్తే బెంగాల్‌ లో అంతకు ఐదేళ్ల పూర్వమే కాంగ్రెస్‌ చీలిపోయి బలహీనపడింది. ఓటమి పాలయ్యింది. తద్వా రా రాజకీయ అస్థిరతకు లోనైంది బెంగాల్‌.

1968-1971 మధ్య కాలంలో రాష్ట్రంలో ఏర్పడిన రెండు సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలూ ప్రధానంగా వర్గ సంకీర్ణాలు. ఒకవైపున బూర్జువా, భూస్వామ్య వర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే పార్టీలూ మరోవైపున ఈ శక్తులను వ్యతిరేకించే వామపక్ష పార్టీలు సంకీర్ణ ప్రభుత్వంలో కీలక భాగస్వాములు కావటంతో వాటి మధ్య సమన్వ యం కొరవడటం, వర్గ సామరస్యం లోపించటం సహజమైంది. అయితే ఈ సమన్వయ లోపానికి వర్గ దృక్ఫధంతో కూడిన విధానాలు అనుసరిం చాలని వామపక్షాలు నిర్ణయించటం కారణం. ఈ విధానాలతో వామపక్షాలు ప్రజలకు మరింత దగ్గరయ్యాయి. 71 ఎన్నికలకు ముందు వామపక్షాలు మూడింట ఒకవంతు ఓట్లు సాధిం చేవని పైన చెప్పుకొన్నాము. అప్పట్లో వామ పక్షాల ప్రజాకర్షణ శక్తికి ఏర్పడ్డ పరిమితులను ఈ రెండు సంకీర్ణ ప్రభుత్వ ప్రయోగాల ద్వారా వదిలించుకో గలిగాయి. రాష్ట్రంలో వర్గ సమీక రణాలు మారి, శ్రమజీవులందరూ ఒక పక్షం గానూ, దోపిడీ దారులందరూ మరో పక్షంగానూ చీలిపోయిన వాతావరణం నెలకొంది. సంకీర్ణం లోని భాగస్వాములు తమ బలాన్ని పెంచుకు నేందుకు ఒకరిని మించి ఒకరు ఎత్తులు వేసుకు న్నారు. ప్రజా ప్రయోజనం, శ్రామికవర్గ ప్రయో జనం, ప్రజాస్వామిక విలువల పరిరక్షణ, రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన కనీసహక్కులు ప్రజ లకు అందుబాటులోకి తేవటమే లక్ష్యంగా ఎంచుకున్న భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు) అందుకనుగుణంగా ప్రజాసమీకరణ, తద్వారా వర్గ శక్తుల పొందికలో మార్పు సాధనే లక్ష్యంగా ఈ కాలంలో పోరాటాలు చేేసింది. ఈ కాలంలో జరిగిన పారిశ్రామిక ఆందోళనల్లోనే జ్యోతిబసు లయన్‌ ఆఫ్‌ ది సమ్మర్‌ (మండువేస విలో గర్జించే సింహంగా) పేరుపొందాడు. ఎక్కడ ఏ చిన్న సమస్య తలెత్తినా పార్టీ అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యే స్థితికి పార్టీ సభ్యులు, శ్రేయోభి లాషుల పునాది విస్తరించింది. ఈ కాలంలోనే సిపిఐ(ఎం) భారతదేశంలో విప్లవానికి కార్మిక, కర్షక మైత్రి పునాది అన్న పార్టీ కార్యక్రమ సారాంశాన్ని ఆచరణలో పెట్టింది.

ఈ పరిస్థితుల్లో రాష్ట్రంలో బలమైన శక్తిగా ఉన్న సిపిఐ(ఎం) ప్రధాన ప్రతిపక్షంగా ఎది గింది. ప్రజలముందు రాజకీయ ఆర్థిక ప్రత్యా మ్యాయాన్ని ఉంచింది. 77కు ముందు జరిగిన అన్ని ఎన్నికల్లోనూ వామపక్ష పార్టీలు మూడింట ఒకవంతు ఓట్లు సంపాదించుకుని కీలకమైన శక్తిగా ఉన్నాయి. ప్రజాందోళనల ద్వారా వామ పక్షాలు, ప్రత్యేకించి సిపిఐ(ఎం) ప్రజలకు మరింత దగ్గరైంది. ఈ కాలంలో రాష్ట్రంలో అస్థిరతతో పాటు అణచివేత కూడా కాంగ్రెస్‌ చేతిలో కీలక సాధనంగా మారింది. స్వేఛ్చా పిపాసులైన బెంగాల్‌ ప్రజలు ఈ అణచివేతను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. తొలిసారి రాష్ట్రంలో 1967లో సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. ఈ సంకీర్ణ ప్రభుత్వంలో భాగస్వామిగా ఉన్న భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు) వివిధ వర్గాల ప్రజలకు చేరువయ్యేందుకు వీలుగా హౌం శాఖతో పాటు వ్యవసాయ శాఖ, కార్మికశాఖ వంటి మంత్రిత్వ శాఖలు చేపట్టింది. ఈ కాలంలోనే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తొలిసారి శాంతి భద్రతల సమస్యను రెండు రకాలుగా విభజి చింది. ఒకటి వర్గపోరాటాలు, రెండోది వ్యక్తిగత విషయాలు, చట్టాల ఉల్లంఘన, దోపిడీలు, అరాచకత్వానికి సంబంధించిన శాంతిభద్రతల సమస్య. జ్యోతిబసు నేతృత్వంలోని హౌంశాఖ శాంతిభద్రతల సమస్యలపై తీవ్రంగా స్పందిం చేది. కాని వర్గపోరాటాల విషయంలో జోక్యం చేక్యానికి పరిమితులు విధించింది. తద్వారా రాజ్యాంగ యంత్రం వర్గ పోరాటాల విషయంలో తాటస్థ్యం ప్రదర్శించేలా చేయగలిగింది సిపిఐ(ఎం) నేతృత్వంలోని ప్రజాతంత్ర ఉద్య మం. బహుశా ప్రపంచంలోనే ఇది వామపక్షా లకు కొత్త అనుభవం. జాతీయ స్థాయిలో రాజ్యాంగ యంత్రం వర్గ ఉద్యమాల పట్ల అణచివేత వైఖరి అనుసరిస్తూ ఉండగా ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో మాత్రం రాజ్యాంగ యంత్రం వర్గ పోరాటాల పట్ల తటస్థ ధోరణి అనుసరించేలా చేయగలగటం ఆ ప్రాంత వామపక్ష ఉద్యమం సాధించిన ప్రత్యేక విజయంగా చెప్పుకోవాలి.

బెంగాల్‌లో వర్గ పోరాటాలను రాజ్యాంగ యంత్రం జోక్యం పరిధి నుండి మినహాయిం చంటం ద్వారా పాలనా వ్యవస్థలో ఏర్పడిన శూన్యాన్ని భర్తీ చేయటానికి ప్రజా ఉద్యమాలను సిపిఐ(ఎం) సాధనంగా మల్చుకొంది. ఈ విధమైన ఎత్తుగడ ప్రజలకు తక్షణ ప్రయోజ నాలూ, ఉద్యమానికి ఫలితాలూ చూపించటంతో మరింత మంది ప్రజానీకం ఉద్యమంలోకి ప్రవేశించేలా ప్రోత్సహిచింది. అదేసమయంలో ప్రజా ఉద్యమం స్థానికంగా పాలనా యంత్రాం గం పాత్ర కూడా పోషిస్తూ ముందుకు సాగింది. వర్ధమాన దేశంలో నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో రాజ్యాంగ యంత్రాన్ని బలహీనం చేసి ప్రజా ఉద్యమం ఆ స్థానం ఆక్రమించుకోవటం అన్నది బెంగాల్‌ ప్రయోగంలోనే సాధ్యమైంది. దానికి ముందు తెలంగాణా సాయుధ పోరాట కాలంలో పరిమిత ప్రాంతంలో ఈ ప్రయోగాన్ని అమలు చేసింది కమ్యూనిస్టు పార్టీ.

ఈలోగా 1971లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన యుద్ధం, బంగ్లాదేశ్‌ ఆవిర్భావంతో జాతీయస్థా యిలో వెల్లువెత్తిన ప్రజాదరణతో కాంగ్రెస్‌ ఇందిరా గాంధీ నేతృత్వంలో తిరిగి అధికారానికి వచ్చింది. బ్యాంకుల జాతీయీకరణ, రాజభర ణాల రద్దు వంటి చ్యలతో పాటు 71లో పాకిస్తాన్‌ తో జరిగిన యుద్ధం, దాని నేపథ్యం, సిద్ధించిన విజయం కూడా జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో నెలకొన్న అస్థిరతను ఒక కొలిక్కి తెచ్చింది. ఇందిరా గాంధీ కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి తిరుగులేని నేతగా మారారు. నెహ్రూ మరణం తర్వాత జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌కు ఆ విధమైన ఆదరణ లభ్యం కావటం ఇదే మొదటి సారి కావటంతో ఇందిరా గాంధీ కోటరీకి కన్ను మిన్నూ గానని పరిస్థితి ఏర్పడింది. 71లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో ప్రత్యేకించి బెంగాల్‌లో ప్రజాస్వామిక విలువలకు పాతర వేశారు. చివరకు ఎన్నికల్లో పాలకపార్టీ అనుసరించిన అప్రజాస్వామిక చర్యలకు నిరసనగా జ్యోతిబసు సైతం ఎంఎల్యే పదవికి రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది. దీర్ఘకాలంగా బెంగాల్‌లో వామపక్షాల ఎదుగుదలను అడ్డుకో వాలని కాంగ్రెస్‌ చేసిన అన్ని ప్రయత్నాలు విఫలం కావటం, జాతీయ స్థాయిలో పెరిగిన ప్రజాదరణ దన్నుతో వచ్చిన అధికారాన్ని సక్రమంగా ప్రజోపయోగ చర్యలకు వినియో గించటానికి బదులు బంధుపీతికి, అధికార దుర్వినియోగానికి, రాజకీయ నిరంకుశత్వానికి, ప్రతిపక్షాల ఏరివేతకు కాంగ్రెస్‌ ఉపయోగించు కొంది. ఈ దుర్బుద్ధి మరింత విస్తరించి చివరకు దేశాన్ని అత్యవసర పరిస్థితి వైపు నెట్టింది. ఈ కాలంలో సుస్థిరమైన సంకీర్ణం ఏర్పడేందుకు అవకాశం లేకపోయింది. పాలనా యంత్రాంగం రాష్ట్రాభివృద్ధికి సంబంధించిన సామాజిక ఆర్థిక అంశాలపై దృష్టి కేంద్రీకరించే సామర్ధ్యాన్ని కోల్పోయింది.

వర్గపోరాటాలు

రాజకీయ అస్థిరతతో, పాలనా యంత్రాం గం వైఫల్యంతో కకావికలైన బెంగాల్‌లో వర్గపోరాటాలు పుంజుకున్నాయి. సంకీర్ణ ప్రభు త్వాల నేతృత్వంలో అమలు జరిగిన భూ సంస్కరణల ఫలాలు పరిరక్షించుకునే క్రమంలో రాష్ట్రంలో ప్రతి గ్రామం వర్గపోరాట వేదికగా మారింది. రాష్ట్రంలో సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలను రద్దు చేసిన ప్రతిసారీ కేంద్రం రాష్ట్రపతి పాలన విధించింది. రాష్ట్ర పాలనా పగ్గాలు చేపట్టింది. రాష్ట్రంలో జరుగుతున్న పోరాటం అప్పటి వరకు సాధించిన విజయాలను సంఘటితంచేసుకోవ టానికే అన్న విషయాన్ని అర్థం చేసుకోలేని పార్టీలోని కొన్ని శక్తులు నక్సల్‌బరీ ప్రాంతంలో పార్టీని ధిక్కరించి సాయుధ చర్యలకు పాల్పడటం తో నక్సలైట్‌ ఉద్యమం ఆవిర్భవించింది. రాష్ట్రం లో అస్థిరతను మరింత పెంచి పోషించటంలో నక్సలైట్‌ ఉద్యమం తనవంతు పాత్ర పోషిం చింది. పైగా ఈ ఉద్యమం ప్రారంభం అయిన కొద్దికాలానికే సిపిఐ(ఎం)ను తన ప్రధాన శతృవుగా ఎంచుకొంది. నేడు ఒరిస్సా, బీహార్‌, జార్ఖండ్‌ సరిహద్దు ప్రాంతాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని మావోయిస్టులు బెంగాల్‌లో కార్యక్రమా లు నెరపినట్లే నాడు నక్సలైట్లు భౌగోళిక వెసులు బాటును ఆసరాగా తీసుకున్నారు. దేశవ్యాపి తంగా అత్యవసర పరిస్థితి కింద ప్రజల హక్కు లు నలిగిపోతుంటే నక్సలైట్లు బెంగాల్‌లో కాంగ్రెస్‌తో కలిసి వామపక్షాలు ప్రత్యేకించి సిపిఐ(ఎం) కార్యకర్తలను ఊచకోత కోయటం ప్రారంభించింది. ఈ పరిణామమే ఆధునిక బెంగాల్‌లో అర్థఫాసిస్టు పాలనగా రికార్డుల కక్కింది. ఈ కాలంలో కేంద్రంలోని కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం బెంగాల్‌ను దారిలోకి తెచ్చుకునేం దుకు అనేక చర్యలు చేపట్టింది. అందులో రెండు ముఖ్యమైన పరిపాలనాపరమైన మార్పులు న్నాయి. ఒకటి ప్రభుత్వం అనుసరించే అణచి వేత విధానం రాజ్యాంగపరిమితులకు బయట ఉంటుందని ప్రకటించటం. ఇందులో భాగంగా పోలీసులు ఏ పరిస్థితుల్లో కాల్పులకు పాల్పడినా దానిపై న్యాయవిచారణ ఉండదని ప్రకటించ టంతో ఉద్యమాలపై పోలీసులు విరుచుకుపడ టానికి తెర తీసినట్లైంది. రెండోంది గూఢచారి విభాగానికి నక్సలైట్‌ సమస్య పరిష్కార బాధ్యతలు అప్పగించటం. కేంద్రం నక్సలైట్‌ అన్న పదానికి ఇచ్చిన నిర్వచనం చాలా విస్తృత మైనది. రాష్ట్రంలో ప్రధాన రాజకీయ స్రవంతిలో పని చేస్తున్న వామపక్షాలు, సిపిఎం కార్యకర్తలకు కూడా వర్తించే విధంగా మార్చి వీరందరినీ ఏరివేసే బాధ్యత గూఢచర్య విభాగానికి అప్ప గించారు. ఈ విధంగా పోలీసులకు అదుపు లేని అణచివేత అధికారాలు ఇవ్వటం, నేరస్తులు, రాజకీయ నేరస్తుల మధ్య గీతను చెరిపేయటం ద్వారా అర్థఫాసిస్టు పాలనకు తెరతీసింది ఇందిరా గాంధీ నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్‌ ప్రభు త్వం. ఈ కర్తవ్యాన్ని తన భుజస్కంధాలపై వేసు కున్న వ్యక్తి సిద్ధార్థ శంకర్‌ రే.

ఈ కాలంలో జరిగిన మారణహౌమం గురించి తెల్సుకునేందుకు మచ్చుకు రెండు ఉదాహరణలు ప్రస్తావించుకుంటే సరిపోతుంది. 1972లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ పెద్దఎత్తున రిగ్గింగు, అక్రమాలకు పాల్పడి విజ యం సాధించిందని అప్పట్లో టైమ్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా కలకత్తా విలేకరిగా ఉన్న సజల్‌ బసు విపులంగా రాశారు. ఎన్నికలకు ముందు, తర్వాత కిరాయి గూండాలతో మారణహౌమం సృష్టించి ప్రతిపక్ష పార్టీలకు చెందిన కార్యకర్తలు, నాయకులను హతమార్చిన తీరునుకూడా టైమ్స్‌ఆఫ్‌ ఇండియా సవివరంగా చిత్రీకరిం చింది. సజల్‌ బసు మాటల్లో అరవయ్యో దశకం చివర్లో రాష్ట్రం చవిచూసిన హింస కంటే ఈ కాలంలో చవిచూసిన హింస మోతాదులోనూ, భీభత్సంలోనూ అధికంగా ఉందని అభిప్రాయ పడింది. శంకర్‌ ఘోష్‌ అనే రచయిత చేపట్టిన అధ్యయనంలో ఈ కాలంలో ఒక్క భీర్‌భూం జిల్లాలోనే కనీసం రోజుకు మూడునాలుగు రాజకీయ హత్యలుజరిగాయని నిర్ధారించారు. 1971 జూన్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన విధించిన కొద్ది నెలల్లోనే కాశీపూర్‌-బారానగర్‌ ప్రాంతం లో నక్సలైట్లన్న నెపంతో 150మంది యువకులను పోలీసులు ఊచకోత కోశారు. ఘోష్‌ అప్పట్లో హిందూస్థాన్‌ స్టాండర్డ్‌ పత్రిక ప్రతినిధిగా ఈ విషయాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చారు. పట్టపగలే ఈ ప్రాంతంలో శవాలు, చేతులు, కాళ్లు తెగిన మొండాలు చెల్లా చెదరుగా పడి ఉన్నాయని రాశారు. ఈ శవాలను, మొండేలను పోగుచేసి పట్టపగలే అందరూ చూస్తుండగా రిక్షాల్లో తీసుకెళ్లి హుగ్లీ నదిలో విసిరేశారని తెలిపాడు. ఘోష్‌ మాటల్లోనే, ''ఈ కాలంలో రాష్ట్రంలో భయో త్పాతం తారాస్థాయికి చేరింది. రాత్రుళ్లు యువకులైన వారెవ్వరూ ఇళ్లల్లో ఉండే పరిస్థితి లేకపోయింది. పోలీసు లాకప్‌కు వెళ్లని నడివయస్కులు లేరంటే ఆశ్చర్యం లేదు.'' ఇదీ, ఇందిరాగాంధీ కనుసన్నల్లో బెంగాల్‌లో ప్రజాస్వా మ్యాన్ని ఖూనీ చేసిన తీరు. ఈ రకమైన హత్యా కాండతో పాటు 60 దశకం చివర్లో సిపిఐ (ఎం) ఆధర్యంలో జరిగిన భూసంస్కరణలను కాంగ్రెస్‌ నేతృత్వంలోని రాష్ట్రపతిపాలన తిరగ దోడటం ప్రారంభించింది. దాంతో పాటు బెంగాల్‌లో నెలకొన్న రాజకీయ అస్థిరత నేప థ్యంలో పెద్దఎత్తున పెట్టుబడులు వలస పోయా యి. పారిశ్రామిక రంగం కుదేలైంది. ఈ కాలంలో మొత్తంగా ప్రభుత్వ పరిపాలనా యంత్రాంగమే పక్షవాతం సోకిన మాదిరిగా మారిపోయింది.

బెంగాల్‌లో సుస్థిరత సాధించిన వామపక్ష ప్రభుత్వం

ఈ నిర్భంధాన్ని వ్యతిరేకించి ప్రజాతంత్ర ఉద్యమానికి ఊపిరిలూదింది సిపిఐ(ఎం). కాంగ్రెస్‌ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న ప్రజాస్వామిక వ్యవస్థ ఖూనీకి వ్యతిరేకంగా రాష్ట్రంలోనే కాక దేశవ్యాప్తంగా ప్రజాతంత్ర శక్తులను సమీకరించి ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణా ఉద్యమాన్ని నిర్మించింది భారత కమ్యూనిస్టుపార్టీ మార్క్సిస్టు. ఈ ఉద్యమాన్ని బెంగాల్‌ ప్రజలు ఆదరించారు. సమర్థించారు. మద్దతిచ్చారు. ఉద్యమంలో ప్రత్యక్ష భాగస్వాములయ్యారు. ప్రత్యేకించి 1971-77 మధ్యకాలంలో భూమిహక్కు కోల్పోయిన పేద, మధ్యతరగతి రైతులందరూ ప్రజాస్వామిక పరిరక్షణపోరాటానికి బాసటగా నిలిచారు. దీనికి తోడు 1971 పూర్వం ఐక్య సంఘటన ప్రభుత్వాల్లో వచ్చిన అనుభవాల ఆధారంగా సిపిఎం తన నిర్మాణాన్ని పటిష్టం చేసుకొంది. ఏ వర్గాల్లో పార్టీ విస్తరణ బల హీనంగా ఉందో ఆయా వర్గాలను పార్టీ పరిధి లోకి తెచ్చుకోవటానికి ప్రత్యేక కృషి జరి గింది. ఈ కాలంలో ప్రత్యేకించి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పార్టీ నిర్మాణాన్ని పటిష్టపర్చు కునేందుకు పెద్దఎత్తున ప్రయత్నాలు జరిగాయి. తద్వారా యునైటెడ్‌ ఫ్రంట్‌ ప్రభుత్వంలో పాల్గొనటం ద్వారా తాను చేపట్టిన ప్రజానుకూల విధానాల ద్వారా ప్రభావితులైన వర్గాలను నిర్మాణంలో సంఘటితం చేసుకోవటానికి పార్టీ ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. దీంతో పాటు దేశ వ్యాప్తంగా కాంగ్రెస్‌ అప్రదిష్ట పాలుగావటం, దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ ఉద్యమంలో సిపిఐ(ఎం) నిర్వహించిన పాత్ర పార్టీ విశిష్టత పెరగటానికి దోహదం చేసింది. వెరసి 1977 ఎన్నికల్లో 35.8 శాతం ఓట్లతో సిపిఐ(ఎం) రాష్ట్ర రాజకీ యాల్లో ఏకైక బలమైన శక్తిగా అవతరించింది. మిగిలిన వామపక్షా లకువచ్చిన ఓట్లు శాతాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకొంటే పోలైన ఓట్లలో 50 శాతం పైగా ఓట్లు సాధించేశక్తి సంపాదించింది వామపక్ష సంఘటన. స్వతంత్ర భారతదేశంలో మెజారిటీ ఓట్లతో ప్రభుత్వం ఏర్పడటం ఇదే ప్రథమం. నెహ్రూ నేతృత్వంలో ఏర్పడిన ప్రభు త్వాలకు కూడా సీట్లు ఎక్కువ వస్తేవచ్చాయి గానీ ఓట్లు 40 శాతానికి మించి దక్కలేదు. ఈ రకంగా బెంగాల్‌ వామపక్ష సంఘటన ప్రభు త్వం పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యంలో విలక్షణ మైన రికార్డు సృష్టించింది. తద్వారా రాష్ట్రంలో మూడు దశాబ్దాల పాటు కనిపించని రాజకీయ సుస్థి రతకు వామపక్ష సంఘటన పాలన తెరతీ సింది. ప్రజాస్వామిక రాజ్యాంగం పరిధిలో ప్రత్యా మ్నాయ ప్రభుత్వాలు మనుడగ సాగించ వచ్చని ఈ ప్రయోగం రుజువు చేసింది.

77 ఎన్నికల తర్వాత పరిపాలనా వ్యవస్థ ను పట్టాల మీదకు తేవటం, రాజకీయహింసను కట్టడి చేయటం వామపక్ష ప్రభుత్వ తక్షణ ప్రాధా న్య తలుగా మారాయి. రాజకీయ సుస్థిరత, బూర్జువా ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిధిలో ఆర్థికాభివృద్ధి, భూసంస్క రణల అమలు వామపక్ష సంఘటన ప్రభుత్వ పాలనా కర్తవ్యాలుగా మారాయి. మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వాలు చేసే వాగ్దానాల అమలు స్థాయి కంటే బెంగాల్‌లో వామపక్ష సంఘటన ప్రభుత్వం చేసిన వాగ్దానాల అమలు స్థాయి ఎక్కువగా ఉండటాన్ని అప్పట్లో రాజకీయ పరిశీలకులందరూ గుర్తించారు. శక్తివంతమైన పార్టీ యంత్రాంగం ఉండటంతో ప్రభుత్వ విధా నాల ఫలాల విషయంలో న్యాయబద్ధమైన లబ్ది దారుల ఎంపిక సాధ్యం అయ్యింది.

దీర్ఘకాలం అధికారంలో ఉండటంతో ఆర్థికంగా వెనకబడిన వర్గాల్లో ప్రభుత్వం పట్ల, పార్టీ పట్ల ఆశాభావం సహజంగానే ఎక్కువగా ఉంది. వీరి ఆకాంక్షలను చేరుకునేలా వ్యవహ రించే బాధ్యత ప్రభుత్వంపైనా, పార్టీపైనా పడింది. ఆర్థిక సంస్కరణల నేపథ్యంలో రాష్ట్రాల ఆర్థిక వనరులు బలహీనపడటంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు గతంలో వలె అత్యధిక ప్రజల ఆకాంక్షలు నెరవేర్చే శక్తి సామర్ధ్యాలు బలహీన పడ్డాయి. ప్రత్యేకించి దీర్ఘకాలంగా పెట్టుబడుల వలసను చవిచూసిన బెంగాల్‌లో ఈ సమస్య మరింత పెద్దదిగా కనిపించటం సహజం. ఉన్న పరిమితుల్లోనే వామపక్ష సంఘటన సాధిం చిన విజయాలు, అందిచిన సేవలను ప్రజలు విశ్వసించారు. ఆహ్వానించారు. ప్రముఖ రాజకీయశాస్త్ర నిపుణుడు అతుల్‌ కోహ్లి మాటల్లో ''మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో పార్టీలు, ప్రభుత్వాలతో పోల్చి చూసినపుడు బెంగాల్‌లో సిపిఎం పార్టీ ప్రభుత్వం చేసే వాగ్దానాలు చిన్నవైనా సాధించిన విజయాలు పెద్దవి. ప్రత్యేకించి సామాజికంగా బలహీనవర్గాలకు వామపక్ష సంఘటన ప్రభుత్వం అందిచిన సేవలు ఏరాష్ట్రంలో ఏ ప్రభుత్వమూ అందించలేదు. అందులో ముఖ్యమైనది భూమి పై హక్కు కల్పించటం. ఇది గ్రామీణ ప్రజల ఆదాయవనరులు పెంచింది. తద్వారా పార్టీ, ప్రభుత్వం, ప్రజల మధ్య విడదీయరాని సాన్ని హిత్యం ఏర్పడింది.'' అని వ్యాఖ్యానించటం గమనించాల్సిన విషయం.

ప్రజాతంత్ర వ్యవస్థలను మరింత వేళ్లూను కునేలా చేయటంలో బెంగాల్‌ దేశానికే ఆదర్శం గా నిలిచింది. మొదటిసారిగా మూడంచెల పంచాయితీరాజ్‌ వ్యవస్థను అమలు చేయటంతో పాటు పంచాయితీలకు అధికారాలు, ఆర్థిక వనరులు కూడా బదలాయించి ప్రజాతంత్ర ప్రజాస్వామిక వ్యవస్థను ఉనికిలోకి తెచ్చింది. ప్రభుత్వ ఫలాలు నేరుగా ప్రజలకు చేరేలా చేయటంలో సశక్తులైన ఈ పంచాయితీరాజ్‌ వ్యవస్థలు ముఖ్యమైన సాధనంగా పని చేశాయి. అదేసమయంలో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సైతం రాజకీయ చైతన్యాన్ని, హక్కుల గురించి ప్రశ్నించ గలిగే ప్రజాతంత్ర చైతన్యాన్ని అందిచటంలో వామపక్ష సంఘటన అమలు జరిపిన పంచా యితీరాజ్‌ సంస్కరణలు కీలక పాత్ర పోషించా యి. అతుల్‌కోహ్లి మాటల్లోనే '' ఈ రకమైన పంచాయితీరాజ్‌ సంస్కరణల వల్ల కేంద్ర ప్రభు త్వం అమలు జరుపుతున్న అనేక సంక్షేమ పథ కాలు - ఉదాహరణకు పనికి ఆహార పథకం వంటివి -మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో కంటే బెంగాల్‌లోనే సమర్థవంతంగా అమలు జరిగింది.''

సుస్థిరతకు సవాళ్లు

ఈ పరిస్థితుల్లో దేశాన్ని ఉప్పెనలా చుట్టు ముట్టిన ఆర్థికసంస్కరణల భావజాలం ఇటువంటి ప్రత్యామ్నాయ అభివృద్ధి విధానాలను అవలం బించే ప్రభుత్వాలకు మరింత కష్టకాలం తెచ్చి పెట్టాయి. దశాబ్దంన్నర కాలంగా అమలు జరు పుతూ వచ్చిన సంపద పున:పంపిణీ విధానాలను కొనసాగించటం క్లిష్టంగా మారింది. సంస్కరణ లతో దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వయంత్రాంగానికి ఉన్న పరిమిత ప్రజాతంత్ర స్వభావాన్ని కోల్పో సాగింది.

దీనికి తోడు బెంగాల్‌ రాజకీయాల్లో లంపెన్‌ వర్గం క్రియాశీల పాత్ర పోషించటానికి మరో ముఖ్య కారణం ఉంది. అది కాంగ్రెస్‌ వైఫల్యం. ఒక రాజకీయ పార్టీగా కాంగ్రెస్‌ వైఫల్యం అత్యవసర పరిస్థితి కాలంలో ప్రారంభమై 90దశకం చివరి నాటికి తారాస్థాయికిచేరింది. తొలుత రాష్ట్రాల్లో ఈ వైఫల్యం వ్యక్తీకృతమైంది. క్రమంగా రాజీవ్‌ గాంధీ అనంతర కాలంలో ఈ వైఫల్యం అఖిల భారత స్థాయికి విస్తరిం చింది. ఈ స్థానాన్ని పూరించేందుకు వివిధ రాష్ట్రాల్లో వివిధ రకాల శక్తులు తలెత్తాయి. మహారాష్ట్రలో మతోన్మాద శివసేన రాజకీయ రంగంలో ప్రధాన శక్తిగా అవతరించగా దక్షిణా ది రాష్ట్రాల్లో ప్రాంతీయబూర్జువా వర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించేపార్టీలు బలం పుంజకు న్నాయి. ఉత్తరాది రాష్ట్రాల్లో అస్థిత్వరాజకీయాలు కాంగ్రెస్‌ వైఫల్యంతో ప్రేరణ పెచ్చరిల్లాయి. ఈ కోవకు చెందిందే బెంగాల్‌లో తృణమూల్‌ విజృంభణ. రాష్ట్రంలోని లంపెన్‌ వర్గానికి ఒక వేదిక కావల్సిన తరుణంలో తెరమీదకువచ్చింది తృణమూల్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీ. దీర్ఘకాలంగా నిద్రాణంగా ఉన్న విఛ్చిన్నకర శక్తులకు తృణమూల్‌ వేదికగా మారింది. దాంతో ఇప్పటి వరకూ బెంగాల్‌లో కనిపించని అస్థిత్వ వాదాలు, తిరోగమన వాదాలు నేడుమనకు కనిపిస్తున్నాయి. ఈశక్తులు బెంగాల్‌ గత మూడున్నర దశాబ్దా లుగా సాధించిన రాజకీయ సుస్థిరతను, ప్రజా తంత్ర చైతన్యాన్ని, ఆర్థిక ఫలాలను ధ్వంసం చేయబూనుకుంటున్నాయి. వీటికి జాతీయస్థాయి లోని ప్రగతినిరోధక శక్తులు చేదోడువాదోడుగా నిలుస్తున్నాయి. ప్రజాతంత్ర ప్రయోగానికి, ప్రజా స్వామ్య పటిష్టీకరణకు నిదర్శనంగా నిలిచిన బెంగాల్‌లోని వామపక్ష సంఘటన పాలన నేడు ఈ సవాళ్లను అధిగమించి తన మహాప్రస్థానాన్ని ముందుకు నడిపించటానికి దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రజాతంత్ర శక్తులు తమవంతు మద్దతు అందిం చాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.

శక్తివంతమౌతున్న దేశాలకు సవాల్‌ 2011

2011-01-24T09:25:00.001+05:30

రపంచ వ్యాప్తంగా విశ్లేషకులు 2011 సంవత్సరంలో ఆర్థిక అంచనాలకు విశేష ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. మూడేళ్లుగా పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న ప్రపంచ సంక్షోభానికి ముగింపు పలుకుతామా లేదా అన్న విషయం ఆ సంవత్సరం వివిధ దేశాలు ప్రత్యేకించి సంపన్నదేశాలు, శక్తివంతమవుతున్న దేశాలు సాధించే ఆర్థికాభివృద్ధి రేట్లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్లనే ఈ సంవత్సరపు ఆర్థిక అంచనాలకు అంత ప్రాధాన్యత ఉంది. అయితే సంవత్సరం ఆరంభంలోనే భారతదేశంతో సహా వివిధ వర్ధమాన దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న ఆహారోత్పత్తుల అధిక ధరల సమస్య ఈ అంచనాలను తల్లకిందులు చేయనుంది. ప్రపంచ ఆహార సంస్థ డిసెంబరు చివరి వారంలో విడుదల చేసిన నివేదికలో కూడా ఇదే ఆందోళనను వ్యక్తం చేయటం గమనార్హం. ఆహారోత్పత్తుల ధరలతో పాటు పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం ఆర్థికాభివృద్ధి రేట్లను ప్రశ్నార్థకం చేస్తోంది.

ముందుగా భారతదేశం అనుభవం పరిశీలిద్దాం. భారతదేశంలో ఆహారోత్పత్తుల ద్రవ్యోల్బణం నవంబరు, డిసెంబరు నెలల్లో ఎలా అదుపులేకుండా పోతోందో దిగువనున్న పట్టిక రుజువు చేస్తుంది. ఈ కాలంలోనే ఒక్క కిలో ఉల్లిపాయల ధర 20 రూపాయల నుండి 80 రూపాయలకు పెరిగింది. కిలో టమాటా ధర కూదా 20 నుండి 60కి పెరిగింది. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఈ కాలంలో పెరగని వంటగది సామాను ధరలు లేవంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇది కూడా ఉత్పత్తులు పంట చేలల్లోనుండి ఇళ్లకు చేరే సమయంలో ఈ రకంగా పెరగటం వెనక కేవలం స్వేఛ్చా మార్కెట్‌ విధానాలే మూలకారణమని ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరం లేదు. అక్టోబరు నాటికి 15 శాతంగా ఉన్న ఆహారోత్పత్తుల ద్రవ్యోల్బణం నవంబరులో 8.6 శాతానికి తగ్గిపోవటంతో ఇదంతా తమ ప్రతిభేనని ప్రభుత్వం చంకలు గుద్దుకుంది. ఏకంగా వృద్ధి రేటు 9 శాతానికి మించిపోతుందని ఆర్థిక మంత్రి సలహాదారు కౌశిక్‌బసు నొక్కిమరీ చెప్పారు. ఈ సంతోషం ప్రభుత్వానికి ఎంతో కాలం నిలవలేదు. డిసెంబరు నాల్గో వారానికి ఆహారోత్పత్తుల ద్రవ్యోల్బణం దేశంలో తిరిగి 14.44 శాతానికి పెరిగింది. దీనికి తోడు ప్రపంచ ఆహార సంస్థ విడుదల చేసిన తాజా నివేదికలో కూడా ఆహారోత్పత్తుల ధరలు 2008 నాటి స్థాయిని మించిపోతాయని హెచ్చరించింది. దీనికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయని సదరు నివేదిక పేర్కొంది.

2000 జనవరి నాటికి 87.5 శాతం పెరిగిన ఆహారోత్పత్తుల ధరల పెరుగుదల రేటు 2008 నాటికి 213.5 శాతానికి పెరిగాయి. 2010 డిసెంబరు నాటికి ఇది మరింత పెరిగిపోయి 214.7 శాతానికి చేరింది. దిగువ చూపించిన గ్రాఫ్‌లలో ఈ పెరుగుదల తీవ్రత ఎలా ఉందో తెలుసుకోవచ్చు. 2008 ధరల పెరుగుదలకు చమురు ధరల పెరుగుదల ప్రధానకారణంగా చూపించిన ప్రభుత్వాలు నేడు ఏ కారణం చూపించాలో దిక్కుతోచని పరిస్థితిలో ఉన్నాయి. నాడు బారెల్‌ చమురు ధర 145 డాలర్లుగా ఉంటే నేడు బారెల్‌ చమురు ధర 90 డాలర్లుగా ఉంది. పైగా ఉత్పత్తి తగ్గిపోయి ధరలు పెరుగుతున్నాయని అనుకోవటానికి కూడా వీల్లేదు. ఉల్లిపాయల విషయమే తీసుకుంటే గతసంవత్సరం కంటే ఈ సంవత్సరం 66 శాతం అదనంగా ఉత్పత్తి అయ్యాయని మార్కెట్‌ వర్గాలు తెలుపుతున్నాయి. అయినా పంటలు చేతికొచ్చే సమయంలో ఆహారోత్పత్తులు, ఇతర వ్యవసాయోత్పత్తుల ధరలు పెరగటం కేవలం ప్రభుత్వాలు అనుసరించే విధానాల్లో లోపాన్ని స్పష్టంగా ముందుకు తెస్తున్నాయి. అదేసమయంలో ఫార్వర్డ్‌ మార్కెట్‌ అమ్మకాలు కూడా గత సంవత్సరం కంటే ఈ సంవత్సరం 33 శాతం పెరగటంతో మార్కెట్‌లో సరుకుల చలామణి తగ్గిపోయింది.

ఆహారోత్పత్తుల ధరల పెరుగుదల పర్యవసానాలు ఏమిటి ? 2008 నాటి అనుభవాలు పరిగణనలోకి తీసుకుంటే సుమారు 100కోట్ల మంది అదనంగా పెరిగిన ధరలతో కనీస ఆరోగ్యం కాపాడుకోవటానికి పేదరికంలోకి జారిపోయారని అంచనా. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ 4 శాతం వృద్ధి రేటు సాధించినప్పుడు పరిస్థితే ఇలా ఉంటే మరి 1 శాతం వృద్ధి రేటు సాధిస్తున్న ఈ కాలంలో పరిస్థితులు ఎంత దారుణంగా ఉంటాయో ఊహించనలవికాదు. 1998లో ఒకసారి ఈ తరహాలో ఆహార సంక్షోభం తలెత్తినపుడు ఏకంగా ప్రభుత్వాలే మారిపోయాయి. ఇండొనేషియాలో సుహార్తో ప్రభుత్వం కడతేరింది. ఈసారికూడా అటువంటి ముప్పు ముంచుకొచ్చే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ ఆహార సంస్థ హెచ్చరించటం విశేషం. పెరిగిన ఆహారోత్పత్తుల ధరలతో కొనుగోలు శక్తి తగ్గిపోవటం తక్షణ పర్యవసారం. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ పట్టాలు ఎక్కటానికి ఆయా దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో బలంగా ఉండే కొనుగోలు శక్తే కీలకం కావటంతో నేడు పెరుగుతున్న ధరలు, ద్రవ్యోల్బణం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కోలుకోవటాన్ని సవాలు చేస్తోంది. ప్రత్యేకించి చైనా భారతదేశం వంటి భారీ మార్కెట్లు ఉన్న దేశాల్లో దీని ప్రభావం మరింత ఎక్కువగా ఉండటంతో ఈ దేశాల ఆర్థికాభివృద్ధిపై ఆధారపడి రూపొందిస్తున్న ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధి రేటు అంచనాలు ప్రశ్నార్ధకమవుతున్నాయి. పెరుగుతున్న ధరలతో ఆహారోత్పత్తుల్లో ఫ్యూచర్స్‌ వాణిజ్యం పుంజుకొంటోంది. దీంతో మార్కెట్లో ఉండాల్సిన సరుకులు గోదాముల్లోకి చేరుతున్నాయి.

డెలివరీలు నిలిచిపోతున్నాయి. గతంలో అయితే ఇటువంటి పరిస్థితిని బ్లాక్‌మార్కెటింగ్‌ అని ప్రకటించి దానికి వ్యతిరేకంగా చర్యలు తీసుకోవటానికి అవసరమైన చట్టాలు అందుబాటులో ఉండేవి. బ్లాక్‌ మార్కెట్‌ అంటే సాధారణంగా మార్కెట్‌లోకి విడుదల కావాల్సిన సరుకులను విడుదల కానీయకుండా దాచివేయటమే. దాంతో కొరత, కొరతననుసరించి వచ్చే ధరల పెరుగుదల, దాని ఆధారంగా వ్యాపారులు లాభాలు దండుకోవటం తదుపరి పర్యవసానాలుగా ఉండేవి. కానీ ప్రపంచీకరణ విధానాల నేపథ్యంలో ఒకప్పటి బ్లాక్‌ మార్కెటింగ్‌ ప్యూచర్స్‌ వాణిజ్యం రూపంలో చట్టబద్ధం అయిపోయింది. దాంతో ప్రభుత్వం బ్లాక్‌మార్కెట్‌ను అడ్డుకుంటాం, ధరలు తగ్గిస్తాం అని ఎంతగా గొంతు చించుకుంటున్నా దాని ప్రభావం మార్కెట్‌పై పడటం లేదు. పైగా ఫ్యూచర్స్‌ ట్రేడింగ్‌ భారీగా లాభసాటిగా మారటంతో వివిధ దేశాలకు చెందిన ద్రవ్యపెట్టుబడిదారులు తమ పెట్టుబడులు ఉత్పత్తిరంగం నుండి ఫ్యూచర్స్‌ ట్రేడింగ్‌ రంగానికి బదలీ చేస్తున్నారు. వీటన్నింటి ప్రభావం వెరసి చిల్లరమార్కెట్‌లో రోజువారీ కొనుగోలు చేసే సామాన్యమానవుడు నాలుగు వందల నుండి ఐదువందల రెట్లు అధిక ధరలు చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఇప్పటికే వేతనాలు పెరగ్గ, ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గిపోయి జేబులు ఖాళీ అవుతున్న ప్రజానీకానికి ఈ భారం మోయరానిదిగా మారుతుందనటంలో సందేహం లేదు. అందువల్లనే రానున్న కాలంలో ఆహారోత్పత్తుల కోసం తిరుగుబాట్లు, దోపిడీలు జరిగే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ ఆహార సంస్థ హెచ్చరించటం గమనించాల్సిన విషయం. వెరసి ఈ పరిణామాలు 2011లో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి రేటును నీరుగార్చటమే కాక అమెరికా, జర్మనీ వంటి సంపన్న దేశాల సరసన చేరాలని ఉవ్విళ్లూరుతున్న భారతదేశం వంటి శక్తివంతమవుతున్న దేశాల్లో వృద్ధి రేటుకు సవాలు విసరనున్నాయి.

కొండూరి వీరయ్య

యూరప్‌ ఆర్థిక సంక్షోభం: ఒక పరిశీలన

2011-01-17T14:10:00.000+05:30

Published in Marxistu january 2011 Issue

అమెరికా అనుసరించిన విధానాలతో తెరమీదకు వచ్చిన అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ సంక్షోభం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థబ్దత దశకు తెస్తే గత సంవత్సరం కాలంగా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో చోటు చేసుకుంటున్న పరిణామాలు, వెలుగు చూస్తున్న సార్వభౌమత్వ సంక్షోభాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను 1929 నాటి తరహాలో మహా మాంద్యం దిశగా నెడుతున్నాయని నిర్ధారించవచ్చు.

యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ సంక్షోభం నుండి పెద్ద సంక్షోభం దిశగా నడుస్తోంది. గత సంవత్సరం గ్రీసు దేశం ఎదుర్కొన్న ద్రవ్య సంక్షో భంతో అప్పటి వరకు అమెరికా చుట్టూ తిరిగిన ఆర్థిక విశ్లేషకులు యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ వైపు దృష్టి సారించారు. ఈ సంక్షోభాన్ని నిపు ణులు సార్వభౌమత్య సంక్షోభం అంటున్నారు.

మొత్తం 27 సభ్య దేశాలున్న యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో 16 దేశాలు ఒకే ఆర్థిక చట్రం - యూరోజోన్‌ - ప్రమాణాలు పాటిస్తున్నాయి. అంటే మొత్తం యూరప్‌ రెండు భాగాలుగా ఉందని అర్థం. యూరో జోన్‌లో ఐర్లాండ్‌, ఐస్‌లాండ్‌, ఫిన్లాండ్‌, గ్రీస్‌, ఇటలీ, పోర్చుగల్‌, స్పెయిన్‌లు పీకల్లోతు కష్టాల్లో కూరుకుపోయాయి. క్లుప్తంగా వీటిని పిగ్స్‌ దేశాలు అని పిలుస్తున్నారు, యూరో జోన్‌ బయట యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లోనే ఉన్న బ్రిటన్‌, లాత్వియా, హంగరీ వంటి దేశాలు కూడా దాదాపు గ్రీస్‌ తరహా సమస్యలే ఎదుర్కొంటు న్నాయి. గ్రీస్‌ లాగానే హంగరీ, లాత్వియాలు అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థ వద్ద అప్పు తెచ్చు కున్నాయి. కానీ గ్రీసు గురించి చర్చించినంత విస్తృతంగా మిగిలిన దేశాల్లో పరిణామాల గురించి చర్చ జరగటం లేదు. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ను సమైక్యం చేయటంలో మూడు దశలు ఉన్నాయి. మొదటిది దేశాల మధ్య రాజకీయ ఐక్యత సాధించటం. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ను ఏర్పాటు చేయటం ద్వారా మొదటి దశ 1990 నాటికి పూర్తయ్యింది. రెండో దశ ఆర్థిక ఏకత్వం సాధించటం. ప్రపం చీకరణ విధానాలు వేగం పుంజుకుంటున్న కాలంలో యూరో జోన్‌ ఏర్పాటు ద్వారా సగం సభ్య దేశాలు రెండో దశకు చేరుకున్నాయి. మిగి లిన దేశాలు ఇంకా ఈ దశకు చేరుకోవాల్సి ఉంది. నేడున్న సంక్షోభ పరిస్థితుల్లో ముందుకొస్తున్న ప్రత్యామ్నాయాలు యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో ద్రవ్య విధానాల పరంగా ఏకత్వం సాధించే దిశగా ముందుకు సాగుతున్నాయి.

సార్వభౌమత్వ సంక్షోభం అంటే ఏమిటి? నిత్య జీవితంలో ఆదాయానికి మించిన అవస రాలు ఉన్నపుడు అప్పులు చేయటం సహజం. ఇదే దేశాలకూ, ప్రభుత్వాలకూ ఉంటుంది. అందువల్లనే వివిధ కారణాల రీత్యా దేశాలు రుణాలు సేకరిస్తాయి. ఈ రుణాలు అంతర్గత వనరుల ద్వారా సేకరించవచ్చు. మదుపు పథకాలు అమలు చేయటం దీనికి కీలకమైన సాధనం. బహిర్గత వనరుల నుండి కూడా రుణాలు సేకరించవచ్చు. విదేశీ రుణాలు, ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు, బాండ్ల అమ్మకం, ట్రెజరీ పత్రాల అమ్మకం వంటి చర్యలు దీనికి సాధనాలు. ఒకసారి ఈ పద్ధతుల్లో రుణాలు సేకరించిన తర్వాత తిరిగి చెల్లింపు ప్రక్రియ ప్రారంభమ వుతుంది. చెల్లింపు ప్రక్రియలో ఒక్కో సారి ఖజానాలో నిధులు నిండుకుంటాయి. వ్యక్తిగత జీవితాల్లో ఈ పరిస్థితి చేతుల్లో డబ్బులు ఆడటం లేదు, కటకటగా ఉంది అన్న భావనలో వ్యక్తం అవుతుంది. ఈ కటకట పరిస్థితి దేశాలు, ప్రభుత్వాల స్థాయికి విస్తరిస్తే దీన్నే ద్రవ్య కొరత - లిక్విడిటీ సమస్య అంటారు. అటువంటి పరిస్థితుల్లో అంతర్గత వనరులు, బాహ్య వనరుల ద్వారా ద్రవ్య సరఫరా అయ్యేట్లు చూస్తే సరిపో తుంది. అమెరికాలో తలెత్తిన తాజా సంక్షోభానికి తొలిరూపం సబ్‌ప్రైమ్‌ సంక్షోభం. 2007- 2008 మధ్య సబ్‌ప్రైమ్‌ సంక్షోభం గురించి వచ్చిన విశ్లేషణలన్నీ ఇది కేవలం డబ్బుల కటకట వలన తలెత్తిన సంక్షోభంగానే పరిగణించాయి. దాంతో మరిన్ని మార్గాల్లో రుణమార్కెట్‌ను నిలబెట్టేందుకు ప్రయత్నించాయి. చివరకు ఇది కేవలం మార్కెట్‌లో వనరులకొరతతో వచ్చిన సమస్య కాదనీ, ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన ప్రభుత్వం, ప్రజల వద్దనే వనరుల కొరత వల్ల తలెత్తిన సమస్య అని తెలుసుకునేటప్పటికి మూడేళ్లు గడిచిపోయింది. ఒకసారి అమెరికా ఈ అవగాహనకు వచ్చాక ఆర్థిక వ్యవస్థలో నిజమైన సర్దుబాటు చర్యలు ప్రారంభించింది. చారిత్రాత్మక చట్టంగా చెప్పుకుంటున్న ఆరోగ్య బీమా చట్టం అమలు బాధ్యత నుండి ఒబామా ప్రభుత్వం వైదొలగటంతో ప్రారంభమైన ఈ సర్దుబాట్లు గత నెల్లో కార్మికుల వేతనాల పెరుగుదలపై మారటోరియం విధించటంతో నూతన దశకు చేరుకున్నాయి.

మార్కెట్లో ద్రవ్య వనరులు అందుబాటులోకి తేవటం రెండు రకాలుగా జరుగుతుంది. మొద టిగా ఉన్న రుణాల చెల్లింపు గడువు వాయిదా వేయటం, వడ్డీ భారం తగ్గించటం వంటి చర్య లు. దీన్నే బుక్‌ అడ్జస్ట్‌మెంట్‌, రీస్ట్రక్చరింగ్‌ అంటున్నారు. తద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొద్దిపాటి వెసులుబాటు కలుగుతుంది. ఇటువంటి వెసులుబాటు తర్వాత కూడా రుణాలు చెల్లించ లేని పరిస్థితి తలెత్తిన పరిస్థితిని దివాళా తీయ టం అంటాము. వ్యక్తులు, కంపెనీలు దివాళా తీసినట్లే దేశాలు కూడా దివాళా తీస్తాయి. దీన్నే సార్వభౌమత్వ సంక్షోభం అంటున్నారు. ఇటువంటి సంక్షోభాలనుండి బయటపడటానికి మూడు మార్గాలు ఉంటాయి. డబ్బు ముద్రించ టం ద్వారా మార్కెట్‌లో అవసరమైన నిధులు అందుబాటులోకి తేవటం. జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలకు బయట ఉన్న ఐఎంఎఫ్‌, ప్రపంచ బ్యాంకు, ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు వంటి సంస్థల నుండి రుణాలు తీసుకోవటం. మూడోది రుణాలను పునఃసర్దుబాటు చేయటం. మొదటి చర్య వల్ల జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థతో పోటీపడలేని పరిస్థితి తలెత్తు తుంది. చివరి రెండు చర్యలు దాదాపు సమాం తరంగా అమలు జరగటం ఈ కాలంలో చూస్తు న్నాము. దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఈ దశకు చేరుకున్నపుడు ప్రభుత్వాలకు రుణాలు ఇచ్చే శక్తులు, సంస్థలు వ్యక్తిగత స్థాయిలో రుణాలు రీస్ట్రక్చర్‌ చేసినట్లే జాతీయ స్థాయిలో ఆర్థిక వ్యవస్థలో మార్పులు ప్రతిపాదిస్తాయి. వీటినే సంస్థాగత సర్దుబాట్లు అని పిలుస్తున్నారు. 1970 దశకం నుండి ఈ ప్రక్రియ జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలను సరిచేయటంలో ప్రధాన సాధనంగా మారింది. కర్ర ఎవడిదైతే గొర్రె వాడిదన్న చందంగా ఈ సర్దుబాటును పర్యవేక్షించే సంస్థలు, శక్తులు తమ తమ అవసరాల మేరకు సర్దుబాటు విధి విధానాలు నిర్దేశిస్తాయి. ఈ వివరణ నేపథ్యంలో యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ దేశాల్లో జరుగుతున్న పరిణామాలు పరిశీ లిద్దాం.

గ్రీసు ప్రభుత్వం బడ్జెట్‌లో నిధుల కొరత ఎదుర్కొంటోంది. ఐర్లాండ్‌ ప్రభుత్వం బ్యాం కింగ్‌ వ్యవస్థ వైఫల్యాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. పోర్చుగల్‌లో ప్రైవేటు రుణ భారం ఎక్కువగా ఉంది. స్పెయిన్‌లో ఈ అన్ని రూపాలు కలిసి ఆర్థిక వ్యవస్థ కుదేలైంది. ఐఎంఎఫ్‌ మొదలు, యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ వరకూ వివిధ అంతర్జాతీయ ద్రవ్య పెట్టుబడి యాజమాన్య సంస్థలు ప్రభుత్వ రుణ భారం తగ్గించాలంటే వ్యయం తగ్గించుకోవాలని మూడు దశాబ్దాల నాటి నయా-ఉదారవాద సిద్థాంతాలు వల్లె వేయటం ప్రారంభించాయి. దాంతో రెండేళ్ల క్రితం ఆర్థికరంగంలో ప్రారంభమైన ఈ సంక్షో భం అనతి కాలంలోనే సామాజిక సంక్షోభంగా రూపుదాల్చింది. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ పార్లమెంట్‌ నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనంలో 2009లో ఇయు స్థూల జాతీయోత్పత్తి నాలుగు శాతం పతనమైందని నిర్ధారించారు. 2008 అక్టోబరు-2009 జనవరి మధ్య ఒక్క ఐర్లాం డ్‌లోనే 20 సార్వత్రిక సమ్మెలు, ఆందోళనలు జరిగాయి. గ్రీస్‌లో 2010లో ఏడుసార్లు కార్మికులు, విద్యార్ధులు, ఉద్యోగులు సార్వత్రిక సమ్మె పాటించారు. తాజాగా డిశంబరు 2010లో బ్రిటన్‌ ప్రభుత్వం విద్యారంగంలో ఫీజులు పెంచాలన్న నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా వేలాది మంది విద్యార్ధులు పార్లమెంట్‌ను చుట్టుముట్టారు. బహుశా ఈ స్థాయిలో వివిధ వర్గాల ప్రజలు ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకు వ్యతిరే కంగా వీధుల్లోకి రావటం గత మూడు దశాబ్దాల్లో ఇదే మొదటిసారి. ఈ పరిణామం యూరప్‌ను రాజకీయ సంక్షోభం దిశగా నెడు తుందన్న వ్యాఖ్యలు వినవస్తున్నాయి. సాధా రణంగా 90 దశకంలో వర్ధమాన దేశాలైన లాటిన్‌ అమెరికా, ఆసియా దేశాల్లో విన్న నినాదాలు ''ఐఎంఎఫ్‌ గోబ్యాక్‌'', ''ఐఎంఎఫ్‌ రుణాలు వ్యతిరేకించండి'', ''సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడండి'' అని నేడు యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ దేశాల్లో నిత్యం వినపడుతున్నాయి.

సామ్రాజ్యవాద దశకు చేరిన పెట్టుబడిదారీ ఆర్థిక వ్యవస్థకు రెండో ప్రపంచ యుద్ధానంతరం ఆసియాలో జపాన్‌, ఐరోపాలో జర్మనీ, బ్రిటన్‌, ఉత్తరాన అమెరికా దేశాలు కీలకమైన స్థావరా లుగా మారాయి. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఆయా దేశాలు, ప్రాంతాలు మమేకం అయిన తీరును బట్టి ద్రవ్య పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న వర్తమాన సంక్షోభం ఆయా దేశాలు, ప్రాంతాలపై తరతమ స్థాయిల్లో ప్రభావం చూపుతోంది. ఇక్కడే మరో విషయాన్ని ప్రస్తావించుకోవాలి. పెట్టుబడిదారీ ప్రపంచంలో మిగిలిన దేశాలు అనుసరించిన సంక్షేమ విధానాల కంటే యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో అంతర్భాగంగా ఉన్న దేశాల్లో సంక్షేమ విధా నాలు మరింత విస్తృతమైనవి. సోషలిస్టు కూటమి దేశాలతో ఉన్న భౌగోళిక సామీప్యత వల్ల అది జరిగింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధానంతరం వర్ధ మాన దేశాలు, సంపన్న దేశాలు సంక్షేమ విధా నాల బాట పట్టిన విషయం తెలిసిందే. అయితే అమెరికా, జపాన్‌ వంటి దేశాలు 60 దశకం నాటికే ఈ విధానాల నుండి తిరోగమించాయి. కానీ యూరోపియన్‌ దేశాలు ప్రత్యేకించి ఇంగ్లాండ్‌, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్‌లు ఈ విధానాలను మరికొంత కాలం కొనసాగించాయి. సోషలిస్టు కూటమిలో ముఖ్యమైన శక్తులుగా ఉన్న తూర్పు జర్మనీ, రష్యా, యుగోస్లోవియాలు యూరప్‌లో కీలక శక్తులుగా అవతరించాయి. దాంతో పాటే ఆయా దేశాల్లో రాజకీయ వ్యవస్థల ప్రభావం, ఆ రాజకీయ వ్యవస్థల్లో ప్రజలకు అందుతున్న సేవలు, సౌకర్యాల నేపథ్యంలో అదేతరహా సేవలు, సౌకర్యాలు కల్పించాల్సిన ఒత్తిడికి లోన య్యాయి. దాంతో అమెరికా, జపాన్‌ల కంటే విస్తృతమైన సంక్షేమ విధానాలు, వ్యవస్థలు యూరోపియన్‌ దేశాల్లో అమల్లోకి రావల్సిన రాజకీయ అవసరం ఏర్పడింది. లేనిపక్షంలో సోషలిస్టు కూటమి దేశాలు సాధిస్తున్న వేగవంతమైన ప్రగతితో పెట్టుబడిదారీ దేశాల అభివృద్ధి నమూనా సవాళ్లను ఎదుర్కొనే స్థితికి నెట్టబడింది. ఈ చారిత్ర నేపథ్యంతో పాటు స్కాండినేవియన్‌ దేశాలు అని పిలవబడే మధ్య యూరప్‌ దేశాల్లో సంక్షేమ విధానాలు జాతీయ ఆర్థిక సామాజిక వ్యవస్థల్లో అంతర్భాగంగా తెరమీదకు వచ్చాయి. వెరసి యూరప్‌ దేశాల్లో విస్తారమైన సంక్షేమ వ్యవస్థలు ఉనికిలోకి వచ్చాయి.

సోషలిస్టు కూటమి పతనం అయిన తర్వాత యూరోపియన్‌ దేశాలు అనుసరిస్తున్న సంక్షేమ వ్యవస్థల రాజకీయ అవసరం తీరిపో యింది. ఇదేకాలంలో స్వైరవిహారం ప్రారం భించిన సామ్రాజ్యవాద ప్రపంచీకరణ నేపథ్యం లో అన్ని దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ప్రపంచీ కృతమైన పెట్టుబడి అవసరాల మేరకు పునర్య్వ వస్థీకరిచబడ్డాయి. ఈ పునర్య్వవస్థీకరణతో పాటే ఆయా దేశాల్లో సంక్షేమ వ్యవస్థలు తీవ్రమైన మార్పులకు లోనయ్యాయి. ఒక్కసారిగా ఇంతటి విస్తృతమైన సంక్షేమ వ్యవస్థలను సమూలంగా రద్దు చేయటం ఆచరణ సాధ్యం కాకపోవటంతో వీటిని కూడా మార్కెట్‌ సాధనాలుగా మల్చేందుకు నూతన వ్యూహాలు రూపొందించబడ్డాయి. సంక్షేమ వ్యవస్థలకు అయ్యే ఖర్చును ప్రభుత్వం భరించటానికి బదులుగా దాని స్థానంలో పరపతి వ్యవస్థలను విస్తృతీకరించటం ఇటు వంటి నూతన వ్యూహాల్లో అంతర్భాగం. అందు వల్లనే తొలుత అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదు ర్కొన్న సంక్షోభానికి ప్రాథమిక మూలాలు పరిధి దాటిన పరపతి విధానాల్లో ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. యూరోపియన్‌ దేశాల్లో సైతం పరిస్థితులు ఇందుకు భిన్నంగా లేవు. ఒకపుడు పెరుగుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థకు అనుగుణంగా పన్నుల రూపంలో ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదా యలు పెరిగేవి. ఈ ఆదాయలే తిరిగి సంక్షేమ వ్యయం రూపంలో ఆర్థికంగా వెలివేతకు గురైన ప్రజలకు చేరేవి. ప్రపంచీకృత పెట్టుబడి అవసరాలు తీర్చటానికి ప్రభుత్వాలు ప్రథమ ప్రాధాన్యత ఇవ్వటానికి సిద్ధమైన తర్వాత ఈ ఆదాయాలు తగ్గిపోయాయి. దాంతో సంక్షేమ వ్యవస్థలపై వెచ్చించటానికి అవసరమైన నికర నిధులు కొరవడ్డాయి. ఈ నిధుల కొరతతో వచ్చే కొత్త సమస్యలు పరిష్కరించటానికి ప్రభుత్వాలు మార్కెట్‌ మంత్రాన్ని పాటించాయి. పరపతి వసతులు పెంచాయి. దాంతో గతంలో ప్రభు త్వం అందించే రాయితీతో కూడిన సేవలు పొందే ప్రజలు నేడు ప్రభుత్వ రాయితీల స్థానంలో మార్కెట్‌ పరపతి ద్వారా అందించే నిధులతో సేవలు పొందుతున్నారు. ప్రపంచీ కృతమైన పెట్టుబడి నికర సంపద సృష్టిపై కేంద్రీకరించటానికి భిన్నంగా సత్వర లాభాల కోసం ఖండఖండాల వెంట పరుగులెత్తటం ప్రారంభించింది. అందువల్లనే ఈ కాలంలో నికర సంపద సృష్టిని కొలిచే ఆర్థిక ప్రమాణం కాపిటల్‌ ఫార్మేషన్‌ ఈ కాలంలో తగ్గిపోతూ ఉండటాన్ని మనం చూస్తాము. ఈ పరిస్థితుల్లో సంక్షోభ ప్రభావం యూరప్‌ దేశాలపై, ప్రత్యే కించి ఆ దేశాల్లోని సామాజిక సంక్షేమ వ్యవస్థలపై పెద్దఎత్తున పడింది. ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో నికర సంపద సృష్టి తగ్గిపోవటంతో మార్కెట్‌ సాధనాలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. మార్కెట్‌ సాధనాలు జూదం కంటే దారుణమైన డెరివే టివ్స్‌, దివాళా బదలాయింపులు-క్రెడిట్‌ డిఫాల్ట్‌ శ్వాప్‌లు-వంటి సాధనాల ద్వారా నిత్యావస రాలు తీర్చుకోవాల్సిన దుస్థితికి ప్రజలు నెట్ట బడ్డారు. ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ యూరో పియన్‌ పార్లమెంటరీ యూనియన్‌ ప్రచురించిన విశ్లేషణ పత్రంలో // పరిమితికి మించి సాగలాగ బడిన ద్రవ్యసేవలు మార్కెట్‌లో వచ్చే ఎగుడు దిగుడను తట్టుకోలేకపోయాయి// అని నిర్ధారిం చింది. అందువల్లనే తొలిదశలో ఈ సంక్షోభం మార్కెట్‌లో ద్రవ్య సరఫరా కొరతగా వ్యక్తం అయినప్పటికీ, పరపతికి పునాదిగా ఉన్న ద్రవ్య సరఫరా కొరత సంక్షేమ వ్యయంపైనా, ప్రభుత్వ వ్యయంపైనా ప్రతికూల ప్రభావం చూపింది. ఈ పరిస్థితుల్లో ద్రవ్య సరఫరా సజావుగా ఉండేలా చూడటానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చిన ప్రభుత్వం ఇందుకు సాధనాలుగా ఉన్న ద్రవ్య సంస్థల మనుగడపైనే దృష్టి కేంద్రీకరించింది. దాంతో నిజ ఆర్థిక వ్యవస్థ పతనం యథాతథంగా కొనసా గింది. ఉత్పత్తి పతనం, విదేశీ వాణిజ్యపతనం, పారిశ్రామికోత్పత్తి పతనం, ప్రభుత్వ ఆదాయాల పతనం వంటి పరిణామాలు సమాంతరంగా వ్యక్తం అవుతున్నాయి.

పైన చెప్పుకున్నట్లు యూరప్‌ దేశాల్లో సంక్షేమ వ్యవస్థల చారిత్ర నేపథ్యంలో తెరమీదకు వచ్చినవి కావటంతో ఈ వ్యయ భారంకూడా ప్రభుత్వ ఖజానాను దెబ్బతీసింది. మార్కెట్‌లో నిధులే లేనప్పుడు అందుబాటులోకి తెచ్చే పరపతి సౌకర్యాలు నీటిమీది రాతలే అవుతాయి. దాంతో గ్రీస్‌, ఐర్లాండ్‌ వంటి దేశాల దైనందిన ఆర్థిక అవసరాలు తీర్చటానికి, మార్కెట్‌ చక్రం ఇరుసు యధావిధిగా తిరగటానికి అవసరమైన కందెన - ద్రవ్య సరఫరా - సమకూర్చాల్సి వచ్చింది. ఈ బాధ్యత యూరోపియన్‌ యూని యన్‌ పార్లమెంట్‌, ఐఎంఎఫ్‌ నెత్తిన పడింది. అంతర్జాతీయంగా ఇటువంటి పరిస్థితులు తలెత్తినపుడు జోక్యం చేసుకోవటానికి ఐఎంఎఫ్‌ వద్ద నిధులు, సాధనాలు ఉన్నాయి. యూరో పియన్‌ యూనియన్‌ వద్దగానీ, యూరోపియన్‌ బ్యాంకు వద్దగానీ అటువంటి నిధులూ, సాధనాలూ లేవు. దాంతో అనివార్యంగా ఈ దేశాలు ఐఎంఎఫ్‌ రుణాల కోసం ఎదురుచూ డాల్సి వస్తోంది. ఈ రెండు సంస్థలు ఇతర దేశాల నుండి సేకరించిన పెట్టుబడులు, ఐఎం ఎఫ్‌ బంగారం నిల్వలు అమ్మకం ద్వారా సేకరిం చిన నిధులు నుండి ఈ దేశాలకు అప్పు ఇవ్వాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. ఈ క్రమంలో భాగంగానే ఇయు మూడంచెల పరిష్కార చర్యలు చేపట్టింది. మొదటి అంచెగా సంపూర్ణంగా దివాళా తీసిన దేశాలు - గ్రీస్‌, ఐర్లాండ్‌ వంటి దేశాలకు ఐఎంఎఫ్‌ ద్వారా సంస్థాగత రుణాలు అందచేయటం, రెండవ అంచెగా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ పరిధిలో 680 బిలియన్‌ డాలర్లతో మార్కెట్‌ స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పాటు చేయటం ద్వారా మార్కెట్‌ వర్గాలకూ, ద్రవ్య పెట్టుబడికీ మార్కెట్‌ సామర్థ్యంపట్ల విశ్వాసం కల్పించే ప్రయ త్నం చేయటం, మూడో అంచె కింద దివాళా తీసిన దేశాల్లో ఆర్థిక వ్యవస్థల పునర్ని ర్మాణం పేరుతో సంస్థాగత సర్దుబాట్లు అమలు చేయటం. ఇక్కడే అసలు సమస్య తలెత్తుతోంది. 2010 డిశంబరు నాటికి దేశాల దివాళా గ్రీస్‌, ఇటలీ, ఐర్లాండ్‌ల పరిధి దాటి స్పెయిన్‌, స్వీడన్‌లకు విస్తరించే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. దాంతో 2009లో కేవలం గ్రీకు విషాదం- గ్రీకు ట్రాజెడీ- గా పిలవబడ్డ ఆర్థిక సంక్షోభం నేడు యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ స్థాయి సంక్షోభంగా రూపాంతరం చెందింది. ఈ సంక్షోభంలో అన్ని కోణాలు అన్ని దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థల్లోనూ వ్యక్తం కావటం లేదు. గ్రీసులో లోటు బడ్జెట్‌ సమస్య. ఐర్లాండ్‌లో బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థ పతనం సమస్య, పోర్చుగల్‌లో ప్రైవేటు రుణభారం ఎదుర్కొంటున్నాయి. స్వీడన్‌ ఈ అన్ని సమస్యల సమాహారం. బయటికి కనిపించే సంక్షోభ రూపం ఏదైనా అన్ని దేశాల్లోనూ సంస్థాగత సర్దుబాట్లు పేరుతో ఈ భారాలను ప్రజలపై మోపేందుకు పెద్దఎత్తున ప్రయత్నాలు జరుగు తున్నాయి. ఈ ప్రయత్నాలను నిలవరించగలిగిన వామపక్ష శక్తులు ఆయా దేశాల్లో బలహీనంగా ఉండటంతో ఈ ప్రయత్నాలు మరింత ఊపందు కున్నాయి.

ఉదాహరణకు డిశంబరు 15న రాత్రిపూట జరిగిన గ్రీకు పార్లమెంట్‌ సమావేశాలు ప్రజల జీవితాల్లో కాళరాత్రి అయ్యాయి.. ఈ సమావేశా ల్లో కార్మికుల వేతనాల పెరుగుదలపై మారటో రియం విధించటం, ప్రభుత్వరంగంలో ఉపాధి కల్పనపై నియంత్రణలు విధిస్తూ చట్టం ఆమోదించారు. దాంతో పాటు కార్మికవర్గం, సామాన్య ప్రజలు అనుభవిస్తున్న సంక్షేమ ఫలాలపై కూడా పరిమితులు విధించారు. గత సంవత్సరంలోనే ఈ ప్రయత్నాలు ప్రారంభమ యినా గ్రీకు ఆర్థిక వ్యవస్థ కొలిక్కిరాకపోవటంతో సంవత్సరానికి పైగా అనధికారికంగా అమలు జరిగిన ఈ సర్దుబాట్లకు నేడు చట్టరూపం ఇచ్చారు. ఇప్పటికే రేటింగ్‌ సంస్థల నుండి హెచ్చరికలు అందుకుంటున్న పోర్చుగల్‌, స్వీడన్‌లు ఇందుకు భిన్నంగా ఏమీ లేవు. గ్రీసు, ఐర్లాండ్‌ తరహాల్లోనే సంస్థాగత సర్దుబాట్లకు ఈ దేశాధినేతలు బాటలు వేస్తున్నారు. ఇప్పటికే సామాజిక వ్యయంపై నియంత్రణలు విధించి, మార్కెట్‌లో ద్రవ్య సరఫరాకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చినా ఇటు ప్రభుత్వ ఆదాయం గానీ, అటు ఆర్థికాభి వృద్ధి గానీ పుంజుకున్న దాఖలాలు లేవు. ఐఎంఎఫ్‌, యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ పార్ల మెంట్‌ విధించిన షరతులు, సర్దుబాటు పథకాల వల్ల రానున్న మూడేళ్లల్లో ఒక్క గ్రీసులోనే 11 శాతం స్థూల జాతీయోత్పత్తి పతనం అవుతుం దని అంచనా. స్పెయిన్‌, ఐర్లాండ్‌ విషయంలో కూడా 11, 12 శాతం నష్టం జరుగుతుంది. అంటే ఈ మేరకు భారాలు ప్రజలపై పెరుగు తాయి. బ్రిటన్‌, ఫ్రాన్స్‌ వంటి దేశాలు కూడా రుణ భారాన్ని ఎదుర్కొంటున్నా ఆ దేశాలు ఆర్థికంగానూ, రాజకీయంగానూ నాయకత్వ స్థానంలో ఉండటంతో ఆయా దేశాల పార్ల మెంట్‌లే స్వతంత్రంగా ఈ చర్యలు తీసుకుం టున్నాయి. దీన్నే నయా-ఉదారవాద విశ్లేషకులు సంస్థాగత సామర్థ్యం అంటున్నారు. అంటే ఇటువంటి సర్దుబాట్లు అమలు జరిగినపుడు ప్రజల నుండి తలెత్తే ప్రతిఘటనను ఎదుర్కోగల సామర్థ్యం ప్రభుత్వాలకు ఉండటం. అటువంటి సామర్థ్యం లేని ప్రభుత్వాలు దేశీయంగా సర్దుబాట్లు అమలు జరిపేందుకు గ్రీస్‌ తరహాలో అష్టకష్టాలు పడాల్సి వస్తుంది. పిగ్స్‌ దేశాలు యూరోజోన్‌ ఆర్థిక చట్రంలో అంతర్భాగం కావటంతో ఈ దేశాల వైఫల్యం మొత్తంగా యూరోజోన్‌ వైఫల్య సాఫల్యాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇది అంతిమంగా రాజకీయ చట్రమైన యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ మనుగడను ప్రభావితం చేస్తుంది. జర్మనీలో ఇప్పటికే ఈ తరహా వాదనలు వింటున్నాము. ఆర్థికంగా విఫలమైన దేశాలను నిలబెట్టటానికి జర్మనీ తన వనరులు వెచ్చించాల్సి రావటాన్ని ఆ దేశంలోని మితవాద శక్తులు అభ్యంతరపెడుతున్నాయి. మరోవైపున గ్రీసు, ఐర్లాండ్‌ వంటి దేశాలు ఐఎంఎఫ్‌ నుండి అప్పు తెచ్చుకోవటాన్ని వ్యతిరే కించే శక్తులు దీన్ని యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ అంతర్గత వ్యవహారాలపై బాహ్యశక్తుల జోక్యంగా పరిగణిస్తున్నాయి. ముందు ముందు ఈ వివాదం ముదిరి ఏ రూపం తీసుకుం టుందన్న విషయాన్ని పరిశీలించాలి. ఇప్పటికే అమెరికా, బ్రిటన్‌లలో మితవాద శక్తులు పై చేయి సాధించాయి. దాంతో మళ్లీ ప్రపంచీకరణ క్రమాన్ని ముందుకు నెట్టిన సంస్థాగత సర్దుబాట్ల క్రమం తొలుత యూరప్‌లోనూ, పాక్షికంగా అమెరికాలోనూ తెరమీదకు వచ్చాయి. ఈ పరిణామాలు గమనిస్తే 80 దశకంలో ఈ రెండు దేశాల్లో ఆధిపత్యం చెలాయించిన రీగనిజం, థాచరిజం నాటి రోజులు గుర్తుకు వస్తున్నాయి. ఈ తరహా ధోరణులు ఇటువైపు యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ ఏకత్వాన్ని సవాలు చేస్తుంటే మరో వైపు అమెరికాలో బుష్‌ విధానాలకు నిరసనగా ప్రజలు గెలిపించుకున్న డెమొక్రాట్ల ప్రభుత్వం కూడా ద్రవ్య పెట్టుబడి ఒత్తిళ్లను తట్టుకోలేక క్రమంగా ఊసరవెల్లిలా రంగులు మారుస్తోంది.

ఈ పరిస్థితుల్లో సమరశీల పోరాట చరిత్ర ఉన్న గ్రీసు వంటి దేశాల్లో సంస్థాగత సర్దుబాట్లు రాజకీయంగా జయప్రదం అవుతాయా లేదా అన్నది కీలకప్రశ్నగా ఉంది. అక్కడి ప్రజా ఉద్యమాల బలం మీద సాఫల్యవైఫల్యాలు ఆధారపడి ఉంటాయి. ఈ సర్దుబాట్లు రాజకీ యంగా విఫలం అవటం అంటే ఆయా దేశా ల్లోని ప్రజాతంత్ర శక్తులు పైచేయి సాధించటం మన్నమాట. అప్పుడు ద్రవ్య పెట్టుబడి అవసరాల దృష్ట్యా కాకుండా ప్రజల అవసరాల దృష్ట్యా ఆర్థిక వ్యవస్థలను పునర్య్వవస్థీకరించటం జరుగు తుంది. లాటిన్‌ అమెరికాదేశాల్లో ఈ ప్రయోగం అంతర్జాతీయ ద్రవ్య పెట్టుబడి విధించే పరిమితు ల్లోనే అమలు జరుగుతోంది. యూరప్‌లో కూడా ఇలాగే జరిగితే పిగ్స్‌ కూటమిలోని మిగిలిన దేశాలు కూడా గ్రీసు బాట అనుసరించవచ్చు. గ్రీసులో ప్రజాతంత్ర శక్తులు విఫలమైన పక్షంలో అంతిమంగా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ను మరింత కట్టుదిట్టమైన యూరోపియన్‌ ద్రవ్య సంఘటనగా మారుస్తుంది. అంటే యూనియన్‌ లో శక్తివంతమైన దేశాల అవసరాలకు అనుగు ణంగా బలహీన దేశాల ద్రవ్యసరఫరా విధా నాలు నిర్ణయం అవుతాయి. దాంతో ఆయా దేశాల ఉత్పత్తి, ఉపాధి కల్పన, సామాజిక వృద్ధి బలమైన జర్మనీ, ఫ్రాన్స్‌, బ్రిటన్‌ వంటి దేశాల అవసరాల మేరకు మాత్రమే జరుగుతుంది.

చివరిగా మరో విషయాన్ని ప్రస్తావించు కోవాల్సి ఉంది. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో కనిపిస్తున్న వృద్ధి రేటు ధోరణులు కేవలం యూరోపియన్‌ యూనియన్‌కే పరిమితం కావు. అమెరికా ఇప్పటికే తమ దేశంలో ఉపాధి కల్పన పెంచేందుకంటూ అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ఆత్మరక్షణ విధానాలు పాటిస్తోంది. అంతే స్థాయిలో కాకపోయినా జర్మనీ కూడా ఇదే ధోరణిని అనుసరిస్తోంది. బహుళపక్ష వాణిజ్య ఒప్పందం ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ దోహా రౌండ్‌ చర్చలు జయప్రదం అయ్యే సూచనలు కనుచూపు మేరలో లేకపోవటంతో వివిధ దేశాలు ప్రాం తాల వారీగా ద్వైపాక్షిక స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పం దాలు కుదుర్చుకుంటున్నాయి. ఈమధ్య కాలంలో ఆసియాన్‌-భారత్‌, ఇయు-భారత్‌ల మధ్య అటువంటి ఒప్పందాలు కుదిరిన సంగతి పాఠకులకు తెలుసు. ఈ దశలో అన్ని దేశాల్లో పాలకవర్గాలు తమ ఉత్పత్తులు అమ్ముకో వాలంటే తమ ఉత్పత్తులు అమ్ముకోవాలని పట్టుబడతాయి. దాంతో ఇప్పటి వరకూ అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వృద్ది రేటు పతనాన్ని నివారించటానికి ఉద్దేశించిన ఉద్దీపన పథకాలు అంతర్జాతీయ స్వభావం కోల్పోతాయి. ఏ దేశానికి ఆ దేశం తన పాలకవర్గాల అవసరాల మేరకు ఉద్దీపన పథకాల్లోనూ, ద్రవ్య సరఫరా వ్యవస్థల్లోనూ మార్పులు తెస్తాయి. ఈ పోటీ ఇప్పటికే కుదించుకుపోయిన అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఏతావాతా గత రెండేళ్లుగా అమలు జరిగిన ఉద్దీపన పథకాలతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థబ్దత దశను అధిగమించి పురోగమించటం కష్టంగా మారుతుంది. అమెరికా అనుసరించిన విధానాలతో తెరమీదకు వచ్చిన అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ సంక్షోభం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థబ్దత దశకు తెస్తే గత సంవత్సరం కాలంగా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో చోటు చేసుకుంటున్న పరిణామాలు, వెలుగు చూస్తున్న సార్వభౌమత్వ సంక్షోభాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను 1929 నాటి తరహాలో మహా మాంద్యం దిశగా నెడుతున్నాయని నిర్ధారించవచ్చు.

కె. వీరయ్య

వికీలీక్స్‌ విస్ఫోటనం

2010-12-20T11:02:00.003+05:30

'కుడి ఎడమైతే పొరపాటు లేదోరు ఓడిపోలేదోరు...' అని పాడతాడు దేవదాసు. కానీ మొత్తం భూమండలంపై ఏకఛత్రాధిపత్యం వహించాలని చూస్తున్న అమెరికా మాత్రం కుడి ఎడమైతే కొంపలంటుకుపోతాయని తెలుసుకున్నట్టుంది. అందుకనే మొదట్లో చైనాకు వ్యతిరేకంగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజాస్వామిక వ్యవస్థల ప్రచారం కోసం అంటూ తెరమీదకు వచ్చిన వికీలీక్స్‌ పొరుగు దేశాల రహస్యాలు తమకు చేరవేయటానికి బదులు తమ రహస్యాలే బట్టబయలు చేయటంతో అమెరికా అధినేతల గొంతులో వెలక్కాయ పడింది. పత్రికలు పాలకవర్గాల చంకల్లో పిల్లులుగా మారుతున్న సంపన్న దేశాల్లో 'ఎంబెడెడ్‌ జర్నలిజం' సైతం వికీలీక్స్‌ విడుదల చేసిన పత్రాలకు ముఖ్యమైన ప్రతికలు పతాకశీర్షికల్లో స్థానం కేటాయించాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. పత్రికా స్వాతంత్య్రం, ప్రజాస్వామిక హక్కుల గురించి ప్రపంచానికి పాఠాలు చెప్పే అమెరికా తన గురివింద నైజాన్ని బయట పెట్టుకుంది. విలక్షణమైన కేసులో వికీలీక్స్‌ ప్రధాన బాధ్యుడు జూలియన్‌ అసాంజేను అరెస్టు చేయించింది. అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, స్వీడన్‌, స్విట్జర్లాండ్‌, బ్రిటన్‌లు కూడబలుక్కున్నట్లు వ్యవహరించి అమెరికా విదేశాంగ నీతికి సంబంధించి కీలక పత్రాలు బయట పెట్టిన వికీలీక్స్‌ పీక నొక్కే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి. లైంగిక విషయాల్లో అసాంజేని దోషిని చేయటం ద్వారా వికీలీక్స్‌ వ్యక్తిత్వాన్ని దెబ్బతీయాలనుకోవటం అటువంటి ప్రయత్నాల్లో ఒకటి. అసలు ఇంటర్నెట్‌ ఆధారంగా నడిచే చిన్న సంస్థపై అమెరికా వంటి దేశం అంత పెద్ద దాడి చేయాల్సిన అవసరం ఏమొచ్చింది ? వికీలీక్స్‌ ఎవరు నడుపుతున్నారు? ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన ప్రసార సాధనాలు వాషింగ్టన్‌ పోస్ట్‌, న్యూయార్క్‌ టైమ్స్‌, వాల్‌స్ట్రీట్‌ జర్నల్‌, టైమ్స్‌, గార్డియన్‌ వంటి పత్రికలు చేయలేని పనిని కొద్ది మంది కంప్యూటర్‌ రహస్యాలు ఛేదించే హాకర్స్‌గా మారిన యువకులు ఎలా చేయగలుగుతున్నారు? అన్న విషయాలు ఈ వారం అట్టమీదికథలో పరిశీలిద్దాం.

వికీలీక్స్‌ పేరుతో వెబ్‌సైట్‌ 2006 అక్టోబరు 4న రిజిష్టరు అయ్యింది. కంప్యూటర్‌తోనూ, ఇంటర్నెట్‌తోనూ పరిచయం ఉన్న వారందరికీ వికీపీడియా గురించి తెలుసు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే ఇది కంప్యూటర్‌ విజ్ఞాన సర్వస్వం. అదే తరహాలో అందరికి అందుబాటులో ఉన్న బ్రాండ్‌తో ప్రారంభమైంది ఈ సంస్థ (అయితే ఈ రెంటికీ సంబంధం లేదు. వికీపీడియా దీన్ని మొదట్లోనే పేర్కొంటున్నది). ప్రారంభంలో ఈ సంస్థ నిర్వాహకులు తమను తాము చైనాకు చెందిన అసమ్మతివాదులుగా ప్రకటించుకొన్నారు. దాంతోపాటు తైవాన్‌-చైనాతో నిరంతరం ఘర్షణ పడుతున్న దేశం- యూరప్‌, ఆస్ట్రేలియా, దక్షిణ ఆఫ్రికాలకు చెందిన కంప్యూటర్‌ ఇంజనీర్లు, గణిత మేథావులు పర్యవేక్షణలో పనిచేసే సంస్థగా ప్రకటించుకోవటంతో అమెరికాతో సహా పశ్చిమ దేశాల్లో ఆశ్రయం సంపాదించటం వారికి తేలికైంది. ఆసియా, మాజీ సోవియట్‌ రష్యాకు చెందిన దేశాల్లో అప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వాల గుట్టురట్టు చేయటం తమ లక్ష్యం అని ప్రకటించుకోవటం ద్వారా అమెరికాకు ప్రీతిపాత్రమైన రాజకీయ క్రీడలో తేలికగా ప్రవేశించగలిగారు ఈ సంస్థ నిర్వాహకులు. ఈ విధంగా పశ్చిమ దేశాలకు ప్రత్యేకించి అమెరికాకు అభ్యంతరం కాని విధంగా పని ప్రారంభించిన వికీలీక్స్‌ సంస్థ 2007 జనవరి నాటికి తమ వద్ద వివిధ ప్రభుత్వాల వ్యవహారాలకు సంబంధించి 12 లక్షల పత్రాలు ఉన్నాయని ప్రకటించింది. ఇదే కాలంలో అమెరికా ఇంటర్నెట్‌ ద్వారా అమెరికాకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న ప్రచారాన్ని అడ్డుకునే నిమిత్తం ప్రత్యేక ప్రయత్నాలు ప్రారంభించింది. ఇందులో భాగంగా అనేక ఘోస్ట్‌ వెబ్‌సైట్లు ప్రారంభించింది. వికీలీక్స్‌ కూడా అందులో ఒకటన్న భావన సర్వత్రా నెలకొంది.

పేరు ప్రతిష్టలు

ప్రభుత్వ విధానాల్లో పారదర్శకత లక్ష్యంగా వికీలీక్స్‌ చేపట్టిన చర్యలు అనతికాలంలోనే ఉద్యమరూపం తీసుకున్నాయి. ప్రత్యేకించి కెన్యా వంటి దేశాల్లో పాలకులు దేశాన్ని దోచుకుతింటున్న తీరును విపులంగా చిత్రీకరించటం, దాన్ని అంతర్జాతీయ మీడియాకు విడుదల చేయటం వంటి చర్యల ద్వారా వికీలీక్స్‌ పారదర్శకత కోసం, ప్రజాస్వామిక సంస్కరణల కోసం పని చేసే సంస్థగా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. 2008లో లండన్‌కు చెందిన 'ఎకానమిస్టు' పత్రిక వికీలీక్స్‌ సంస్థకు నూతన మీడియా దోరణులకు ఇచ్చే అవార్డు ఇచ్చి సత్కరించింది. మానవహక్కుల కోసం పని చేసే 'ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌' 2009 సంవత్సరానికి గాను ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌ బ్రిటన్‌ అవార్డును ఇచ్చి వికీలీక్స్‌ పేరు ప్రతిష్టలు మరింత పెంచింది. 2008లో కెన్యా ప్రభుత్వ దురాగతాలను, మానవహక్కుల ఉల్లంఘనను వెల్లడి చేస్తూ 'రక్త దాహం -కెన్యాలో మానవహక్కుల ఉల్లంఘనలు, అదృశ్యమవుతున్న ప్రజల గాథలు' రూపంలో డాక్యుమెంటరీ రూపొందించినందుకు గాను ఈ అవార్డు పొందింది వికీలీక్స్‌. న్యూయార్క్‌ కేంద్రంగా నడిచే డైలీ న్యూస్‌ అనే పత్రిక రానున్న కాలంలో మీడియా రంగంపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపగల పరిణామంగా వికీలీక్స్‌ను గుర్తించింది. దౌత్య రహస్యాలు వెల్లడి చేసిన తర్వాత రష్యా ప్రభుత్వం ఒక ప్రకటనలో వికీలీక్స్‌కు నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి అందచేయాలని బహిరంగంగా సిఫార్సు చేసింది.

పాఠాలు నేర్పిన వికీలీక్స్‌

వికీలీక్స్‌ వెల్లడించిన విశేషాల గురించి పత్రికల్లో ప్రముఖంగానే చోటు చేసుకున్నాయి. గతంలో ఇటువంటి ప్రయత్నాలు జరిగినపుడు వచ్చిన ప్రచారం, ప్రాచుర్యం కంటే ఇప్పుడు ఎక్కువ ప్రచారం, ప్రాచుర్యం వచ్చాయి. నిన్న మొన్నటి వరకూ అమెరికా యుద్ధ క్రీడలో పావులుగా సైనికులుగా వ్యవహరించిన వారు, ప్రభుత్వ విధానాల పట్ల పూర్తి వైముఖ్యం ఉన్న వారు, పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని సైద్ధాంతికంగా వ్యతిరేకించే వారు అనేక మంది అమెరికా ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న తప్పుడు విధానాలను తూర్పారపట్టేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు. జేమ్స్‌ పెట్రాస్‌ వంటి వారు మొదటి కోవకు చెందిన వారైతే మంత్లీరివ్యూ పత్రిక నిర్వాహకులు రెండో కోవకు చెందిన వారు. అయితే వీరికి అంతర్జాతీయంగా వికీలీక్స్‌కు వచ్చినంత ప్రాధాన్యత రాలేదు. జేమ్స్‌పెట్రాస్‌ తన ఆక్రోశాన్ని, అనుభవాలను 'దళారీ పశ్చాత్తాపం' రూపంలో వెల్లడి చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. ఈ పుస్తకం విడుదలైన తర్వాత కూడా అమెరికాకు చెందిన ముఖ్యమైన మీడియా సంస్థలు పెట్రాస్‌ అనుభవాలు అమెరికా వ్యవహారశైలికి సంబంధించి సార్వత్రిక సత్యాలుగా పరిగణించటానికి వీలు లేదని, ఏదో కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ఆయన చెప్పిన విషయాలు వాస్తవాలు అయి ఉండే ఉండవచ్చని వ్యాఖ్యానాలు రాసి అమెరికా వరకు ఈ పుస్తకానికి ఆదరణ లేకుండా చేశాయి. వికీలీక్స్‌ వెల్లడి చేసిన వివరాలు పెట్రాస్‌ అనుభవాలు కేవలం వ్యక్తిగతం కాదని, అమెరికా ఆర్థిక రాజకీయ వ్యవస్థలో సంస్థాగతమైన పద్ధతులు అవేనని మరోసారి రుజువు చేస్తున్నాయి.

నిన్న విశిష్టుడు! నేడు దుష్టుడు!!

జూలియన్‌ అసాంజే.. ఈ పేరు ప్రపంచాధిపత్యశక్తిని ప్రకంపింపచేస్తోంది. వికీలీక్స్‌ వ్యవస్థాపకుడైన అసాంజే అమెరికా ఆఫ్ఘన్‌ తదితర దేశాల ప్రజల పాలిట శత్రువనే ప్రచారం మోత మొగుతున్నది. అతన్ని లండన్‌లో అరెస్టు చేసి విచారణ జరుపుతున్నారు. తమకు అప్పగించాలని స్విట్జర్లాండ్‌ వత్తిడి చేస్తుంటే తెర వెనక నుంచి అమెరికా వేట సాగిస్తున్నది. ఇంతకూ ఈ వికీ విలన్‌ నిన్న విశ్వ విఖ్యాత హక్కుల యోధుడుగా ఇదే శక్తులతో నీరాజనాలందుకున్నాడంటే నమ్మడం కష్టమే, కాని నిజం. చాలా మంది సంచలనకారులు వివాద కారకుల్లాగే అసాంజే జీవితం కూడా ఆసక్తికరమైన మలుపులతో నిండి వుంటుంది. నాటకీయత పొంగిపొర్లుతుంటుంది. 1971 జులై 3న ఆస్ట్రేలియాలో జన్మించిన అసాంజే బాల్యం తల్లి విడాకులు పునర్వివాహాల మధ్య నడిచింది. చిన్నప్పటి నుంచీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఎక్కువే కావడంతో 16 ఏళ్లకల్లా ప్రపంచ స్థాయి కంప్యూటర్‌ హ్యాకర్‌ అయ్యాడు. అంటే కంప్యూటర్లలో నిక్షిప్తమైన సమాచారాన్ని రాబట్టే లాఘవం అన్న మాట. ఒకానొక చలన చిత్రంలోని పేరును తీసుకుని మాండెక్స్‌ పేరిట హ్యాకింగ్‌ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశాడు. ఇదంతా చేసేప్పుడు 'కంప్యూటర్లు పాడవకూడదు, తీసుకున్న సమాచారాన్ని మార్చకూడదు, దాన్ని అందరితో పంచుకోవాలి' అని మూడు సూత్రాలు పెట్టుకున్నాడు. 1989 లో 'టేల్స్‌ ఆఫ్‌ హ్యాకింగ్‌' తదితర పుస్తకాల రచనలో పాలుపంచుకున్నాడు. 1991 నాటికి రహస్య సమాచార సేకరణ అందరూ గుర్తించే స్థాయికి చేరింది. 1992లో కంప్యూటర్‌ సంస్థలైన నొడైల్‌, మోడెమ్‌లను హ్యాక్‌ చేశాడు. 2006లో వికీలీక్స్‌ స్థాపించి దానికి ప్రధాన సంపాదకుడుగా పనిచేస్తున్నాడు. మానవ హక్కుల కోసం విశేషంగా కృషి చేస్తున్నందుకు 2008లో ఎకనామిస్ట్‌ పత్రిక అవార్డు ఇచ్చింది. కెన్యాలో చట్టవిరుద్ధ హత్యాకాండను గురించి బయటపెట్టినందుకు ఆయనకు 2009లో ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌ అవార్డు ఇచ్చారు. అలాగే ఆఫ్రికాలో విష పదార్థాల గుమ్మరింపు గురించి, ఆ ప్రాంతంలోని ఒక చర్చి నిగూఢ కార్యకలాపాల గురించిన సమాచారాన్ని కూడా ప్రపంచానికి అందించాడు. ఇవన్నీ అసాంజే గురించిన ఆసక్తిని పెంచాయి. ఆయన ఎక్కడు వుంటాడనే దానిపై ఎవరికీ స్పష్టత వుండేది కాదు. ఆస్ట్రేలియా దేశస్థుడైనా అక్కడ వున్నది తక్కువ. కెన్యా, స్విట్జర్లాండ్‌, బ్రిటన్‌, ఐస్‌లాండ్‌ వగైరా చోట్ల నివసిస్తూ ఎక్కడున్నా రహస్య సమాచార సేకరణ కొనసాగిస్తూ వచ్చాడు. అయితే 2010 నవంబరు 20 అమెరికా విదేశాంగ కార్యాలయానికి సంబంధించిన రహస్య పత్రాల ప్రకటన ప్రారంభించగానే ఈ పరిస్థితి ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. మానవ హక్కుల యోధుడు కాస్తా దేశ ద్రోహి అయిపోయాడు! ఇంతకూ వీటిని ప్రచురించింది ప్రసిద్ధ పత్రికలే. దాంతో ఒక్కసారిగా అమెరికా సైనిక రాజకీయ నేతలు హడలెత్తిపోయారు. నవంబరు 20న ఆయన ఈ పని ప్రారంభించగా 30న స్విట్జర్లాండులో అత్యాచారాల కేసు నమోదైంది. మరో వంక దేశ రహస్యాల చట్టం కింద ఆయనను అప్పగించాలని అమెరికా వత్తిడి పెంచింది. ఈ నేపథ్యంలోనే లండన్‌లో తనుగా దొరికి పోయిన అసాంజే కోర్టులో హాజరైనాడు. అసాంజే గురించిన నిజానిజాలన్ని పూర్తిగా తెలియక పోయినా ఈ సమయంలో వేటాడటం వెనక రాజకీయాలున్నాయన్నది స్పష్టం. అందుకే అంతర్జాతీయంగా తనపట్ల సంఘీభావం కూడా వ్యక్తమవుతున్నది. రహస్యాలు కాపాడుకోలేకపోవడం అధికారుల లోపం తప్ప అందిన వాటిని ప్రచురించడం మీడియా తప్పు కాదన్నది సాధారణ అభిప్రాయం.ఇదే విధమైన కేసుల్లో అమెరికా పత్రికా స్వాతంత్య్రం పేరిట చేసిన హడావుడి అందరికీ తెలుసు. అసాంజేకు ఆమ్నెస్టీ తదితర అవార్డులు ఇచ్చినపుడు తమకే ఉపయోగపడతాడనుకున్నారు..వాస్తవంలో 2010 నోబుల్‌ బహుమానం ఆయనకే ఇవ్వాలని టైమ్‌ పత్రిక ప్రతిపాదించింది కూడా! ఎదురు తిరిగేసరికి ద్రోహి అంటున్నారు.అయితే బ్రెజిల్‌ అధినేత లూలా డిసిల్వా వంటివారు బహిరంగంగానే అసాంజేను సమర్థిస్తున్నారు. రష్యా కూడా మొదటి నుంచి అసాంజేకు మద్దతునిస్తున్నది. ఆయన బెయిలుకోసం ప్రసిద్ధ దర్శకుడు మైకేల్‌ మూర్‌ జామీను మొత్తం చెల్లించినప్పటికీ ఇంకా విడుదల కాలేదు. అతన్ని స్విట్జర్లాండుకు అప్పగిస్తారన్న సూచనలున్నాయి.

-పీపీ

2000 సంవత్సరం జరిగిన ఎన్నికల్లో బుష్‌ ఫ్లోరిడా రాష్ట్రంలో రిగ్గింగ్‌కు పాల్పడకపోతే గెలిచి ఉండేవాడు కాదని గ్రెగ్‌ పలాస్ట్‌ అనే విలేకరి ఆధారాలతో సహా రుజువు చేశాడు. అయితే ఈ వివరాలను ప్రచురించటానికి అప్పట్లో అమెరికా పత్రికలు గానీ, టీవీలుగానీ ముందుకు రాలేదు. చివరకు ఆయన ఇంగ్లాండ్‌ వచ్చి లండన్‌ పత్రికలకు ఈ విషయాలు వెల్లడించిన తర్వాత గానీ బుష్‌ గుట్టు రట్టు కాలేదు. ఆ తర్వాత కూడా గార్డియన్‌ వంటి పత్రికల ద్వారా పలాస్ట్‌ కృషిపై నీళ్లు పోసేందుకు విశ్వ ప్రయత్నాలు జరిగాయి. చివరకు గత్యంతరం లేని పరిస్థితుల్లో తానే పుస్తకం రాసి అమ్మకానికి అనువైన అతిగొప్ప ప్రజాస్వామ్యం అని ప్రచురించాడు గ్రెగ్‌ పలాస్ట్‌.ఇదే విధమైన పరిస్థితి మంత్లీ రివ్యూ నిర్వాహకులది. అమెరికా ఆర్థిక రాజకీయ వ్యవస్థ విషయంలో నికరమైన శాస్త్రీయ విమర్శకులుగా ఉంది ఈ పత్రిక. కానీ ఈ పత్రిక ప్రభావం, పలుకుబడి పరిమితం కావటంతో ఈ పత్రిక వెల్లడి చేసే విశ్లేషణలు, వాస్తవాలు జనసామాన్యానికి చేరుకునే పరిస్థితి లేదు. దాంతో పత్రిక నిర్వాహకులే ముఖ్యమైన పరిణామాలకు సంబంధించిన వ్యాసాలు పుస్తకాలుగా మార్చి అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో విడుదల చేస్తున్నారు. తాజా ఉదాహరణ ప్రపంచం ఎదుర్కొంటున్న సంక్షోభానికి సంబంధించినది. మంత్లీ రివ్యూ పత్రికలో 2004 నుండే రానున్న సంక్షోభం గురించి పెద్దఎత్తున హెచ్చరికలు, విశ్లేషణలు వచ్చాయి. కానీ బుష్‌ నేతృత్వంలో సామ్రాజ్యవాదం కిక్కు తలకెక్కించుకున్న అమెరికా పాలకులకు, విధాన నిర్ణేతలు ఈ హెచ్చరికలను పెడచెవిన పెట్టారు. దాంతో సంక్షోభం మొదలైన తర్వాత 2008-2009 మధ్య మంత్లీ రివ్యూ రచయితలు రెండు చిన్న పుస్తకాలు ఈ వ్యాసాలను అచ్చేశారు.

ఈ విషయాలకు, వికీలీక్స్‌కు మధ్య సంబంధం ఏమిటన్న ప్రశ్న పాఠకులకు తలెత్తవచ్చు. ఇది జర్నలిజం వృత్తి నైపుణ్యానికి సంబంధించిన అంశం. దాదాపు శతాబ్ద కాలం క్రితం మీడియా సాధనాలపై గుత్తాధిపత్యం పెరగటం, ఈ గుత్తాధిపత్యం వహిస్తున్న శక్తులకు, ఆయా దేశాల్లోని రాజకీయ ఆర్థిక పెత్తనం చలాయిస్తున్న శక్తులకు మధ్య అవినాభావ సంబంధం ఉండటంతో తాము ఇచ్చే వార్తలు, వెల్లడించే రహస్యాలు నిష్పాక్షికమైనవని మీడియా సంస్థలు రుజువు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. ప్రత్యేకించి ఆర్థిక వ్యవహారాలకు సంబంధించిన పత్రికలు ముందుకు తెచ్చే నూతన ప్రత్యామ్నాయాలు, విధానాల వెనక నిర్దిష్టంగా కొన్ని కంపెనీలకు లాభం చేకూరే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు అమెరికాకు చెందిన జనరల్‌ ఎలక్ట్రికల్స్‌, వెస్టింగ్టన్‌ వంటి అణు ఇంధన రియాక్టర్లు తయారు చేసే కంపెనీలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అణు ఇంధన ఉత్పత్తి ప్రారంభమైతే ప్రయోజనం. వారికి గిరాకి తగులుగుతుంది. అందుకనే స్వచ్ఛమైన ఇంధనం, హరిత ఇంధనం పేరుతో దశాబ్దంన్నరకు పైగా స్వతంత్ర సంస్థల ద్వారా ప్రచారం చేపట్టారు. చివరకు భారతదేశంతో అణు ఇంధన ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. అదేవిధంగా అమెరికాకు చెందిన ఎఐజి కంపెనీ. బీమా రంగంలో, పెన్షన్‌ రంగంలో విదేశీ కంపెనీల ప్రవేశానికి అవసరమైన వార్తలు, విశ్లేషణలు వచ్చి, ఈ వార్తలు విశ్లేషణలు మనలాంటి దేశంలో ఏ ప్రణాళికా సంఘాన్నో, ఆర్థిక శాఖలో ఉన్నతాధికారులనో ప్రభావితం చేస్తే ఎఐజి వంటి కంపెనీలు మన దేశంలో యదేచ్ఛగా ప్రవేశించవచ్చు.

ప్రధాన మీడియాకు ప్రత్యామ్నాయం!

గుత్తాధిపతుల ప్రత్యక్ష పరోక్ష ప్రభావాలు ప్రలోభాల వల్ల కనిపించే వాస్తవాలను ప్రజలకు నివేదించడంలో ప్రధాన స్రవంతి మీడియా సాధనాల వైఫల్యం పెద్దఎత్తున కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది. ఈ వైఫల్యాన్ని పూరించేందుకు బ్లాగ్‌ల రూపంలో, లాభాపేక్ష ఆశించని ఇంటర్నెట్‌ మీడియా సాధనాల రూపంలో, సోషలిస్టు భావాలు వ్యాప్తి చేసే సాలిడ్‌ నెట్‌ రూపంలో అనేక ప్రత్యామ్నాయ మీడియా సాధనాలు ముందుకొచ్చాయి. ఆ విధంగా తెరమీదకు వచ్చిన వికీలీక్స్‌ కంప్యూటర్‌ ద్వారా రహస్యాలు ఛేదించే ప్రక్రియ హ్యాకింగ్‌ నైపుణ్యంతో వివిధ దేశాల ప్రభుత్వ వ్యవహారాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని తమ వద్ద నిక్షిప్తం చేయగలిగింది.ఇంటర్నెట్‌ యుగంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోకి వచ్చిన సమయంలో సమాచారానికి కొరత లేదు. అయితే ఏ సమాచారం, ఎంత మేర అందుబాటులో ఉండాలి అన్న విషయాన్ని నిర్థారించేది ప్రభుత్వాలు, ప్రభుత్వాలతో కుమ్మక్కైన ఇంటర్నెట్‌ సంస్థలు పారదర్శకత జపం చేస్తూనే తమ పాలకుల వర్గ ప్రయోజనాలకు నష్టం లేని సమాచారాన్ని మాత్రమే అందుబాటులోకి తెస్తాయి. ప్రపంచం ముందుంచుతాయి. ఉగ్రవాదంపై యుద్ధ సమయంలో అమెరికాలోనే కాదు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగిన పరిణామం అదే. ఎంపిక చేయబడిన మీడియా సంస్థల ప్రతినిధులకు ప్రభుత్వమే సమాచారం ఇచ్చి విశ్లేషణలు, వ్యాఖ్యానాలు రాయించటం ద్వారా - కెజి బేసిన్‌ గ్యాస్‌ ధర విషయంలో నీరా రాడియా సూచనల మేరకు వీర్‌సంఘ్వి విశ్లేషణ రాసినట్లు- హాని లేని సమాచారాన్ని మాత్రమే బయటకు వదలటం మీడియా మేనేజ్‌మెంట్‌లో భాగంగా మారింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సంస్కరణలు అమలు జరిగిన సమయంలో 1994-2004 మధ్యకాలంలో ప్రపంచ బ్యాంకు ఎంతవరకు సమాచారం అందుబాటులోకి తెస్తే అంతే సమాచారాన్ని ఢిల్లీ ప్రతికలు యథాతథంగా అచ్చేసేవి. రాష్ట్రంలో ప్రపంచ బ్యాంకు విధానాలకు తీవ్రమైన ప్రతిఘటన వ్యక్తమైన తర్వాత మాత్రమే ప్రపంచ బ్యాంకు విధానాలను ప్రశ్నిస్తూ వచ్చే కథనాలు అది కూడా కొన్ని పత్రికల్లో మాత్రమే అచ్చయిన విషయం పాఠకులకు గుర్తుండే ఉంటుంది.

ఈ విధమైన పరిస్థితిలో ప్రజలు సదరు పత్రికల్లో వచ్చే వార్తలను నమ్మటం సాధ్యం కాదు. దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా వచ్చిందే వృత్తినైపుణ్యం కలిగిన పాత్రికేయత. ఈ తరహా పాత్రికేయత్వంలో రాసే వార్తకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఉంటుందో, ఏ సమాచారం ఆధారంగా సదరు వార్త రాస్తున్నామో అన్న విషయానికి కూడా అంతే ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ప్రత్యేకించి పాశ్చాత్య దేశాల్లో దీనికి మరింత ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. పై అనుభవాల నేపథ్యంలో అమెరికా మీడియా శక్తి సామర్థ్యాలు అర్థం చేసుకున్న వికీలీక్స్‌ నిర్వాహకులు భిన్నమైన వ్యూహం రూపొందించారు. తమవద్ద ఉన్న రహస్య పత్రాలు, వివిధ దేశాలకు, అమెరికాకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని వివరించేవి కావటం వీరికి కలిసి వచ్చిన అంశం. దాంతో లండన్‌, పారిస్‌, బెర్లిన్‌, వాషింగ్టన్‌ల నుండి ఒక్కో పత్రికను ఎంచుకుని తమ వద్ద ఉన్న రహస్యాలను ముందుగా ఆయా పత్రికలకు చేరవేశారు. ఇవన్నీ వృత్తినైపుణ్యం కలిగిన పాత్రికేయుల చేతుల్లోని పత్రికలు. దాదాపు రెండు నెలలుగా శోధించి, సరి చూసుకుని, వికీలీక్స్‌ వద్ద ఉన్న పత్రాలు అసలువా, నకిలీవా అన్న విషయాన్ని రుజువు చేసుకున్న తర్వాతనే ఈ పత్రికలు కొద్ది కొద్ది సమాచారాన్ని ప్రచురించాయి. ఉదాహరణకు న్యూయార్క్‌ టైమ్స్‌, గార్డియన్‌ పత్రికలు వికీలీక్స్‌ ఇచ్చిన సమాచారానికి సంబంధించిన వివరాలు రేఖామాత్రంగా ఇంటర్నెట్‌లో ఉంచారు. ఒకటి రెండురోజుల్లో అది కూడా తీసేశారు. ఈ విధంగా వృత్తినైపుణ్యం పట్ల మక్కువ చేసే సంపన్న దేశాల పాత్రికేయులకు అదే వృత్తినైపుణ్యంతో గుణపాఠం నేర్పింది వికీలీక్స్‌.

వికీలీక్స్‌ ప్రవాహం...

చివరిగా వికీలీక్స్‌ వెల్లడించిన వివరాల గురించి క్లుప్తంగా ప్రస్తావించుకుందాం. ఇప్పటి వరకూ మూడు దఫాలుగా వికీలీక్స్‌ తన వద్ద ఉన్న సమాచారాన్ని వెల్లడించింది. తొలుత ఆఫ్రికా దేశాల్లో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన వాస్తవాలు వెలుగులోకి తేవటం ద్వారా పాశ్చాత్య ప్రభుత్వేతర సంస్థలు, మీడియాకు దగ్గరైంది. తర్వాతి దశలో ఇరాక్‌ యుద్ధం గురించిన వివరాలు వెల్లడించింది. ఈ వివరాల్లో కొత్తదనం ఏమీ లేకపోయినా తెరవెనుక జరిగిన పరిణామాలు, అమెరికా వివిధ దేశాలను ఏ విధంగా కట్టడి చేసి మరీ యుద్ధంలోకి దించిందన్న విషయాలు తొలిసారిగా వెలుగు చూశాయి. యుద్ధ సమయంలో అమెరికా అనుసరించిన వికృత చేష్టలు, మానవహక్కుల ఉల్లంఘనలు, అబుగ్రాయిబ్‌ వంటి ఉదంతాలు మరికొన్ని ఉన్నాయన్న విషయాన్ని ఈ లీకులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. చివరిది దౌత్య రహస్యాలకు సంబంధించిన లీకులు. సాధారణంగా దౌత్యవేత్తలు, దౌత్య సిబ్బంది తమ మాతృదేశ ప్రయోజనాలకు అవసరమైన సమచారాన్ని సేకరించటానికి వివిధ పద్ధతులు అనుసరిస్తారు. ఈ సమాచారాన్ని నిర్దిష్టంగా రికార్డు చేయాల్సిన బాధ్యత కూడా ఉంటుంది. ఈ రికార్డు చేయాల్సిన అవసరం, ఉన్నత అధికారులకు రిపోర్టు చేయాల్సిన అవసరం నేపథ్యంలోనే మొబైల్‌, కంప్యూటర్‌, ఇంటర్నెట్‌ వంటి సాధనాలను విరివిగా వాడతారు.

ఒకసారి వీటిని హ్యాక్‌ చేస్తే అందులో ఉన్న సమాచారం వరదలా నలువైపులా ప్రవహిస్తుంది. వికీలీక్స్‌ చేసింది కూడా అదే. దేశాల వారీగా ఏయే సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చిందన్న విషయాన్ని రోజువారి పత్రికలు కాస్తో కూస్తో రాస్తూనే ఉన్నాయి. విశేషమేమిటంటే ఈ సమాచారానికి, ఆదేశాలకు, వాటి అమలుకు అమెరికాయే కేంద్రంగా ఉంటోందన్న విషయాన్ని ఈ లీకులు ప్రపంచం ముందుంచాయి. వివిధ దేశాలు తీసుకునే విధాన నిర్ణయాల వెనక అమెరికా ఆదేశాలు, దాని ప్రయోజనాలు ఏ విధంగా ఇమిడి ఉంటున్నాయన్న విషయాన్ని తెలుసుకోవటానికి ఈ లీకులు అక్కరకొస్తాయి. ఇటువంటి విషయాలు రెండు మూడు దశాబ్దాల తర్వాత సదరు ప్రభుత్వాలే విడుదల చేస్తాయి. కాస్ట్రోపై ఎన్ని సార్లు హత్యాప్రయత్నం చేసిందన్న విషయాన్ని స్వయంగా సిఐఎ వెల్లడించింది. ఇందిరాగాంధీ పట్ల అమెరికా అవగాహనను కిసింజర్‌ పత్రాల ద్వారా అమెరికా ప్రభుత్వమే వెల్లడించింది. సదరు సమాచారం మూడు నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత వెలుగు చూస్తే దాన్ని విశ్లేషించి అంచనాకు వచ్చే పని పరిమిత సంఖ్యలో ఉన్న చరిత్రకారులు చేస్తారు. దీనికి భిన్నంగా వర్తమాన ప్రపంచం, వర్తమాన జీవితం, దేశాల వర్తమానం గురించిన వాస్తవాలు, రహస్యాలు, కథనాలు ఎప్పటికపుడు వెలుగు చూస్తే సదరు పరిణామాల పట్ల ప్రజలందరూ స్పందిచేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. కనీసం ప్రజలు తెలుసుకునేందుకు వీలు కలుగుతుంది.

ఈ విధంగా చూసుకున్నపుడు వికీలీక్స్‌ దౌత్య రహస్యాల వెల్లడి ద్వారా ప్రభుత్వాల గుట్టు రట్టు చేయటం విలక్షణ చర్య అని చెప్పక తప్పదు. తాజా వాస్తవాలు తాజాగా ప్రజలకు చేరిపోతే ప్రభుత్వాలు, పాలకుల తలరాతలు మారిపోతాయి. అందువల్లనే హిల్లరీ క్లింటన్‌ అంతగా గగ్గోలు పెడుతోంది.

ఇంటర్నెట్‌ యుగంలో పారదర్శకత - మీడియా

గతంలో ప్రభుత్వ విధి విధానాలు తెలుసుకోవటం, అవి ఎవరికి ప్రయోజనం ఎవరికి నష్టం అన్న విషయాన్ని గుర్తించటం చాలా శ్రమతో కూడిన పని. వర్థమాన దేశాల్లో మీడియా స్వభావానికి, సంపన్న దేశాల్లో మీడియా స్వభావానికి మధ్య మౌలికమైన వ్యత్యాసం ఉంది. ఏ దేశంలోనైనా మీడియా సంస్థలు ఆయా దేశ ప్రయోజనాల పరిధిలోనే వ్యవహరిస్తూ వచ్చాయి. వర్థమాన దేశాల్లో దేశ విముక్తి కోసం జరుగుతున్న పోరాట నేపథ్యంలో మీడియా సాధనాలు నిర్దిష్ట రూపం తీసుకున్నాయి. అటువంటి వర్థమాన దేశాల్లోనే ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను ప్రశ్నించటంలో మీడియా ఎన్నో అవాంతరాలు ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. భారతదేశంలో ఇండియన్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు ప్రభుత్వానికి 70 దశకంలో జరిగిన వివాదాలు దేశంలో ప్రసారమాధ్యమాల స్వతంత్రతను కాపాడటంలో కీలక సాధనాలుగా మారాయి. ఈ పరిణామం అమెరికా వంటి దేశాల్లో 19వ శతాబ్దం చివర్లోనే పూర్తయ్యింది. పెట్టుబడిదారీ విధానంతో పాటే మీడియా, ప్రభుత్వం మధ్య సంబంధాల్లో కూడా పెద్దఎత్తున మార్పులు వచ్చాయి. 'జాతీయ ప్రయోజనాలు' అన్న ముసుగులో మీడియా సాధనాలు ప్రభుత్వాలను నిలదీయటం ఎప్పుడో మానేశాయి. మీడియా స్వయంప్రతిపత్తి పేరుతో ప్రభుత్వాలు కూడా మీడియా వ్యవహారాల్లో జోక్యం చేసుకోవటం మానేసి మీడియా సంస్థల యజమానులకు కావాల్సినన్ని ప్రయోజనాలు చేకూర్చటం ద్వారా వాటి నోరు మూయించే స్థితి వచ్చింది. దానికి తోడు మీడియా సంస్థల యాజమాన్యం కొన్ని శక్తివంతమైన బహుళజాతి కంపెనీల చేతుల్లోకి మారిపోవటంతో ఒక్కో మీడియా ఒక్కో కంపెనీ ప్రయోజనాల పరిరక్షణకోసం పని చేయటం సంపన్న దేశాల్లో ప్రత్యేకించి అమెరికాలో సర్వసాధారణ అంశంగా మారింది. భారతదేశంలో ఈ పరిణామం ఇంకా అమెరికా స్థాయికి చేరుకోకపోయినా నీరా రాడియా టేపుల వివరాలు పరిశీలిస్తే ఈ క్రమం ప్రారంభమైందన్న విషయం రుజువు అవుతుంది.

ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఇంటర్నెట్‌, దాంతో వచ్చిన మార్పులు, తదనుగుణంగా ప్రభుత్వ పాలనలో కూడా మార్పులు వచ్చాయి. ప్రత్యేకించి 24 గంటలు వార్తలు ప్రసారం చేసే టీవీలు వచ్చాక వార్తలు ప్రజలకు చేరవేసే సాధనాల సామర్థ్యం పెరిగింది. అయినా ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన వార్తా సంస్థలు కంపెనీలతోనో, పాలకపార్టీలతో ప్రత్యక్ష అనుబంధం కలిగి ఉండటంతో నిష్పాక్షికమైన వార్తలు ప్రజలకు చేరవేయటంలోనూ, వాస్తవాలు ప్రజలు ముందుంచటంలోనూ సమర్థవంతంగా పని చేయలేకపోతున్నాయి. ప్రత్యేకించి ఈ పరిణామం అమెరికాలో పతాక స్థాయికి చేరుకొంది. ఉగ్రవాదంపై పోరాటం పేరుతో ఇరాక్‌, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లపై అమెరికా సాగించిన దారుణ మారణకాండ సమయంలో అమెరికా మీడియా ఏకంగా పెంటగాన్‌ అధికార ప్రతినిధిగా వ్యవహరించటంతో ప్రధాన స్రవంతి మీడియా పట్ల ప్రజలకు విశ్వాసం సన్నగిల్లింది. ఈ విషయంపై వ్యాఖ్యానిస్తూ అమెరికాకు చెందిన ప్రముఖ వామపక్ష మేధావి జాన్‌ బెల్లమీ ఫాస్టర్‌ ''సంక్షోభ సమయంలో ప్రజాతంత్ర మీడియా వ్యవస్థ ప్రతి ఘటనకు సంబంధించి విస్పష్టమైన వాస్తవికతను ప్రజల ముందుంచాలి. అధికారంలో ఉన్న వారి చర్యలను, నిర్ణయాలను నిరంతరం తరచి తరచి ప్రశ్నించాలి...దీనికి భిన్నంగా అమెరికాలో జర్నలిస్టు మేధావులు 9/11 నేపథ్యంలో జర్నలిస్టు ప్రమాణాలు పాటించటం వదిలేశారు'' అని విమర్శిస్తాడు.